II SA/Rz 718/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie pomiarów geodezyjnych postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z uwagi na niedopuszczalność zaskarżenia odrzucił skargę J. W. na wymienione w sentencji pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, zwrócił się on o "przyznanie adwokata lub pełnomocnika". W uzasadnieniu powołał się na swoją ciężką sytuację finansową (brak środków na lekarstwa) oraz zły stan zdrowia, mający odzwierciedlenie w załączonych kserokopiach orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 30 sierpnia 2008 r. oraz karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie 16 – 20 listopada 2009 r. (oddział neurologii). Z uwagi na to, że z zawartego we wniosku oświadczenia wynikała jedynie okoliczność posiadania przez skarżącego domu (pow. 65 m²), nieruchomości rolnej o pow. 55 arów a jako źródła dochodów renty w wysokości 1050 zł., został on wezwany do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku i złożenia dodatkowego oświadczenia. Udzielona odpowiedź z informacji istotnych dla rozpoznania wniosku wskazywała, że skarżący oprócz już wymienionego nie posiada żadnego innego majątku, na zakup żywności wydaje ok. 200 zł./m-c., na energię elektryczną 170 zł./2-m-ce, zaś w roku 2009 na zakup lekarstw dla siebie przeznaczył ok. 1050 zł. (razem ze zmarłą żoną ok. 2000 zł.). Ponieważ w związku z chorobą żony i swoim pobytem w szpitalu wnioskodawca powołał się także na konieczność zaciągnięcia zadłużenia oraz dokonywania z tego tytułu spłat w wysokości ok. 700 zł. miesięcznie (przez 3 lata), został dodatkowo wezwany do przedłożenia dokumentów (bądź ich kserokopii) potwierdzających wysokość posiadanego zadłużenia bankowego i miesięcznych rat z tytułu jego spłaty, a także wysokości brutto/ netto pobieranej przez siebie renty. Z odpowiedzi skarżącego na to wezwanie wynika posiadanie przez niego zadłużenia bankowego na łączną kwotę 13900 zł., z miesięczną spłatą 870 zł. Załączone dowody wpłat dokumentują spłatę należności na rzecz 3 różnych instytucji bankowych: 168 zł. (termin płatności 2 grudzień 2009 r.), 140 zł. (t. p. 23 listopad 2009 r.) i 63 zł. (t. p. 21 sierpień 2009 r.). Wg załączonej kserokopii decyzji wymiarowej z dnia 20 marca 2008 r. wnioskodawca pobiera rentę w wysokości 806 zł. netto. Jest także uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego w kwocie153 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Ustanowienie adwokata objęte jest zakresem częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Jak wynika z powyższego, kryterium ekonomiczne bazujące przede wszystkim na osiąganych dochodach i ponoszonych wydatkach oraz sytuacji materialno – bytowej jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność osób fizycznych do poniesienia związanych ze sprawą kosztów. Dowodzi to jednocześnie, że wykazanie spełnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy obciąża osobę wnioskującą. Dokonana w tym kontekście ocena wniosku J. W. nie kwalifikuje go do uwzględnienia, mimo iż wstępna jego analiza mogłaby przemawiać za jego zasadnością. Głównym tego powodem jest wzajemna niespójność udzielonych przez skarżącego informacji co do ponoszonych wydatków, które zwłaszcza w odniesieniu do rzekomo ciążących na nim zobowiązań finansowych nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Mimo wezwania wnioskodawca nie przedłożył dokumentów które potwierdzałyby zarówno wysokość posiadanego przez niego zadłużenia na które się powołuje, jak i przypadających do spłaty z tego tytułu miesięcznych rat. Ich wysokości w żaden sposób nie da się ustalić na podstawie przedłożonych odcinków wpłat, które opiewają na stosunkowo niskie kwoty i których płatność przypadała w różnych miesiącach. Zauważalna jest także wyraźna rozbieżność między samą deklarowaną wysokością kwot spłat zawartą w złożonych oświadczeniach; w pierwszym z nich jest to 700 zł., zaś w drugim już 870 zł. Niezależnie od tego, samo odniesienie tych kwot do wysokości dochodów skarżącego (ok. 960 zł. netto) wskazywałoby, że na pokrycie wszystkich pozostałych wydatków związanych z utrzymaniem siebie (zakup żywności, lekarstw, odzieży, środków czystości itp.) i domu (opłaty) przeznacza on kwotę oscylującą w granicach 90 – 270 zł. miesięcznie, co nawet przy przyjęciu tej górnej granicy trudno uznać za wiarygodne. Wobec braku wykazania w stosownych dokumentach kwoty zadłużenia i miesięcznego obciążenia jego spłatą wskazuje to w sposób jednoznaczny na ich znaczące zawyżenie w składanych dla potrzeb prawa pomocy oświadczeniach (celem uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia), bądź też o możliwym zaniżeniu uzyskiwanych dochodów. Wątpliwości z tym związane, z uwagi na wyjątkowy charakter prawa pomocy i jego finansowanie ze środków publicznych, nie mogą być interpretowane na korzyść wnioskodawcy. Do ich wyjaśnienia nie przyczyniły się skierowane do niego wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych (podstawę prawną stanowi dla nich art. 255 P.p.s.a, zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego). W tej sytuacji brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, iż J. W. wykazał spełnienie warunków do przyznania mu prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem, a tym samym, że kwalifikuje się do zastosowania wobec niego zwolnienia od wynikającego z art. 199 P.p.s.a. obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Z tej przyczyny na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.