II SA/Rz 703/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-08-17
Skład orzekający: referendarz sądowy Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony ze względu na sytuację majątkową i zdrowotną strony?Ratio decidendi
Sąd przyznał częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że choć skarżąca nie jest całkowicie niezdolna do poniesienia kosztów, to jej sytuacja majątkowa, wiek oraz stan zdrowia uzasadniają zmniejszenie obciążeń fiskalnych o połowę. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i może być przyznane w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca I. P. złożyła wniosek o zwolnienie od pełnych kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni mieszka wraz z mężem i bezrobotnym synem, a ich dochody pochodzą z renty i emerytury. Rodzina zamieszkuje we własnym domu o powierzchni 82 m². Skarżąca i jej mąż są w podeszłym wieku i cierpią na choroby wymagające znacznych wydatków na leczenie.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, a w pozostałym zakresie odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
17.08.2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 17.08.2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku I.P. reprezentowanej przez S.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od pełnej wysokości kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej na postanowienie, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z [...].06.2011 r., nr [...], o nałożeniu na I. P. obowiązków z zakresu prawa budowlanego, - postanawia – 1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, 2) w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.
Sygn. II SA/Rz 703/11
Uzasadnienie
Skarżąca I. P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej zwany WSA) o zwolnienie od kosztów sądowych w granicach sprawy o sygn. II SA/Rz 703/11. Sprawa ta dotyczy skargi wyżej wymienionej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Złożenie wniosku zostało poprzedzone doręczeniem pełnomocnikowi strony wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł.
W oparciu o treść wniosku PPF ustalono następujący stan majątkowy wnioskodawczyni: I. P. mieszka wraz z mężem oraz bezrobotnym synem w domu o pow. 82 m². Dochodem trzyosobowej rodziny jest renta i emerytura I. P. oraz S. P. Na osobę w rodzinie przypada na pokrycie wydatków kwota 1006 zł. I.P. oraz jej mąż S. są osobami w podeszłym wieku, cierpiącymi na choroby wymagające znacznych wydatków. Dokładany opis ich przypadłości zawiera uzasadnienie wniosku PPF.
Stwierdzono co, następuje :
Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika, skutkuje pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy.
Koszty sądowe niniejszej sprawy nie należą do stosunkowo wysokich. Wpis należny od skargi wynosi 100 zł i jest zdecydowanie największym z istniejących ciężarów finansowych postępowania. Zdaniem rozpoznającego wniosek, nie naruszy chronionej przez ustawę zdolności majątkowej gospodarstwa domowego pokrycie połowy istniejących i przyszłych kosztów postępowania (m.in. wydatków i opłat sądowych). Skarżąca oraz jej mąż uzyskują dochody w kwocie pozwalającej na pokrycie podstawowych potrzeb osoby fizycznej w okresie miesiąca. Dochody podzielone na członków gospodarstwa domowego nie są znacząco niższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Poza tym, strona zamieszkuje we własnym lokalu mieszkalnym. O przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych zaważył wiek skarżącej i jej męża, niepełnosprawności oraz wydatki związane z leczeniem stanu zdrowia. Opisane we wniosku PPF okoliczności życia niewątpliwie negatywnie wpływają na zdolność strony do pokrycia opłat i wydatków sądowych, choć nie znoszą jej w pełni.
Z tego też względu zdecydowano o zmniejszeniu obciążeń fiskalnych strony o połowę. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że wnioskująca zobowiązana będzie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 50 zł. Także przyszłe opłaty sądowe zostaną pomniejszone wobec strony o połowę ustalonej prawem wysokości.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy, poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło