II SA/Rz 712/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności -skargę oddala- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt 2 kpa i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. B. - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] nakazującą K. B. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 3223 w K. i jednocześnie zobowiązał K. B. do wykonania następujących robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami: - likwidacji okapu od strony działki nr 3224 w K., - założenia rynny i rury spustowej od strony działki nr 3224 celem odprowadzania wody opadowej na teren własnej działki - w terminie do dnia 14 września 2005r. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nakazał K. B. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 3223 w K.. Od tej decyzji odwołanie złożył K. B. domagając się ponownego rozpatrzenie sprawy i cofnięcie wydanego nakazu rozbiórki. Stwierdził, że budynek gospodarczy nie stwarza zagrożenia dla ludzi ani dla budynku mieszkalnego Pana P.. Organ odwoławczy uwzględnił odwołanie i wskazał, że budynek gospodarczy został dobudowany do istniejącego wcześniej garażu w latach 1987-88 bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec tego sprawę rozpoznano na podstawie przepisów Prawo budowlane z 1974r. i warunków technicznych z 1980r. W art. 37 Prawa budowlanego określa, kiedy obiekt budowlany lub jego część wybudowana niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce a mianowicie, gdy usytuowanie obiektu jest niezgodne z przepisami o planowaniu przestrzennym lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W planie zagospodarowania przestrzennego gminy R., który zostały zatwierdzony uchwałą nr [...] z dnia [...].10.198Ir. teren, na którym przedmiotowy budynek się znajduje, przeznaczony jest pod budownictwo zagrodowe i jednorodzinne. Wobec tego usytuowanie budynku nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. Budynek gospodarczy o wymiarach 4,00 x 3,95m został usytuowany w odległości 25-35 cm od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami nr 3223 i 3224. Budynek posiada dach dwuspadowy kryty blachą, ze spadkami jego połaci na działkę własną inwestora oraz działkę W. P.. Połać dachu od strony sąsiada wysunięta jest około 10 cm nad jego działkę i nie posiada rynny odprowadzającej wody opadowe na działkę K. B.. Na działce W. P. znajduje się budynek mieszkalny oddalony ponad 8 m od będącego przedmiotem postępowania budynku gospodarczego. Odległości te są zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w czasie budowy. § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1974r. (powinno być 3.07.1980r.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 poz. 62 z późn. zm.) stanowi, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4m od granicy działki, wymagane odległości budynku od granic działki mogą ulec zmniejszeniu pod warunkiem, że odległość między budynkiem projektowanym, a istniejącym powinna wynosić co najmniej 8m. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie warunek ten jest spełniony, dlatego też brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, na podstawie art. 37 ust. l pkt 2 - Prawa budowlanego z 1974r. Niemniej jednak na inwestorze ciąży obowiązek doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami i dlatego na podstawie art. 40 Prawa budowlanego orzekł jak w sentencji. Końcowo organ wskazał, że po wykonaniu nakazanych robót inwestor winien wystąpić z wnioskiem do organu w trybie art.42 "starego" Prawa budowlanego. Na decyzję tą skargę wniósł W. P. podnosząc, że jest ona niezgodna z prawem i prawdą. Zarzucił, że budynek gospodarczy został wybudowany po roku 1992, a dowodem na to jest zdjęcie córki z roku 1992, na którym widoczny jest sam garaż a obok pustaki na przedmiotowy budynek gospodarczy. Potwierdziła to podczas kontroli M. B. stwierdzając, że w okresie budowy budynku gospodarczego miała już najmłodszego syna, który urodził się 31.12.1991r. Wobec tego budynek nie mógł być wybudowany w latach 1987-88 i dlatego nie ma podstaw do podejmowania decyzji w oparciu o przepisy z roku 1980, skoro budynku wtedy nie było. Wskazując następnie na art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. i § 12 warunków technicznych wywodził, że istnieje odstępstwo w zakresie odległości, co stanowi niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, o jakich jest mowa w art. 37 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego. Podniósł również, że nie może użytkować swojej działki w odległości 1 m od granicy, bo wszelkie opady spływają z dachu na jego działkę; w zimie spada zaś śnieg z dachu i łamie posadzone krzewy owocowe. Wskazał, że budynek powstał na pewno po roku 1992 dlatego w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy z tego okresu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w 1988 roku obowiązywały te same przepisy, co w 1992 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. 1. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest, co do zasady, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2). Jej zakres natomiast wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone. 2. Stan faktyczny jest następujący: w związku z zawiadomieniem W. P. zgłoszonym do organu nadzoru budowlanego w dniu 4.05.2005r., przeprowadzone zostało postępowanie dotyczące budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr 3223 W. B., przy granicy działki nr 3224 należącej do skarżącego. Organy ustaliły, że przedmiotowy budynek zrealizowany został w latach 1988-1989 bez pozwolenia na budowę; decyzją z dnia 6.01.2005r. organ I instancji orzekł rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego, w oparciu o art.37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 24.10.1974r., natomiast Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania W. B. – uchylił zaskarżoną decyzją w całości i jednocześnie podzielając ustalenia odnośnie do daty popełnienia samowoli, nałożył obowiązki w trybie art.40 Prawa budowlanego, polegające na wykonaniu robót budowlanych, w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami. Decyzja ta stanowi przedmiot skargi. 3. Zgodzić się należy z organem orzekającym, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229, ze zm. - zwana dalej ustawą), a to z mocy art.103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. nr 207 z 2003r., poz.2016, ze zm.). Kwestie związane z samowolnym wykonaniem obiektu budowlanego normują art.37 –42 ustawy. Stosownie do przepisu art. 37 ust. 1 ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Art. 40 ustawy stanowi natomiast, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z kolei art. 42 ust.1 stwierdza, że Art. 42. 1. inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. 4. Przenosząc przestawiony powyżej stan prany na występujący w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że w odniesieniu do budynku gospodarczego będącego przedmiotem postępowania nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki (art.37 ustawy). Budynek gospodarczy znajduje się bowiem w terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy R., zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia [...].10.1981 pod budownictwo zagrodowe i jednorodzinne, a więc nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. Nie narusza również przepisów technicznych obowiązujących okresie jego budowy, a to rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17, poz. 62, ze zm.). Zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, wymagane odległości budynku od granic działki mogą ulec zmniejszeniu pod warunkiem, że odległość między budynkiem projektowanym a istniejącym powinna wynosić co najmniej 8m. Z akt sprawy wynika, że budynek gospodarczy jest usytuowany w odległości 25-35 cm od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami nr 3223 i 3224. Natomiast zabudowa znajdująca się na działce będącej własnością skarżącego jest oddalona od budynku gospodarczego o ponad 8 m. Zatem organ nie miał podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Właściwość organów w sprawach prowadzonych w trybie wskazanych powyżej przepisów, począwszy od dnia 11.01.2003r. – a więc w okresie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie – unormowana jest w art.83 Prawa budowlanego z 1994r: zarówno sprawy dotyczące nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (art.37 ustawy), jak i dotyczące pozwolenia na użytkowanie (art.42 ustawy) należą do właściwości organów nadzoru budowlanego. Wobec tego, skoro całość postępowania prowadzi nadzór budowlany, to wykluczenie istnienia przesłanek z art.37 ustawy (nakaz rozbiórki) obliguje organ do podjęcia czynności zmierzających do zalegalizowania obiektu wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej. W tym celu organ wydaje decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami w oparciu o art.40 ustawy. Tak też postąpił organ odwoławczy i uchylając nakaz rozbiórki, nie mający oparcia w art.37 ustawy, w decyzji, której skarga dotyczy nałożył na W. B. obowiązki wykonania następujących robót budowlanych: likwidacji okapu od strony działki nr 3224 oraz założenia rynny i rury spustowej od strony działki nr 3224 celem odprowadzania wody opadowej na teren własnej działki. Podkreślić należy, że nakaz taki ma oparcie w art.40 ustawy. Wobec tego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego daty popełnienia samowoli budowlanej stwierdzić należy, że zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Przyjmując nawet za skarżącym, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wykonany w 1992r. a nie jak przyjęły organy w 1987-88, to okoliczność ta nie miałaby wpływu na treść rozstrzygnięcia: w takim przypadku miałyby zastosowanie również przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 P.p.s.a.