II SA/Rz 706/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. E. K. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że w skład jej rodziny wchodzą mąż oraz sześcioro dzieci (19, 17, 15, 13, 8 lat i 2 lata). Małżonek wnioskodawczyni uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1458 zł, zaś ona uzyskuje dochód z gospodarstwa domowego w kwocie 540 zł miesięcznie oraz świadczenia wychowawcze wynoszące łącznie 2500 zł. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji ani wartościowych ruchomości jak samochodu. Miesięczny dochód wydatkowany jest w całości na podatki i opłaty związane z utrzymaniem domu. Z uwagi na lakoniczność powyższego wniosku, wezwano składającą ją do jego uzupełnienia. Odpowiadając na to wezwanie wnioskodawczyni podniosła, że dochód wynikający z dopłat do gruntów rolnych uzyskiwanych przez jej męża nie jest jej znany. Jako średnie miesięczne wydatki na wyżywienie siebie i dzieci strona wskazała kwotę 270 zł. Również na taką kwotę strona określiła średnie miesięczne wydatki na utrzymanie domu, środki czystości, odzież, opał i edukację dzieci. Skarżąca podała również, iż nie posiada rachunku bankowego. Ponadto wskazała, że jej mąż jest właścicielem gruntów rolnych o pow. 4,98 ha oraz domu o pow. 54 m.kw. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: E. K. nie udzieliła na skierowane do niej wezwanie pełnej odpowiedzi przez co nie udowodniła, że poza zakresem jej możliwości płatniczych znajduje się pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie (obecna ich wysokość to 200 zł). Mianowicie, strona nie ujawniła wysokości środków pieniężnych uzyskiwanych przez jej męża z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z posiadaniem przez niego gruntów rolnych. Zdawkowo oświadczyła tylko, że wysokość ta nie jest znana. W odpowiedzi na pytanie dotyczące wydatków na telefon strona podała, że takiego nie posiada. Nie wskazała natomiast wysokości tego rodzaju wydatków w odniesieniu do swojego męża i dzieci, nie zaznaczając jednocześnie, że także wymienieni nie korzystają z powyższego. Skarżąca w odpowiedzi na pytanie dotyczące sposobu wykorzystania stanowiącego własność męża domu i związanych z nim wydatków podała: "nie dotyczy", podczas gdy we wniosku fakt posiadania takiego domu ujawniła. Nie nadesłała także wyciągu z rachunku bankowego swojego męża. Nadto, jako comiesięczne wydatki na wyżywienie siebie i dzieci skarżąca podała kwotę 270 zł i ta sama kwota podana została jako comiesięczny wydatek na utrzymanie domu, środki czystości, odzież, opał i edukację dzieci. Podkreślić należy, że wysokość obydwu wskazanych ostatnio wydatków budzi wątpliwości. Są one bowiem rażąco nieadekwatne w stosunku do potrzeb, których zaspokojeniu służą i to nawet przy założeniu, że chodzi o te potrzeby na poziomie minimalnym oraz, że żywność dla rodziny pochodzi głównie z gospodarstw rolnych wnioskodawczyni i jej męża. Zakładając z kolei prawdziwość twierdzeń strony w tym zakresie należy podać, że uzyskiwany przez rodzinę dochód (4498 zł) po pomniejszeniu o zadeklarowane wydatki (540 zł) wielokrotnie przewyższa wielkość zarówno wpisu od skargi, jak i ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Tym samym skarżąca może bez jakiegokolwiek problemu samodzielnie sfinansować swój udział w zainicjowanym jej skargą postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, nie było podstaw do uwzględnienia żądania strony i to w jakimkolwiek zakresie. W złożonym wniosku o prawo pomocy podała ona niewielką ilość potrzebnych do jego rozpoznania danych, zaś w odpowiedzi na wezwanie o wskazanie dodatkowych informacji, również nie przedstawiła wszystkich żądanych danych i dokumentów. Te zaś, które zawarła w tej odpowiedzi budzą uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności. Tego rodzaju postawa strony wykluczyła możliwość dokonania rzetelnej oceny jej zdolności płatniczych. Nie mając bowiem wiarygodnych informacji na temat faktycznych comiesięcznych wydatków strony na wyżywienie i utrzymanie domu, nie można było porównać ich z dochodami rodziny celem ustalenia, czy rzeczywiście obowiązek zapłaty kosztów sądowych w sprawie mógłby doprowadzić do powstania uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten, zawierając przesłankę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, stanowi, że jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie wskazuje on w sposób wyraźny, że wykazanie tej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy, który jest zainteresowany korzystnym dla niego rozstrzygnięciem w tym zakresie. Okoliczność w postaci nałożenia ciężaru dowodu na wnioskującego o wsparcie związana jest także z brzmieniem art. 199 P.p.s.a., który stanowi, że strony ponoszą koszty postępowania sądowego związane ze swoim w nim udziałem. Biorąc więc pod uwagę wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy należy stwierdzić, że tylko nie budzące wątpliwości dane odnośnie do sytuacji materialnej strony mogą skutkować przyznaniem jej prawa pomocy. W związku zatem z faktem, że E. K. nie wyjaśniła w klarowny sposób tego rodzaju sytuacji, przesądziła tym samym o negatywnym załatwienia jej wniosku. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.