II SA/Rz 718/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rz. (dalej PWIS) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] orzekająca o stwierdzeniu braku podstaw do uznania choroby zawodowej u T. S., astmy oskrzelowej, wskazanej w poz. 6 wykazu chorób stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 851). W podstawie prawnej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, z 200 r., poz. 1071 ze zm.)) dalej k.p.a. oraz § 8 ust. 1 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Uzasadniając swoje orzeczenie organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie T. S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. wydana została zgodnie z przepisami prawa. W szczególności organ podkreślił, że nie zasługuje na uwagę zarzut odwołania, w którym T. S. wskazuje na rozbieżność orzeczeń medycznych, będących podstawą faktyczną orzekania. PWIS przyznał, że między orzeczeniami medycznymi istnieje różnica co do rozpoznania choroby, jednak przyjął, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej istotnymi dowodami są orzeczenia medyczne, których organy prowadzące postępowanie nie mają prawa kwestionować. Wyjaśniając tę wątpliwość w postępowaniu odwoławczym PWIS uzyskał stwierdzenie, że w postępowaniu orzeczniczym (medycznym) na większą wiarę zasługują ustalenia poczynione przez jednostkę orzeczniczą II stopnia ze względu na szerszy zakres badań przez nią podejmowanych. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że pomimo rozbieżności co do rozpoznania oba orzeczenia medyczne są zgodne w zakresie osnowy, z której wynika, że T. S. nie nabyła choroby (astmy oskrzelowej) w związku z wykonywaniem pracy w gospodarstwie rolnym. Z tych powodów argumentacja odwołania nie mogła osiągnąć pozytywnego skutku i prowadzić do uchylenia decyzji objętej odwołaniem. Z rozstrzygnięciem PWIS nie zgodziła się T. S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie prawa, w szczególności art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez błędną analizę materiału dowodowego, jego niewłaściwą ocenę, a w konsekwencji uznanie braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. W dalszej kolejności skarżąca wskazała na naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. Wskazując na te naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie decyzji PWIS oraz decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu skargi T. S. skoncentrowała się na podkreśleniu faktu rozbieżności w orzeczeniach medycznych i sprzeczności argumentacji organów zawartej w uzasadnieniu decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o oddalenie skargi wskazując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach sprawy. Skarga T. S. zasługuje na uwzględnienie ze względu na zarzut naruszenia przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że organy obu instancji dokonały w postępowaniu wyjaśniającym błędnych działań, które nie mogą spotkać się z aprobatą Sądu. W sprawie do wyjaśnienia pozostawało ustalenie, czy T. S. jest osobą chorą na astmę oskrzelową, a więc chorobę wskazaną w pkt 6 wykazu chorób zawodowych. Wyjaśniając tę okoliczność Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. uzyskał dwa sprzeczne orzeczenia medyczne. W takiej sytuacji słusznie wskazuje skarżąca, doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., gdy organ I instancji nie wyjaśniając tej rozbieżności oparł swoje orzeczenia na ustaleniach poczynionych przez jednostkę medyczną drugiego stopnia – Instytut Medycyny Pracy im. prof. Nofera w Łodzi. Działanie takie może być akceptowane w świetle treści art. 77 § 1 k.p.a. Organ ma rozpatrzeć cały materiał dowodowy, a to oznacza, że musi odnieść się do faktów i dowodów, które pozostają w sprzeczności z jego linią argumentacyjną. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji tego nie zrobił, bo nawet nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że taka rozbieżność istnieje. Sąd stwierdza, że orzeczenie medyczne Instytutu Medycyny Pracy im. prof. Nofera w Łodzi nie dokonuje rozpoznania choroby wskazanej w pkt 6 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Jednocześnie w uzasadnieniu jednostka orzecznicza konkluduje, że choroba skarżącej nie ma pochodzenia zawodowego. Skoro jej nie rozpoznano to przecież nie mogła mieć związku z wykonywanym zawodem. Stwierdzenie takie nie wydaje się oczywiste, a przecież ustalenia w zakresie stwierdzenia choroby i uzasadnienie tych wniosków muszą pozostawać w logicznym związku. W takich okolicznościach tym bardziej należało zmierzać do jednoznacznego wyjaśnienia stanowiska w zakresie orzecznictwa medycznego. Konieczność podjęcia takich działań wydaje się niezbędna ze względu na rolę orzeczeń medycznych w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej. Ten błąd postępowania pierwszoinstancyjnego starał się usunąć PWIS. Jednak podjął w tym zakresie wadliwe działania. Zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Rz. o zajęcie stanowiska w zakresie stwierdzonych rozbieżności. W ocenie Sądu to działanie narusza prawo, bo podmiotem dokonującym oceny dowodów są organy sanitarne, a nie organy orzecznicze z zakresu medycyny pracy. Jeśli ta wątpliwość się pojawiła to usunąć należało ją albo w ramach własnego postępowania i oceny, bądź powołania biegłego (biegłych) do oceny przedłożonych stanowisk przez jednostki medyczne. W żaden sposób niedopuszczalne było zwrócenie się do jednego z pomiotów, który opiniował medycznie skarżącą, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w odpowiedzi na pismo PWIS z dnia [...] kwietnia 2010 r. Konieczność wyjaśnienia sprzecznych opinii w postępowaniu odwoławczym i działania podjęte przez PWIS powinna prowadzić do uchylenia objętej odwołaniem decyzji i orzekania reformatoryjnego, bo tylko w taki sposób można naprawić wadę postępowania w pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie. PWIS tak nie orzekł, pomimo że prowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie opinii medycznych. Działaniem takim naruszył art. 138 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organy sanitarne będą zobowiązane wyjaśnić rozbieżność w opiniach medycznych co do rozpoznania choroby u skarżącej. Dopiero usunięcie sprzeczności w opiniach będzie podstawą do orzekania o chorobie . Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.