II SA/Rz 705/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania przybudówki bez pozwolenia postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawcy adwokata. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. R. na wymienią w sentencji postanowienia decyzję WINB. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący zwrócił się o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W załączonym piśmie przewodnim wskazał na swoją bardzo złą sytuację materialną i finansową, zaś w uzasadnieniu wniosku powołał się na okoliczność utrzymywania się wyłącznie z gospodarstwa o pow. 2,88 ha, wymagający stałego leczenia zły stan swojego zdrowia oraz ponoszone wydatki (na lekarstwa, środki higieniczne, odzież i żywność, składkę emerytalną, podatek rolny, ubezpieczenie budynków, energię elektryczną, wodę, gaz). Na utrzymaniu ma także chorą matkę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiadany przez nich majątek oprócz nieruchomości rolnej obejmuje zajmowany budynek mieszkalny o pow. 70 m² oraz budynki gospodarcze. Dochody z gospodarstwa zostały przez skarżącego oszacowane na ok. 180 zł. miesięcznie. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: J. R. na podstawie postanowienia z dnia 9 listopada 2009 r. korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skoro zatem został już zwolniony od obowiązku ich ponoszenia, ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej jednak sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega analizie pod względem spełniania przez skarżącego przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc wykazania przez niego braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze oświadczenie J. R. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach należy stwierdzić, że w wystarczającym stopniu wykazał on spełnienie tej przesłanki. Z wykazanych dochodów z całą pewnością nie jest on obecnie w stanie wygospodarować żadnych środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Przy braku możliwości uzyskania dodatkowych środków pieniężnych z gospodarstwa oraz wobec nieposiadania żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności), wynika to przede wszystkim z minimalnej dochodowości prowadzonej przez niego produkcji rolnej. Przy konieczności zaspokojenia chociażby tylko swoich podstawowych i najbardziej niezbędnych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, podana kwota ok. 180 zł. jawi się względem nich jako symboliczna i całkowicie do nich nieadekwatna. Oceny tej nie zmienia fakt pobierania przez jego matkę emerytury w wysokości 769 zł., co zostało wykazane przy pierwotnym wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych (dla potrzeb prawa pomocy uwzględnia się dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym). Biorąc jednak nawet pod uwagę łączną wysokość ich dochodów należy stwierdzić, że oscylują one w granicach ich miesięcznych wydatków o charakterze koniecznym, których obliczenie dla potrzeby rozpatrzenia pierwszego ze złożonych wniosków PPF dało kwotę 1005 zł. W tym zakresie należy mieć na uwadze także to, że matkę skarżącego również dotykają zwiększone wydatki związane chociażby z jej wiekiem (76 lat) i sygnalizowanymi w uzasadnieniu wniosku problemami zdrowotnymi. Z uwagi na dysproporcję dochodów jej i syna, to także zapewne ona ponosi większość wydatków związanych z ich utrzymaniem, niezależnie od tego, że prowadzone przez skarżącego gospodarstwo rolne poprzez pozyskiwane z niego pożytki w naturze prawdopodobnie przyczynia się w jakimś stopniu do ograniczenia wydatków na zakup żywności. Powyższe wyłącza całkowicie w stosunku do J. R. możliwość ustanowienia adwokata z wyboru, pozwalając uznać wniosek o jego ustanowienie za zasadny. Zwalnia to jednocześnie w pełni skarżącego z ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) i pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania – bez względu na sytuację materialną - z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Z tej przyczyny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 i § 3 oraz art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.