II SA/Rz 706/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata Z. L. z Kancelarii Adwokackiej wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Przedmiotem skargi S.Ś. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011r. , nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], wydanego w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia S.Ś. uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. "A,B,C,D,E" prawa jazdy. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie przedstawiał się następująco. Prezydent Miasta P. w dniu [...] grudnia 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. "A,B,C,D,E" prawa jazdy S. Ś. Postępowanie wszczęto w związku z niedostarczeniem orzeczenia lekarskiego w terminie wskazanym w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2004r., nr [...], kierującej na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]. Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. zawiesił postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargi S.Ś. na wskazaną wyżej decyzję z dnia [...] listopada 2010r. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 165/10 WSA w Rzeszowie oddalił skargę S.Ś. na powyższą decyzję, a postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] organ I instancji podjął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. "A,B,C,D,E" prawa jazdy S.Ś. w związku z ustąpieniem przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania. W podstawie prawnej powołał art. 97 § 2 i art. 101 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. w związku z art. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Organ pouczył strony o prawie do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie do SKO za pośrednictwem Prezydenta Miasta P. w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. S.Ś. skorzystał w z tego uprawnienia zaskarżając wskazane wyżej postanowienie i wnosząc o jego uchylenie. W obszernym uzasadnieniu zażalenia nie zgodził się z wydanym postanowieniem, zarzucając iż potwierdzono w nim nieprawdę oraz pominięto istotne fakty i dowody. Strona naprowadziła, iż skierowanie na badania doręczono mu po pięciu latach od sporządzenia pisma, tj. w 2009 r. i zdaniem skarżącego wtedy nie istniały już wątpliwości co do stanu jego zdrowia. Na potwierdzenie czego przedłożył wówczas dowód z dokumentu, który stwierdzał, że nie istnieją zastrzeżenia, które spowodowały w 2004 r. skierowanie na badania. W dalszej części zażalenia Pan S.Ś. wskazał, iż działania podejmowane przez Prezydenta Miasta P. są ukierunkowane na jego szkodę. Postanowieniem z dnia z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 1 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w myśl przepisu art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, w przypadkach wskazanych w kodeksie. Wyjaśnił, iż od dnia 11 kwietnia 2011 r., tj. z chwilą wejścia w życie nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego nie tylko zawieszenie postępowania administracyjnego, lecz również podjęcie postępowania uprzednio zawieszonego następuje w drodze postanowienia. Przepis art. 101 § 1 k.p.a. stanowi, iż o postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony. Wprowadzone przez ustawodawcę zmiany dotyczą także postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, na które nie przysługuje już zażalenie. W drodze zażalenia można natomiast zaskarżyć postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowę podjęcia przez organ administracji postępowania zawieszonego (art. 101 § 3 k.p.a.). Przepis art. 101 § 3 k.p.a. nie przewiduje natomiast możliwości wniesienia środka prawnego - zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Reasumując wskazać należy, iż zażalenie przysługuje tylko na niektóre postanowienia, jedynie wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia jest zażaleniem niedopuszczalnym (art. 141 § 1 k.p.a.). Merytoryczne zaś rozpoznanie niedopuszczalnego zażalenia stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Uprawnienia takiego nie może również kreować błędne pouczenie udzielone w tym zakresie skarżącemu przez organ I instancji, jakie zostało skierowane do strony przedmiotowej sprawie Skargę na powyższe postanowienie złożył S.Ś. wnosząc o jego uchylenie. Wniósł o nakazanie Prezydentowi Miasta P. "cofnięcia" z urzędu decyzji z [...] grudnia 2004r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, z uwagi na fakt, że ustały wątpliwości co do jego stanu zdrowia, a także postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ wymienione wyżej orzeczenia noszą znamiona przestępstwa. W dalszej części skargi negatywnie odniósł się do sposobu, w jaki jest traktowany przez funkcjonariuszy państwowych. W obszernym uzasadnieniu nie przedstawił żadnych zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację wcześniej zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. Zaskarżonemu postanowieniu nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie, którym organ II instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. "A, B, C, D, E" prawa jazdy. Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na zasadzie art. 144 k.p.a. powyższy przepis ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Regulacje te wyznaczają zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności zażalenia. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek dopuszczalności zażalenia, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia, w ramach tzw. rozpoznawczego etapu postępowania, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do meritum sprawy. W kontrolowanym przypadku organ nie przystąpił jednak do postępowania rozpoznawczego z uwagi na fakt stwierdzenia w pierwszym jego etapie niedopuszczalności zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. W rozpatrywanej sprawie zażalenie było niedopuszczalne właśnie z przyczyn przedmiotowych. Zostało ono bowiem wniesione od postanowienia, na które, wbrew błędnemu pouczeniu organu I instancji, nie przysługiwało zażalenie. Wynika to jednoznacznie z treści art. 141 § 1 k.p.a. Przepis ten wyraźnie stanowi, że na wydane postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Ustawodawca regulując w Kodeksie postępowania administracyjnego określone zagadnienia procesowe konkretnie wskazuje, czy w danym przypadku organ jest zobowiązany zająć wiążące stanowisko w procesowej formie postanowienia oraz to, czy strona może wnieść na nie zażalenie. Stosownie natomiast do treści art. 101 § 1 k.p.a. o postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony, przy czym tylko Art. 10§ 1. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie (art. 101 § 3 k.p.a.) Oznacza to, że na postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania zażalenie nie przysługuje. Podzielić w tej sytuacji należy stanowisko organu odwoławczego, że złożone przez S.Ś. zażalenie było niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, bowiem możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego nie przewiduje żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego. Takie postanowienia (niezaskarżalne w toku postępowania) można zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a). Na marginesie zauważyć należy, iż wprawdzie postanowienie organu I instancji zawierało błędne pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia na postanowienie, jednakże okoliczność ta nie obligowała organu II instancji do przeprowadzenia kontroli tego aktu. Błędne bowiem pouczenie przez organ I instancji o możliwości zaskarżenia postanowienia nie rodzi uprawnień do zaskarżenia tego postanowienia. Do dnia 10 kwietnia 2011r. art. 101 § 3 miał brzmienie: na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie. Podkreślić należy, że brzmienie przepisu art. 101 § 3 k.p.a sprzed zmiany dokonanej od dnia 11 kwietnia 2011r. budziło wątpliwości w zakresie dopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie podjęcia bądź tez odmowy podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Zmiana treści wskazanego wyżej przepisu i jego jednoznaczne brzmienie w chwili obecnej pozwalają na sformułowanie tezy, że na postanowienie w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego zażalenie nie przysługuje. Od dnia 11 kwietnia 2011r. przepis powyższy ma bowiem brzmienie: na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Zarówno organ I instancji wydając postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], jak i organ II instancji wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r, nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na wskazane wyżej postanowienie zobligowane były do uwzględnienia aktualnego brzmienia przepisu art. 101 k.p.a i orzekać na podstawie aktualnie obowiązującego stanu prawnego. Dlatego organ wyższej instancji zobligowany był na mocy art. 134 w zw. z art. 144 kpa stwierdzić niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Odnosząc się do treści skargi wskazać należy, że skarżący nie zawarł w niej żadnych zarzutów odnośnie postanowienia będącego przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, nie zakwestionował jego legalności. Zarzuty odnośnie decyzji z [...] grudnia 2004r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, były przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu toczącym się w spawie o sygn.: II SA/Rz 165/10. Nie mogą być one, podobnie jak zarzuty odnośnie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz negatywna ocena sposobu traktowania skarżącego przez funkcjonariuszy państwowych przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania w pkt II wyroku orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1348).