II SA/Rz 718/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący B. W. wezwany został do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł od swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne. W odpowiedzi wymieniony złożył wniosek o zwolnienie od powyższej opłaty. Wskazał, że jego wynagrodzenie za pracę wynoszące 1750 zł przeznaczane jest w całości na bieżące wydatki. Żona, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe pobiera natomiast emeryturę w kwocie 800 zł. Skarżący zaznaczył, że zobowiązany jest do spłaty należności wynikających z wyroku sądowego w kwocie 361 zł. Leczenie jego żony wynosi 200 zł, zaś opłaty mieszkaniowe 450 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że żyją na poziomie minimum egzystencji. Jako majątek strona wskazała nieruchomość rolną o pow. 1 ha oraz inną nieruchomość o pow. 9 ar. Celem uzyskania dodatkowych danych od strony, wezwaną ją do ich podania. W odpowiedzi skarżący wskazał, że mieszka w domu swoich teściów. Średnie miesięczne wydatki na wyżywienie wynoszą 1300 zł, na prąd 100 zł, gaz 80 zł, wodę i kanalizację 90 zł, wywóz śmieci 20 zł, opał 200 zł. Wnioskodawca i jego żona posiadają trzy samochody osobowe tj. dwa z 1999 r. oraz jeden z 2008 r., a średnie miesięczne koszty ich utrzymania wynoszą 400 zł. Opłata za telefon i Internet to kwota 130 zł. Skarżący podniósł, że wynagrodzenie dla pełnomocnika pokrywa z dochodów z pracy. Podał także, iż stanowiące majątek nieruchomości nie są zagospodarowane i nie przynoszą dochodów. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Analiza wniosku skarżącego doprowadziła do konkluzji, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Dotyczy on zwolnienia od części kosztów sądowych, a mianowicie wpisu od skargi. Takie granice wsparcia składają się na tzw. częściowe prawo pomocy, na co wskazuje brzmienie art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przesłankę takiego prawa pomocy stanowi niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ją ustanawiający wyraźnie przewiduje obowiązek jej wykazania przez wnioskodawcę. Zatem to ubiegający się o dofinansowanie ze środków publicznych winien udowodnić, że jego sytuacja materialna kwalifikuje go do otrzymania pomocy. Zdaniem rozpoznającej wniosek, B. W. nie wykazał, że poza zakresem jego możliwości płatniczych znajduje się pokrycie kosztu wpisu od złożonej przez niego skargi. Mianowicie, jak wynika z przedstawionych przez niego informacji, zadeklarowane wydatki rodziny przewyższają o ok. 200 zł jej dochody, co wskazuje bądź na zawyżenie podanych wydatków bądź też na uzyskiwanie przez skarżącego jakiegoś dodatkowego dochodu, którego źródła i wysokości nie ujawnia. Poza tym, podkreślenia wymaga, że z uwagi na wyjątkowość instytucji prawa pomocy tylko niektóre wydatki ponoszone przez stronę korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Chodzi mianowicie o wydatki związane z tzw. koniecznym utrzymaniem, o czym mowa w przywołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie zaliczają się do nich z pewnością opłaty związane z utrzymaniem trzech samochodów osobowych, czy opłata za telefon i Internet w podanej przez stronę kwocie 130 zł. Nie może też umknąć uwadze, że skarżący wraz z żoną posiadają dwie nieruchomości, w tym jedną rolną. Fakt zaś, że ich nie użytkują w żaden sposób, przez co nie uzyskują jakichkolwiek dochodów, nie może przemawiać za przychyleniem się do ich żądania. Świadome niewykorzystywanie posiadanych składników majątkowych w sposób, który mógłby przynieść jakieś pożytki świadczy o zaniechaniach, które nie mogą być uznane za uzasadniające dofinansowanie strony ze środków Skarbu Państwa. Należy nadto podnieść, że jak twierdzi skarżący, żyją z żoną na granicy minimum egzystencji. Równocześnie stać ich jednak na korzystanie z pomocy zawodowego pełnomocnika. Z tych wszystkich przyczyn uznano, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku B. W., który nie wykazał, by poza zakresem jego możliwości płatniczych znajdowało się pokrycie kosztu wpisu wynoszącego w niniejszej sprawie 200 zł. Przemawia za tym istniejąca nadwyżka wydatków strony nad jej dochodami, która wywołuje wątpliwość co do rzeczywistej sytuacji finansowej, fakt wydatkowania środków na wydatki niekonieczne (utrzymanie trzech samochodów oraz opłata za telefon i Internet w zadeklarowanym wymiarze) oraz majątek w postaci dwóch nieruchomości. Dlatego odmówiono zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.