II SA/Rz 705/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Maria Zarębska - Kobak Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję [...] Wojewódzkie Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania bez pozwolenia obiektu budowlanego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wybudowania bez pozwolenia na budowę murowanej przybudówki krytej eternitem falistym przy budynku stodoły na działce nr ewid. 188/3 w miejscowości T. Organy rozpoznające sprawę ustaliły, że przedmiotowa przybudówka powstała w latach 80-tych XX w., posiada wymiary 3,20m x 5,20m, dach kryty eternitem falistym. Ściany od strony budynku mieszkalnego i od strony budynku garażowego są murowane w całości z bloczków silikatowych. Natomiast ściana od strony działki nr 184 jest murowana z bloczków silikatowych na wysokość 2,10m (mierzona od ściany fundamentowej), a powyżej wykonana jest z desek. W ścianie od strony budynku mieszkalnego inwestora zlokalizowane są drzwi, a od strony budynku garażowego zlokalizowanego na tej samej posesji, drzwi i okno. Od strony działki nr 184 w części murowanej wykonany jest otwór okienny (o szerokości 5 i wysokości 2 bloczków silikatowych), umiejscowiony bezpośrednio pod ścianą drewnianą, w który wstawiona jest prowizoryczna rama drewniana z siatką stalową. Przybudówka ta usytuowana jest w odległości 7,65 m od ogrodzenia z działką nr 184 i 15,05 m od murowano-drewnianego budynku stodoły usytuowanej na tejże działce będącej własnością J. R. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 849/07, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie wybudowania bez pozwolenia przybudówki do stodoły na działce nr 188/3 w T. Sąd zarzucił, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a organ przyjął, że objęty postępowaniem obiekt wykonany jest z materiału niepalnego, podczas, gdy z takiego materiału wykonana jest ściana zwrócona w kierunku budynku mieszkalnego inwestorów. Z akt postępowania wynika, że ściana szczytowa od strony działki nr 184 jest wykonana z materiału palnego, czego organ nie wziął pod uwagę oceniając spełnianie przez obiekt wymogów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Naruszenie wskazanych w tym rozporządzeniu warunków technicznych stanowić może o powodowaniu przez obiekt "niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia", stanowiącego przesłankę do nakazania rozbiórki obiektu w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. We wskazaniach do dalszego postępowania Sąd zalecił wyjaśnienie czy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia w zakresie dotyczącym działki nr 184, a w przypadku stwierdzenia takiej sytuacji – w pierwszej kolejności rozważenie możliwości wydania inwestorowi, w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a gdyby takiej możliwości nie było, należy orzec o nakazaniu rozbiórki obiektu. W następstwie tego wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] ponownie umorzył postępowanie w sprawie wybudowania bez pozwolenia na budowę murowanej przybudówki krytej eternitem falistym przy budynku stodoły na działce nr ewid. 188/3 w miejscowości T. W uzasadnieniu organ powołał się na dotychczasowe ustalenia, wskazując, że przedmiotowa przybudówka usytuowana jest w odległości 7,65 m od ogrodzenia z działką nr 184 i 15,05 m od murowano-drewnianego budynku stodoły usytuowanej na tejże działce, własności J. R. Organ wskazał, iż przedmiotowa przybudówka jest w dostatecznym stanie technicznym, dach nie jest załamany nie widać ugięć, a ściany nie wykazują odchyleń od pionu. Otwór okienny wykonany w 2006 r. przez inwestora G. C. w ścianie przybudówki od strony działki 184 został zamurowany, co potwierdziły dodatkowe oględziny w dniu [...].01.2009 r. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał organ I instancji wskazał, iż w okresie budowy przedmiotowego budynku obowiązywały przepisy rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r. Zgodnie z § 14 minimalna odległość przybudówki ze ścianami z materiałów niepalnych od budynków o ścianach i dachu wykonanych z materiałów niepalnych powinna wynosić 8,0 m, natomiast odległość przybudówki ze ścianą z materiałów palnych od budynku o ścianach z materiałów palnych i dachu wykonanego z materiału niepalnego winna wynosić 15 m (albowiem nie są one zabezpieczone ścianą oddzielenia przeciwpożarowego). Organ I instancji podniósł, iż przedmiotowa przybudówka nie narusza obowiązujących w dacie budowy warunków ochrony przeciwpożarowej, jak też warunków technicznych dotyczących prawidłowego sytuowania obiektów. Nie jest sprzeczna także z obowiązującym w dacie jej budowy Miejscowym Planem Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...]. Jest w odpowiednim stanie technicznym i jest bezpieczna dla ludzi i mienia oraz nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji J. R. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i nakazanie PINB w [...] dokonania pomiaru sprawdzającego na działce nr 188/3 własności G. C. i działce nr 184 jego własności, kwestionując ustaloną przez organ odległość przedmiotowej przybudówki od budynku stodoły usytuowanej na jego działce i twierdząc że nie wynosi ona nie 15,05 m tylko 14,48 m. Tak więc odległość ta nie spełnia warunków przeciwpożarowych, a kwestie błędów pomiaru zgłaszał już w 2003 r. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach organ powołał się na dotychczasowe ustalenia organów, akcentując, że budowa przedmiotowej przybudówki miała miejsce w latach 80-tych XX w. wobec czego postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z nimi istnieje możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, jeżeli nie zachodzą przesłanki do wydania nakazu jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 powołanej ustawy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wykluczył istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. W świetle postanowień art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przymusowej rozbiórce podlega samowolnie wzniesiony obiekt, znajdujący się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak ustalił organ I instancji w 1989 r. obowiązywał MPO Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] zatwierdzony Uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].04.1989 r. (ogłoszony w Dz. Urz. Wojewody [...] Nr [...] poz. [...] z dnia [...].11.1988 r.) Zgodnie z nim obszar na którym znajduje się działka nr 188/3 należąca do H. i G. C. to "teren o symbolu 27MRJ czyli teren budownictwa zagrodowego z dopuszczeniem budownictwa jednorodzinnego. Dopuszcza się lokalizację nowych siedlisk, wymianę i rozbudowę substancji kubaturowej oraz wszelkie remonty". W rozpatrywanej sprawie nie występują również przesłanki do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2. Inwestorzy H. i G. C. obili szczelnie blachą stalową drzwiczki zlokalizowane w ścianie północnej budynku mieszkalnego stanowiące wejście na strych, wobec powyższego ściana ta może stanowić ścianę oddzielenia pożarowego. Natomiast murowano – drewniana ściana od strony działki nr 184 usytuowana jest w odległości 15,05 m od murowano – drewnianego obiektu na działce J. R., a zatem nie narusza § 14 rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r. dotyczącego minimalnej odległości budynków, która w przedmiotowej sprawie wynosi 15 m. Skoro więc przedmiotowa przybudówka jest w odpowiednim stanie technicznym, usytuowana jest w odległości większej niż 4 m od wszystkich granic sąsiednich, a więc nie narusza § 12 rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r., a ściana murowano – drewniana usytuowania jest w odległości 15,05 m od budynku stodoły na sąsiedniej działce, a tym samym nie narusza § 14 ww. rozporządzenia, to obiekt nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi, mienia czy środowiska i nie zachodzi konieczność jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ani też nakazania zmian i przeróbek w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 tej ustawy i z tego względu dalsze postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie. Odnosząc się zaś do kwestionowanych przez J. R. odległości pomiędzy budynkami organ II instancji uznał zarzuty w tym zakresie za niezasadne, bowiem odwołujący wielokrotnie w trakcie postępowania miał możliwość zgłaszać je. Akta nie potwierdzają faktu zgłoszenia takich zastrzeżeń w 2003 r., odwołujący nie zgłaszał ich też podczas jedynej rozprawy administracyjnej, w jakiej brał udział i dokonywano wówczas pomiarów - w dniu [...].10.2002 r. Ponadto organ uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zastrzeżeń w tym zakresie z uwagi na ilość przeprowadzonych w tej sprawie oględzin i rozpraw administracyjnych. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył J. R. wnosząc o uchylenie zarówno decyzji organu II jak i I instancji oraz o wznowienie postępowania ze względu na wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Skarżący odnosząc się do zapadłego w sprawie wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 19.03.2008 r., sygn. akt II SA/Rz 849/07 podniósł, iż organy wydały decyzję na podstawie wadliwego stanu faktycznego w zakresie ustalonej odległości pomiędzy przybudówką wybudowaną bez pozwolenia na budowę na działce nr 188/3 a budynkiem stodoły usytuowanym na działce nr 184. J. R. podniósł, iż w "niniejszej sprawie chodzi o określenie najkrótszej odległości między punktami przedmiotowej stodoły i przybudówki, które zagrażałyby bezpieczeństwu przeciwpożarowemu." Skarżący zakwestionował ustaloną przez organy odległość 15,05 m pomiędzy obiektami wskazując, iż jest ona wadliwa i nie może stanowić dowodu w sprawie. Zawnioskował, aby organ kolejny raz dokonał pomiaru sprawdzającego, celem dokładnego określenia odległości pomiędzy budynkami przybudówki i stodoły, ewentualnie o załączenie do akt "autoryzowanego planu sytuacyjnego działki nr 188/3 i 184". W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak już bowiem wcześniej wskazano, w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 849/07, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie wybudowania bez pozwolenia przybudówki do stodoły na działce nr 188/3 w T. Zarzucając naruszenie w prowadzonym postępowaniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia faktu, iż ściana przedmiotowej przybudówki od strony działki nr 184 jest wykonana z materiału palnego i brak dokonania w tym aspekcie oceny spełnienia przez obiekt wymogów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), obowiązujących w dacie jego budowy, Sąd zalecił wyjaśnienie czy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia w zakresie dotyczącym działki nr 184. Okoliczność ta stanowi bowiem przesłankę do nakazania rozbiórki obiektu w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji – w pierwszej kolejności należy rozważyć możliwość wydania inwestorowi, w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a gdyby takiej możliwości nie było, należy orzec o nakazaniu rozbiórki obiektu. Związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w opisanym wyroku powoduje, że kontrola Sądu w niniejszej sprawie sprowadza się w zasadzie do badania wykonania wytycznych. Przesądzone bowiem zostało, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. WSA w Rzeszowie w wyroku z 19 marca 2008 r. nie zakwestionował też ustaleń faktycznych w zakresie wymiarów obiektu będącego przedmiotem postępowania i odległości od granicy z działką sąsiednią nr 184 będącą własnością skarżącego oraz murowano-drewnianego budynku stodoły znajdującego się na tej działce. Odległości te wynoszą odpowiednio 7, 65 m od granicy oraz 15,05 m od budynku stodoły, która, co należy podkreślić, jest usytuowana równolegle do spornej przybudówki, ale przesunięta, w taki sposób, że na całej szerokości przedmiotowej przybudówki działka nr 184 jest niezabudowana. Realizując wskazówki Sądu zawarte w wyroku z 19 marca 2008 r. organy ustaliły, że odległość ściany przybudówki od strony działki nr 184 nie narusza przepisów cyt. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., w szczególności § 14, stanowiącego, że minimalna odległość m.in. stodół o ścianach z materiałów palnych od budynków o ścianach z materiałów palnych i dachu o pokryciu z materiałów niepalnych powinna wynosić 15 m. zachowane też zostały odległości wskazane w § 12 tegoż rozporządzenia - tj. co najmniej 4 m od granic wszystkich sąsiednich działek. Te ustalenia pozwoliły na stwierdzenie, że obiekt nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co mogłoby uzasadniać nakazanie rozbiórki. W rozpatrywanej sprawie brak jest też przesłanek do rozbiórki przewidzianych w art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, bowiem jak ustaliły organy w dacie budowy spornej przybudówki działka nr 188/3 znajdowała się na terenie przeznaczonym pod budownictwo zagrodowe z dopuszczeniem budownictwa jednorodzinnego (dopuszcza się lokalizację nowych siedlisk, wymianę i rozbudowę substancji kubaturowej oraz wszelkie remonty). Wykluczenie wnikających z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przesłanek do nakazania rozbiórki oraz brak podstaw z art. 40 tej ustawy do nakazania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami skutkowało bezprzedmiotowością postępowania, które w takiej sytuacji podlega umorzeniu. Tego rodzaju rozstrzygnięcie zapadło w sprawie i zostało utrzymane w mocy decyzją organu II instancji. Decyzja ta jest w ocenie Sądu prawidłowa i nie zawiera wad i uchybień wymienionych w art. 145 § 1 P.p.s.a., a tylko one skutkować by mogły jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Nie są przy tym zasadne argumenty skargi odwołujące się do wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Kwestia ta była już przedmiotem oceny Sądu w wyroku z dnia 19 marca 2008 r. II SA/Rz 849/07, o czym wcześniej wspomniano, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest tą oceną związany. Słusznie też odpiera ten zarzut organ, wskazując, iż w toku postępowania wielokrotnie dokonywano oględzin i pomiarów, w tym także w obecności skarżącego, który wówczas zastrzeżeń nie zgłaszał. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.