II SA/Rz 705/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-11-09
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba fizyczna prowadząca samodzielnie gospodarstwo rolne, które stanowi jedyne źródło jego utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli jego miesięczne dochody wraz z dochodami matki nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a kwota wpisu sądowego znacznie przekracza te dochody?Ratio decidendi
Wnioskodawca, osoba fizyczna znajdująca się w trudnej sytuacji majątkowej, samodzielnie prowadząca gospodarstwo rolne jako jedyne źródło utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy kwota wpisu sądowego znacząco przekracza łączne miesięczne dochody wnioskodawcy i jego matki, a posiadany majątek nie pozwala na zaspokojenie tych kosztów, zwolnienie jest uzasadnione.Stan faktyczny
J.R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania przybudówki bez pozwolenia. Wnioskodawca jest samodzielnym prowadzącym gospodarstwo rolne, które stanowi jedyne źródło jego utrzymania. Po wezwaniu przez referendarza sądowego, J.R. przedstawił dochody matki w wysokości 769,95 zł miesięcznie, brak świadczeń z pomocy społecznej, brak dopłat bezpośrednich z tytułu posiadania gruntów rolnych oraz miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny w kwocie 1005,9 zł. Wpis sądowy wynosił 500 zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono J.R. od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 9.11.2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J.R. na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania bez pozwolenia przybudówki, - postanawia – zwolnić J.R. od kosztów sądowych w całości.
Sygn. II SA/Rz 705/09
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w dniu 22 października 2009 r., J.R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono w sprawie o sygn. II SA/Rz 705/09, dotyczącej kontroli decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Na obecnym etapie rozpoznawania skargi J. R. zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł.
Ponieważ skarżący nie wyjaśnił we wniosku PPF wszystkich istotnych dla właściwej oceny tego wniosku okoliczności rodzinnych i majątkowych, referendarz sądowy WSA w Rzeszowie pismem z 26.10.2009 r. wezwał H.R. do: 1) podania dochodów osiąganych przez matkę H. R, 2) wyjaśnienia czy w związku z ujawnionymi we wniosku PPF dochodami w wysokości 0 zł, w skali miesiąca, J.R. bądź członkowie jego rodziny otrzymują świadczenia z pomocy społecznej, a jeżeli tak, to należało określić ich wysokość i rodzaj, 3) podania kwot dopłat otrzymywanych z tytułu posiadania gruntów rolnych, 4) podania dokładnego rodzaju prowadzonej działalności rolniczej, 5) podania kwoty wydatków ponoszonych na bieżące i konieczne utrzymanie rodziny w skali miesiąca. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła w zakreślonym w wezwaniu terminie. Skarżący wyjaśnił, iż dochody jego matki kształtują się na poziomie 769,95 zł., w skali miesiąca. Rodzina nie uzyskuje świadczeń z pomocy społecznej. Do chwili rozpoznawania wniosku strona nie otrzymała dopłat bezpośrednich z tytułu posiadania gruntów rolnych. Odpowiedź strony zawiera także wykaz wydatków koniecznych w skali miesiąca na łączną sumę 1005,9 zł.
Stwierdzono, co następuje:
Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministarcyjnym określa art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; ze zm., dalej jako p.p.s.a). Na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie, wniosek strony skarżącej obejmuje wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wobec tego, J. R. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Granice wniosku zmuszają to sprawdzenia czy zdolności majątkowe strony oraz członków jego rodziny odpowiadają warunkom wskazanym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Skarżący opisując swą sytuację oraz odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego udowodnił ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie ponieść ciężaru związanego z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Wypada przyznać, iż J.R. znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, które stanowi jedyne źródło jego utrzymania. Składniki majątkowe, jakimi dysponuje J.R. (tj. połowa domu, nieruchomość rolna o pow. 2,88 ha), nie są tego rodzaju, aby mogły być wykorzystane do zaspokojenia wiążących się ze sprawą kosztów. Uzyskiwana kwota miesięcznego dochodu przy uwzględnieniu ciężarów związanych z posiadaniem nieruchomości rolnej (podatek od nieruchomości), zakupem żywności, lekarstw czy innych kosztów utrzymania koniecznego, nie pozwoli pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Reasumując, poniesienie przez wnioskującego kosztów sądowych prowadzonej sprawy nawet w części odbiłoby się negatywnie na możliwości zakupu podstawowych dla egzystencji dóbr i usług. Do tego wniosku przekonuje w szczególności kwota wpisu sądowego (tj. 500 zł.), należnego z tytułu wniesienia skargi, która znacznie przekracza łączne miesięczne dochody J. R. i jego matki.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w części w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło