II SA/Rz 707/07
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-01-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest uprawniony do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w trybie art. 259 § 1 P.p.s.a., podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, a postanowienie referendarza sądowego w tym zakresie traci moc prawną po wniesieniu sprzeciwu. Strona ubiegająca się o prawo pomocy musi wykazać, że nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania, mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu ich zdobycia.Stan faktyczny
Z. P. L. P. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca złożył oświadczenie dotyczące wydatków i majątku, które sąd uznał za niewystarczające. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wniósł sprzeciw, kwestionując kompetencje referendarza. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. P. R. Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wyrażenia zgody na włączenie nieruchomości do specjalnej strefy ekonomicznej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z. P. L.P. R. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podano, że "ZP LPR nie posiada żadnego majątku i występuje w obronie Skarbu Państwa o kwotę 6 mln. złotych, kapitał obcy uchyla się od podatku".
Podane oświadczenie było niewystarczające do rozpoznania wniosku i dlatego wnioskodawcę został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia poprzez wskazanie średniej wysokości miesięcznych wydatków związanych z funkcjonowaniem O. P. LPR, źródeł ich pokrycia, wykazania składników posiadanego przez Oddział majątku i sposobu dysponowania nim, a także nadesłanie wyciągów z operacji z posiadanego rachunku/ów bankowych za okres od 1 lipca do 31 października 2007r.
W odpowiedzi na wezwanie podano, że wydatki związane z funkcjonowaniem OP LPR wynoszą 183 zł/m-c i były do tej pory pokrywane przez jednego z posłów tej partii, zaś obecnie będzie je ponosił Zarząd Powiatowy ze składek (jeżeli nie będą one wpłacane, siedziba będzie zlikwidowana); wskazano, że funkcjonowanie Oddziału oparte jest na pracy społecznej członków. Składka członkowska jest zaliczana na poczet kosztów dojazdu na zebrania LPR i nie jest pobierana. Oddział nie otrzymuje żadnych zwrotów z kampanii wyborczej ani dotacji.
Postanowieniem wydanym przez referendarza sądowego z dnia 13 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Rz 707/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Sprzeciw od tego postanowienia wniósł Z. P. L. P. R. zarzucając, że "postanowienie to jest bezprawne bo "sąd to zawodowy sędzia, który orzeka zgodnie z prawem. Referendarz jest urzędnikiem sądowym bez waloru niezawisły sędzia, stąd też nie potrafi prawidłowo ocenić sytuacji procesowej stron (...)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprzeciw został złożony z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nazwanej dalej skrótem P.p.s.a., zatem postanowienie Sądu z dnia 13 grudnia 2007r. utraciło moc prawną (art. 260 P.p.s.a.), a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 P.p.s.a. strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i może być przyznane gdy skarżący wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy obowiązany jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania ale także, że nie ma ich mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu ich zdobycia. Udzielone przez OP LPR informacje nie potwierdzają spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Złożone oświadczenie o majątku i dochodach nie zawierało żadnych danych pozwalających ocenić możliwości płatnicze skarżącego. Mimo wezwania wnioskodawca nie podał wszystkich żądanych informacji: nie została podana wysokość należnych składek członkowskich i przyjęty okres ich płatności, nie nadesłano odpisów wyciągów z rachunków bankowych i nie oświadczono czy ewentualnie Oddział nie dysponuje rachunkiem bankowym. Nie wskazano w wyniku wezwania czy wnioskodawca posiada majątek, o jakim mowa w § 99 statutu Partii. Dodatkowo wnioskodawca nie wyjaśnił, czym podyktowane jest zaliczanie składek członkowskich na koszty dojazdu na zebrania LPR. Taki sposób dysponowania składakami nie został przewidziany w statucie.
Ponieważ wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanek z art.246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., dlatego Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło