II SA/Rz 705/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Robert Sawuła Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi W. i E.B. i T.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [....] r. nr [...]. w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z [....]r. nr[....]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 705/04 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia [....]r. E.B. zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wykazanie w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów wsi L. nieruchomości odpowiadającej dawnej pgr 4459/2, na którą wydany był akt własności ziemi z dnia[...] r. i wykazana jest na mapie katastralnej 1:2880. Wymieniona parcela otoczona jest gruntami będącymi własnością innych osób a więc powinna być uwidoczniona na mapie po odnowieniu w skali 1:2000 jako odrębna działka ewidencyjna. Starosta po zbadaniu wszystkich dokumentów oraz po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej [...]r. w oparciu o mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian gruntowych decyzją z dnia [....]r., nr [....] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów wsi L. zmian polegających na: – wykreśleniu działek nr 2934 o pow. 0,07 ha i nr 2961 o pow. 0,27 ha a wpisanie działek 2934/2 o pow. 0,07 i 2961/2 o pow. 0,25 ha, – utworzenie nowej jednostki rejestrowej na rzecz .A.K. i E.B. po 1/2 i wpisaniu w niej działek 2934/1 o pow. 0,003 ha i 2961/1 o pow. 0,02 ha. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż z porównania map ewidencyjnych, a to w skali 1:2880 sporządzonej na potrzeby uwłaszczenia z obowiązująca mapą ewidencyjną w skali 1:2000 wynika, iż nie została wykazana dawna parcela gruntowa nr 4459/2, której własność potwierdza akt własności ziemi z 5.03.1976 r. na rzecz A.K. i E.B. po 1/2 każde z nich. W czasie odnowienia ewidencji gruntów parcela gruntowa nr 4459/2 wraz z innymi, a to: 3019/1, 3019/2, 3019/3 została błędnie włączona do nowopowstałych działek nr 2934 i 2961 wykazanych na rzecz S.S., a kontur drogi został jedynie zaznaczony na działce nr 2961. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli W. i E.B., A.K. i T.K. – wnosząc o jej uchylenie. W. i E.B. w uzasadnieniu odwołania podnieśli, iż obecnie niedokładnie uwidoczniono zagubioną parcelę gruntową 4459/2 istniejącą na mapie ewidencji gruntów w skali 1:2000 i to jest ich jedyny zarzut odwołania. Podnoszą, iż parcela ta zawsze miała widoczne granice, które mogą wskazać ze współwłaścicielką A.K. A.K. w odwołaniu podaje, iż nie wiedziała, że jest współwłaścicielką parceli gruntowej 4459/2 i chce, aby błąd usunięto i uwidoczniono zagubioną parcelę gruntową. Droga na tej parceli istniała "od zawsze". T.K. podnosi w odwołaniu, że parcela gruntowa 4459/2 jest drogą, którą od niepamiętnych czasów przejeżdżano. Jego zdaniem droga ta powinna w całości być wyznaczona z działką 2961 a nie jak chce E.B. Po rozpoznaniu odwołań organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Starosty. Nie budzi wątpliwości, iż ustalenia organu I instancji są prawidłowe. To w czasie sporządzania mapy w skali 1:2000 popełniono błąd i zgubiono działkę odpowiadającą dawnej parceli gruntowej 4459/2, dla której jest AWZ. W myśl § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/ zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych wprowadza się w operacie ewidencji gruntów z urzędu. Zmian w operacie ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie ostatecznych decyzji właściwego organu w oparciu o dokumentację geodezyjną, tj. mapę uzupełniającą oraz wykaz zmian gruntowych sporządzonych w wyniku pomiaru. Dodać należy, że jeżeli występujący błąd w danych ewidencyjnych jest oczywisty, to celem pomiaru w terenie jest dostosowanie ewidencji gruntów do stanu istniejącego bezpośrednio przed popełnieniem błędu. Podczas oględzin na gruncie [...].r. strony zainteresowane nie wykazały jednoznacznie przebiegu granic przedmiotowej drogi. W takiej sytuacji, kwestia przebiegu granic nie ma znaczenia. Spór o granice zagubionej drogi winien być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. Decyzję tą zaskarżyli W. i E.B. oraz T.K. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący naprowadzili, iż cała droga istniejąca od niepamiętnych czasów oznaczona na mapie w skali 1:2880 jako pgr 4459/2 położona była na gruncie tzw. S. Obecnie jej część została zagarnięta przez R.S., natomiast oni mogą dokładnie wskazać przebieg trzech granic tej drogi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wywiódł, iż wobec niezgodności pomiędzy mapą ewidencyjną wsi L. w skali 1:2880 i 1:2000 polegającej na braku ujawnienia w aktualnym operacie ewidencji gruntów dawnej parceli 4459/2 powstał błąd. W czasie odnowienia ewidencji gruntów parcela gruntowa 4459/2 została błędnie włączona do działek nr 2934 i 2961 wykazanych na rzecz S.S., natomiast na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 został zaznaczony na działce 2961 tylko kontur drogi. W trakcie rozprawy [....]r. strony nie wskazały jednoznacznie przebiegu granicy brakującej na mapie drogi, którą można by wymierzyć i sporządzić dokumentację geodezyjną. Pomiar działki może nastąpić wyłącznie gdy zainteresowane strony jednoznacznie i bezspornie wskażą przebieg wszystkich jej granic na gruncie. Tymczasem skarżący p.p. B. podają, że wskazują 3 granice działki. Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia po przeprowadzeniu w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia postępowania dowodowego decyzję organu I instancji wyeliminował istniejący w operacie ewidencji gruntów błąd. Natomiast ustalenia przebiegu granic działek 2961/1 i 2934/1 /odpowiednik dawnej 4459/2/ może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, że w czasie odnowienia ewidencji gruntów dawna parcela gruntowa 4459/2 została błędnie włączona do nowopowstałych działek nr, nr 2934 i 2961 wykazanych na rzecz S.S. a na sporządzonej wówczas mapie w skali 1:2000 został zaznaczony jedynie kontur drogi na działce nr 2961. Z porównania mapy ewidencyjnej wsi L. sporządzonej na potrzeby uwłaszczenia w skali 1:2880 i mapy obowiązującej w skali 1:2000 ewidentna jest wiarygodność polegająca na braku ujawnienia w aktualnym operacie ewidencji gruntów działki odpowiadającej dawnej parceli gruntowej 4459/2, której własność potwierdza akt własności ziemi Nr [....] na rzecz A.K. i E.B. po 1/2 części. W celu doprowadzenia do zgodności operatu ewidencji gruntów ze stanem prawnym sporządzono mapę uzupełniającą uwidaczniając zagubioną działkę a granicę zagubionej dawnej parceli gruntowej nr 4459/2 naniesiono na mapę w skali 1:2000 drogą transformacji z mapy pouwłaszczeniowej. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. Nr 30, poz. 163, ze zm./ celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością /patrz: wyroki NSA w sprawie II SA 1824/95, II SA 1718/95, II SA 1155/92/. Zasady prowadzenia ewidencji oraz dokonywania w niej zmian reguluje ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Przy zakładaniu ewidencji gruntów, jej prowadzenia, a także w czasie jej odnowienia nie jest wykluczone popełnienie błędów lub omyłek. W przypadku ich oczywistości można je eliminować na wniosek lub z urzędu wprowadzając w operacie ewidencji gruntów zmianę. W myśl § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/ zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów wnikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i aktów normatywnych wprowadza się w operacie ewidencji gruntów i budynków z urzędu. Okoliczności sprawy będącej przedmiotem rozpoznania uzasadniają pogląd, że zasadnym jest dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów wsi L. Podczas odnowienia ewidencji gruntów w latach 1974-1979 sporządzając mapę w skali 1:2000 pominięto dawną parcelę gruntową 4459/2, która była uwidoczniona uprzednio na mapie w skali 1:2880. Działkę tę pominięto, a okoliczność ta nie budzi wątpliwości zarówno wśród stron, jak i organu. Z aktu własności ziemi bezspornie wynika, że działka ta jest własnością A.K. i E.B. po 1/2 każde z nich. Zatem zasadnie organ dokonał zmiany w ewidencji gruntów nanosząc ponownie dawną pgr 4459/2 na aktualną mapę ewidencyjną. Skarżące strony natomiast nie godzą się na przebieg granicy nowopowstałej działki. Kwestionują, że ich przebieg jest wynikiem uzgodnień zza biurka w sytuacji, gdy działka ta będąca od wielu lat drogą ma niezmienione położenie, a prawidłowy przebieg granic jest możliwy do ustalenia, ale w drodze pomiarów uzupełnionych wywiadem. Kwestię przebiegu granic działek reguluje § 36-38 cyt. rozporządzenia. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonego: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, /.../ /§ 36 cyt. rozporządzenia/. W razie braku dokumentacji wymienionej w § 36, lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie /§ 37 rozporządzenia/. Organ sporządzając mapę uzupełniającą z uwzględnieniem zaginionej uprzednio parceli gruntowej 4459/2 nie uwzględnił zapisów cytowanego wyżej rozporządzenia. Droga odpowiadająca parceli gruntowej 4459/2 istnieje od bardzo dawna. W aktach brak jest dowodu na to, iż po stwierdzeniu, że działka ta faktycznie zginęła organ nie wykonał pomiarów, aby ustalić przebieg jej granic, brak jest protokołu granicznego. Ta właśnie okoliczność jest uzasadnieniem skarg. Twierdzą, że droga ta istnieje od dawna, a przebieg jej granic mogą wskazać, lecz nikt tego nie uwzględnia. Do skargi dołączono protokół graniczny sporządzony na prywatne zlecenie jednego ze skarżących. Zatem organ likwidując błąd poprzez naniesienie zagubionej działki, nie wyczerpał przewidzianych przepisami prawa możliwości, aby prawidłowo ustalić przebieg jej granic. Naruszenie przepisów prawa materialnego musiało spowodować uchylenie decyzji organów obu instancji. Prowadząc ponownie postępowanie należy uwzględnić przepisy §, § 36 i 37 cyt. rozporządzenia ustalając przebieg granicy zagubionej parceli gruntowej nr 4459/2. Uprawnienie do żądania zwrotu kosztów postępowania wygasło, albowiem strona skarżąca nie złożyła takiego wniosku do czasu zakończenia postępowania w sprawie. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ Sąd skargi uwzględnił. O kosztach nie orzeczono na zasadzie przepisu art. 210 § 1 cyt. ustawy. Na zasadzie przepisu art. 152 cyt. ustawy wyrok nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia się.