II SA/Rz 709/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-10-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a jeśli tak, to czy spełnienie tej przesłanki obliguje sąd do udzielenia pomocy?Ratio decidendi
Osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może być przyznane, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednakże, użycie przez ustawodawcę zwrotu "może być przyznane" oznacza, że spełnienie tej przesłanki nie obliguje sądu do udzielenia wnioskowanej pomocy. Sytuacja finansowa spółki, nawet z uwzględnieniem kredytu inwestycyjnego i innych postępowań sądowych, nie dawała podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż posiadane środki były znacząco wyższe od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił jej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że państwo powinno wspierać podmioty gospodarcze będące płatnikami podatków w postępowaniach sądowych. Referendarz odmówił pomocy, wskazując na bardzo dobrą sytuację finansową spółki. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Sp. z o.o. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 709/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wskazał, że sytuacja finansowa Spółki jest bardzo dobra i nie ma podstaw do zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Powyższego nie zmienia również, zdaniem referendarza, zaciągnięty kredyt inwestycyjny, który nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności związanych z prowadzeniem postępowania przed sądem.
W sprzeciwie reprezentujący Spółkę zawodowy pełnomocnik, podniósł, że Spółka jest stroną wielu postępowań sądowych, a państwo powinno wspierać podmioty gospodarcze będące płatnikami podatków w prowadzonych przez nich postępowaniach sądowych, zwłaszcza tych które zostały zainicjowane przez inne podmioty- w niniejszej sprawie sąsiadów nieruchomości na której rozpoczęta jest inwestycja pn.: "rozbiórka budynku gospodarczego oraz przebudowa budynku hotelowego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny Rzeszowie zważył co następuje:
sprzeciw jest niezasadny.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem wniosku jest przyznanie prawa pomocy osobie prawnej
w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.: osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowy – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z przepisu tego wynika, że jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy osobie prawnej jest brak środków na poniesienie kosztów sądowych. Ponadto użycie przez ustawodawcę zwrotu: "może być przyznane" oznacza, że spełnienie tej przesłanki nie obliguje Sądu do udzielenia wnioskowanej pomocy. W świetle takiego brzmienia przepisu, próba uzasadnienia wniosku tym, że Spółka jest płatnikiem podatku i państwo powinno pomagać w prowadzeniu spraw, nie znajduje podstaw prawnych.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem referendarza sadowego, że sytuacja Skarżącej Spółki nie jest tą, o jakiej mowa w cytowanym przepisie.
Według złożonego oświadczenia kapitał zakładowy Spółki wynosi 7.831.558,02 zł, wartość środków trwałych 18.389.530,00 zł, stan rachunków na poszczególnych kontach: 633.522,37 zł, 9.04 EUR, 5.578,73 zł, 1.547,27 EUR, stan środków w kasie: 41.805,74 zł, kredyt inwestycyjny: 3.569.1563,46 zł.
Porównanie powyższych kwot z kwotą 200 zł, jaką Spółka ma aktualnie zapłacić nie stanowi obciążenia, które mogłoby zachwiać jej sytuacją majątkową. Nie zmienia powyższego fakt, że aktualnie Spółka prowadzi inne jeszcze postępowania sądowe, w których obowiązana jest opłacać koszty sądowe. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że przed tutejszym Sądem zarejestrowano łącznie sześć spraw ze skarg Spółki. W każdej z nich Spółka zobowiązana była do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Łącznie stanowią one kwotę 1200 zł, która nadal w porównaniu ze środkami, którymi dysponuje Spółka nie stanowi obciążenia, przekraczającego możliwości płatnicze Spółki.
Zgodnie z art. 199 P.p.s.a.: strony ( z wyjątkami, których nie dotyczy niniejsze postępowanie) są zobowiązane do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zatem ponoszenie kosztów sądowych jest zasadą. Nie ma przy tym znaczenia kto jest inicjatorem postępowania administracyjnego, którego konsekwencją jest skarga do Sądu. Zgodnie z tym przepisem w każdym przypadku, gdy strona dochodzi swoich praw przed sądem obowiązana jest opłacić koszty. W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw- art. 200 P.p.s.a.
Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdza, że sytuacja majątkowa Skarżącej nie daje podstaw do przyznania pomocy. W związku z czym, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło