II SA/Rz 718/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-04-28
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy skarżący wykazuje ciężką sytuację finansową i zły stan zdrowia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należy przyznać, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał ciężką sytuację finansową, wysokie zobowiązania kredytowe oraz zły stan zdrowia, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W uzasadnieniu wskazał na ciężką sytuację finansową, zły stan zdrowia oraz dołączył dokumenty potwierdzające niepełnosprawność i leczenie szpitalne. Przedstawił także umowy kredytowe oraz faktury potwierdzające wysokie zobowiązania finansowe i koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie pomiarów geodezyjnych - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 718/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z uwagi na niedopuszczalność zaskarżenia odrzucił skargę J. W. na wymienione w sentencji pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2009 r.
Skarżący wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, zwrócił się o "przyznanie adwokata lub pełnomocnika". W uzasadnieniu powołał się na swoją ciężką sytuację finansową (brak środków na lekarstwa) oraz zły stan zdrowia. Na dowód czego dołączył kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 30.08.2008 r. oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego w okresie 16 – 20.11.2009 r. (oddział neurologii).
Postanowieniem z dnia 29 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 718/09, wydanym przez referendarza sądowego odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata.
Na powyższe postanowienie J. W. złożył sprzeciw. W jego treści przywołał argumenty mające wskazywać na zasadność wniosku o ustanowienie adwokata. Wskazał, iż jako osoba niepełnosprawna i zły stan zdrowia (chory na epilepsję) jest w ciężkiej sytuacji materialnej. Dodatkowo do sprzeciwu dołączył umowy potwierdzające jego zobowiązania kredytowe tj.:
- umowę pożyczki nr [...] zawartą ze SKOK [...] w wysokości 1.200,00 zł na okres od dnia 20.10.2009 r. do 20.10.2010 r.;
- umowę ramową pożyczek odnawialnych "[...]" nr [...] zawartą ze SKOK [...] w wysokości 1.000,00 zł na okres od 18.12.2009 r. do 18.12.2010 r.;
- umowę pożyczki konsumenckiej "[...]" nr [...] zawartą ze SKOK [...] w wysokości 5.000,00 zł na okres od 20.01.2009 r. do 25.01.2012r.;
- umowę konsolidacyjnego kredytu gotówkowego nr [...] zawartą w dniu 12.09.2008 r. z A. SA w wysokości 6.621,05 zł na okres do dnia 2.09.2013 , na spłatę kredytów i innych zobowiązań kredytowych oraz sfinansowanie potrzeb konsumpcyjnych kredytobiorcy;
- umowę kredytu nr [...] zawartą z B. SA na zakup węgla w wysokości 1458,81 zł.
Do sprzeciwu J. W. załączył także kserokopie faktur za energię elektryczną, telefon, abonament telewizyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sprzeciw został wniesiony z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast wywiedziona w sprzeciwie argumentacja wnioskodawcy stanowi uzupełnienie uzasadnienia rozpoznawanego przez Sąd wniosku.
Wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skoro wniosek dotyczy ustanowienia adwokata, to jego rozpoznanie zależeć będzie od wykazania przez stronę braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności następuje poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dane o stanie majątkowym i dochodach. Do uznania Sądu należy czy to oświadczenie jest wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Rozpoznając wniosek J. W., Sąd miał na względzie przede wszystkim fakt, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie mającym wystarczających środków na prowadzenie swej sprawy przed sądem.
Dokonując oceny sytuacji majątkowej i osobistej wnioskodawcy Sąd uwzględnił okoliczności wskazane we wniosku, jak i wynikające z akt sprawy tj. dodatkowego oświadczenia oraz sprzeciwu.
Z zawartego we wniosku jak i sprzeciwie oświadczenia wynika, iż J. W. sam prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada dom o pow. 65 m², nieruchomość rolną o pow. 55 arów. Źródłem jego utrzymania jest pobierana, zgodnie z załączoną kserokopią decyzji wymiarowej z dnia [...] marca 2008 r. renta w wysokości 806 zł. netto. Wnioskodawca jest także uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego w kwocie153 zł.
Skarżący wskazał, iż ponoszone przez niego opłaty związane z utrzymaniem siebie
i mieszkania oraz zakupem leków wynoszą: na zakup żywności ok. 200 zł./m-c., za energię elektryczną ok. 160 zł./2-m-ce, abonament telewizyjny – ok. 28 zł/m-c., opłata za telefon – 61,54 zł/za miesiąc luty 2010 r., zaś w roku 2009 na zakup lekarstw dla siebie przeznaczył ok. 1050 zł. (razem z nieżyjącą obecnie żoną ok. 2000 zł.). Podniósł, iż w związku z chorobą żony i swoim pobytem w szpitalu koniecznym było zaciągnięcie kredytów. Z tego tytułu dokonuje comiesięcznych spłat. Na potwierdzenie dołączył powyżej wymienione umowy kredytowe z różnymi instytucjami bankowymi opiewające łącznie na kwotę 15.279,05 zł. J. W. nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, a w szczególności sytuację finansową strony Sąd uznał, iż wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Obecna sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w szczególności kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Wskazane przez wnioskodawcę składniki majątku ruchomego i nieruchomego, a także osiągane dochody nie pozwolą mu współuczestniczyć we wszystkich kosztach niniejszego postępowania. Na te koszty oprócz wynagrodzenia adwokackiego składa się także wpis sądowy należny od ewentualnie złożonej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Do powyższej konkluzji prowadzi stosunkowo niska kwota dochodów J. W., a także wysokie koszty życia, jak i wysokość zaciągniętych przez niego zobowiązań kredytowych. Wskazać także należy na wiek i stan zdrowia skarżącego. Te okoliczności w oczywisty sposób wpływają na obniżenie zdolności majątkowych wnioskodawcy.
Z tych względów, Sąd działając w oparciu o art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 245 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło