II SA/Rz 715/12

Dnia 30 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym skargi A. B. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie zasadności żądania zapłaty za wykonane przyłącze kanalizacyjne – postanawia – odrzucić skargę W dniu 1 sierpnia 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga A. B., w której zwrócił się o ustalenie zasadności żądania wniesienia przez niego opłaty na rzecz Urzędu Gminy [...] i ustalenie, czy wystawione wezwania do uiszczenia opłaty bez wydanej decyzji lub wystawionej faktury posiadają umocowanie w istniejącym prawie. W uzasadnieniu podał, że w miejscowości N. wykonana została kanalizacja wraz z przyłączami w ramach projektu wspieranego przez Unię Europejską. Podał, że jedynym dokumentem, jaki został sporządzony jest umowa o pozwoleniu na wykonanie robót na terenie posesji, przy czym skarżący nie został poinformowany, że wykonanie przyłącza na jego posesji jest przedmiotem odrębnej umowy – zleceniem prywatnym. Wskazał, że nie zlecał wykonania takich robót, tym samym zostały one wykonane bez informowania go odpłatności. Zakwestionował legalność obciążania go kosztami wykonania przyłącza zapłaty. Podał, że art. 15 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie stanowi podstawy do żądania od niego opłaty, ponieważ nie składał wniosku o wykonanie przyłącza. W odpowiedzi na skargę Gmina [...] wniosła o jej oddalenie podając, że 2011r. zakończyła realizację inwestycji "Kanalizacja sanitarna dla aglomeracjo N. i R." w ramach której w miejscowości N. [...] wykonana została sieć kanalizacyjna (główna linia przesyłowa) oraz przyłącza do poszczególnych posesji. Inwestycja została zrealizowana przy pomocy środków unijnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007 – 2013. Zasady programowe finansowania tego przedsięwzięcia nie umożliwiają jednak zwrotu poniesionych przez gminę kosztów za wykonywane do poszczególnych posesji przyłącza kanalizacyjne. Organ powołał się na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który jednoznacznie określa, że do obowiązków właściciela nieruchomości należy przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnie ścieków. Ponadto art. 15 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci przy czym z art. 15 § 2 tej ustawy wynika ciążący na właścicielu nieruchomości obowiązek przyłączenia się do sieci na własny koszt. Organ podał, że brak było umowy zawartej pomiędzy skarżącym, a organem na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego, ale zawarto umowę cywilno – prawną dotyczącą zapoznania się z dokumentacją techniczną i prawną, którą skarżący podpisał. Ponadto przyłącze zostało wykonane równocześnie z główną siecią kanalizacyjną ze środków własnych Gminy, co było podyktowane względami szybkości realizacji inwestycji i chęcią obniżenia kosztów wykonania przyłączy, które byłyby wyższe, gdyby skarżący sam finansował inwestycją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Pod pojęciem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a należy rozumieć czynności, które - nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, - mają charakter zewnętrzny, tj. są skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, - są skierowane do indywidualnego podmiotu, - mają charakter publicznoprawny - dotyczą aktów i czynności tych państwowych i niepaństwowych jednostek organizacyjnych, które są uprawnione do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności administracji publicznej" wykonywanej w ramach tzw. władztwa administracyjnego, - dotyczą uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Ocenę kwestii dopuszczalności wniesienia skargi na zaskarżoną w niniejszej sprawie czynność Gminy [...] polegającą na żądaniu zapłaty za wykonane przyłącze kanalizacyjne musi poprzedzić rozważenie jej charakteru prawnego zaskarżonej czynności i ocena czy czynność ta spełnia wskazane wyżej kryteria. Dokonując tej oceny wskazać należy, że źródłem żądania przez Gminę [...] zapłaty za sfinansowanie budowę przyłącza kanalizacji do budynku skarżącego może być jedynie umowa cywilnoprawna, w ramach której Gmina zobowiązana jest do budowy przyłącza, a skarżący zobowiązany jest do dokonania zapłaty za wykonane przyłącze. Tak skonstruowany stosunek zobowiązaniowy nie może być przedmiotem oceny prawnej dokonywanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie mieści się bowiem w katalogu prawnych form działania administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych. W aspekcie przedmiotowym w zakresie aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 nie mieszczą się wszelkie przejawy działania organów administracji publicznej podlegające kwalifikacji jako czynności prawne w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z 21 lutego 1997 r., I SA 264/97, LexPolonica nr 325117). W tym stanie rzeczy skarga nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, wobec tego należało uznać ją za niedopuszczalną, co stanowi przesłankę jej odrzucenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.