II SA/Rz 719/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-12-02
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Ryszard Bryk, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest zastosowanie alternatywnych rozwiązań gospodarki ściekowej (zbiornik bezodpływowy) w sytuacji, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje odprowadzanie ścieków do projektowanej oczyszczalni ścieków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie alternatywnych rozwiązań gospodarki ściekowej, takich jak zbiornik bezodpływowy, jest niedopuszczalne, jeśli jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten, jako akt normatywny obowiązujący na danym terenie, ma pierwszeństwo przed przepisami technicznymi, które mogą dopuszczać takie rozwiązania w innych okolicznościach. Brak zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym stanowi podstawę do odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżący D. i I.K. wystąpili o pozwolenie na budowę budynku letniskowego i osadnika ścieków. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu, wskazując na niezgodność rozwiązania dotyczącego ścieków z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak aktualnych oświadczeń o zapewnieniu dostaw wody i energii elektrycznej. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że plan miejscowy jest niewykonalny, a dopuszczalne powinno być rozwiązanie alternatywne w postaci zbiornika bezodpływowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D. i I.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego -skargę oddala-
II SA/Rz 719/09
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania D. i I.K. od decyzji Starosty z dnia [...]r., Nr [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku letniskowego i osadnika ścieków z przyłączem kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] w miejscowości W.R., utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
W podstawie prawnej decyzji, organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji przytoczył, że D. i I.K. podaniem z dnia [...]r. wystąpili do Starosty o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku letniskowego i osadnika ścieków z przyłączem kanalizacji sanitarnej na działce nr ewid. [...] w miejscowości W.R. W postanowieniu z dnia [...]r., Starosta stwierdził, że projekt budowlany został opracowany niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministerstwa Infrastruktury z dnia 3.07.2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego /Dz. U. Nr 120, poz. 1133/, bowiem nie zawiera:
- numeracji poszczególnych stron projektu, rozwiązanie zarzutu ścieków do osadnika jest niezgodne z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr[...], gdyż plan przewiduje odprowadzanie ścieków sanitarnych do projektowanej tymczasowej oczyszczalni ścieków dla Gminnego Ośrodka Rekreacyjno-Wypoczynkowego w R. zlokalizowanego w W.R. lub do projektowanej gminnej oczyszczalni ścieków,
- brak zapewnienia dostaw wody i warunków przyłączenia do sieci wodociągowej,
- zaopatrzenie w prąd jest nieaktualne, bo oświadczenie o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej zostało wydane w dniu [...]r. na okres jednego roku,
i wezwał inwestorów do usunięcia wskazanych nieprawidłowości w terminie do dnia [...]r. pod rygorem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Pismem z dnia [...]r. I.K. zwrócił się do Starosty o przedłużenie terminu do przedłożenia oświadczenia z Zakładu Energetycznego w L. w sprawie zapewnienia dostaw energii elektrycznej oraz oświadczenia Wójta Gminy R. na dostawę wody.
W piśmie tym zakwestionował zasadność odprowadzania ścieków zgodnie z ustaleniami planu miejscowego.
Wobec braku usunięcia nieprawidłowości i uzupełnienia wszystkich wymaganych postanowieniem z dnia [...]r. dokumentów, Starosta decyzją z dnia [...]r., Nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku letniskowego i osadnika ścieków z przyłączeniem kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] w miejscowości W.R.
Powołaną decyzję wydał m. innymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm./.
Z orzeczeniem Starosty nie zgodzili się D. i I.K. i wnieśli odwołanie do Wojewody.
Wskazany organ odwoławczy nie dopatrzył się podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji.
Wyjaśnił, że zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane, projekt budowlany stosownie do potrzeb powinien zawierać oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz warunki przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektorenergetycznycn, telekomunikacyjnych. Przedłożony przez D. i I.K. projekt budowlany nie zawierał zapewnienia dostaw wody i warunków przyłączenia do sieci wodociągowej oraz aktualnego oświadczenia o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej. W wyznaczonym w postanowieniu terminie, powyższych dokumentów inwestorzy nie uzupełnili. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Dla terenu, na którym położona jest działka nr [...] obowiązują ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr 8/96 dla terenu zabudowy rekreacyjnej we wsi W.R. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...]r., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 12.12.1997 r., Nr 13, poz. 151. Teren ten oznaczony jest symbolem MP2 o przeznaczeniu na zabudowę rekreacyjną. Według ustaleń dotyczących zasad uzbrojenia terenu, przewidziane jest odprowadzanie ścieków sanitarnych do projektowanej oczyszczalni ścieków dla Gminnego Ośrodka Rekreacyjno-Wypoczynkowego w R. zlokalizowanego w W.R. lub do projektowanej gminnej oczyszczalni ścieków. Zapisy tego planu nie dopuszczają innego sposobu odprowadzania ścieków.
Wobec tego brak jest możliwości zastosowania zbiornika bezodpływowego jako alternatywnego rozwiązania gospodarki ściekowej do czasu budowy kanalizacji, a tym samym przepisu § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm./. Planowana inwestycja będzie mogła być realizowana po uzyskaniu przez inwestora po przedłożeniu wymaganych oświadczeń o zapewnieniu dostaw wody, energii elektrycznej i warunków przyłączenia obiektu do sieci kanalizacyjnej, bądź przy braku możliwości budowy kanalizacji i oczyszczalni ścieków – po zmianie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie gospodarki ściekowej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżący D. i I.K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucili, że organy odmawiając wydania pozwolenia na budowę powołały się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest niewykonalny, bowiem budowa kanalizacji i wodociągu nie została zrealizowana i w takiej sytuacji powinno być dopuszczalne rozwiązanie alternatywne przewidziane w § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690/.
W przedmiotowej sprawie nie było możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, bo taka sieć jeszcze nie istnieje, zatem w dokumentacji technicznej zaproponowali rozwiązanie alternatywne przewidziane w powołanym rozporządzeniu. Ich propozycja nie została jednak przez organy uwzględniona.
Dokonując zakupu działki i sporządzając dokumentację ponieśli spore koszty.
Zasygnalizowali, że znajdujące się na tym terenie domki letniskowe, mimo braku podłączenia do kanalizacji i wodociągu, posiadające studnię i zbiorniki bezodpływowe, otrzymały pozwolenia na budowę. Dodali, że oświadczenie na dostawę energii elektrycznej posiadali, tylko upłynął termin ważności, ale po otrzymaniu postanowienia dołączyli aktualne oświadczenie Zakładu Energetycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zatem skarga nie mogła być uwzględniona.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny /sąd I instancji/ kontroluje zaskarżoną decyzję po względem legalności /zgodności z prawem/. Z powołanej funkcji sądu I instancji równocześnie wynika, że przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zakres kontroli sądowej określa m. innymi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., który stanowi, że sąd I instancji jest związany granicami sprawy, której dotyczy skarga, ale nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, to zaś oznacza, iż kontroluje zaskarżoną decyzję w całości, a konkretnie bierze z urzędu pod uwagę naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze, wszakże pod warunkiem, że miały one wpływ na wynik sprawy /naruszenia materialnoprawne/, lub istotny wpływ w przypadku naruszenia prawa procesowego.
Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd I instancji orzeka na podstawie akt administracyjnych i sądowych.
Stan faktyczny sprawy, wynikający z akt administracyjnych, jest następujący:
Skarżąca D. i I.K. są współwłaścicielami łącznymi działki nr 1255/2, o pow. 0,07 ha, stanowiącej grunty orne klasy R VI, położonej w miejscowości W.R. /wypis z rejestru gruntów, według stanu na dzień 27.11.2008 r.
Teren, na którym umiejscowiona jest ta działka, objęty jest ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr 8/96 – teren zabudowy rekreacyjnej we wsi W.R., który został uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Gminy w R. w dniu [...]r. i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 13, poz. 151 z dnia 12.12.1997 r.
Jest to plan obowiązujący, bo został uchwalony po dniu 1.01.1995 r. /por. art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm./.
Z rysunku tego planu wynika, że działka nr 1255/2 położona jest na terenie o symbolu MP 2 – teren przeznaczony pod zabudowę rekreacyjną.
Z części tekstowej rzeczonego planu /§ 2 pkt 2 in fine w zw. z § 2 pkt 1 litery f, g, h, i i j/ wynika, że dla tego terenu obowiązują n/w zasady uzbrojenia terenu:
- zaopatrzenie w wodę z istniejącego wodociągu Ø100 przebiegającego po południowej stronie drogi gminnej relacji L.– W.R.,
- odprowadzanie ścieków sanitarnych do projektowanej tymczasowej oczyszczalni ścieków dla Gminnego Ośrodka Rekreacyjno-Wypoczynkowego w R. zlokalizowanego w W.R. lub do projektowanej gminnej oczyszczalni ścieków,
- zasilanie w energię elektryczną z istniejącej linii niskiego napięcia wyprowadzonej z najbliższej stacji transformatorowej, po uzyskaniu warunków zasilania,
- ogrzewanie indywidualne nie pogarszające stanu środowiska /np. elektryczne, gazowe, bezprzewodowe, olejowe/,
- składowanie odpadów stałych w pojemnikach na odpady, usytuowanych w granicach działek, z zapewnieniem ich wywozu na zorganizowane składowisko odpadów.
Dopuszczalna jest budowa budynków w zabudowie wolnostojącej parterowych, nie podpiwniczonych, z poddaszem użytkowym, o wysokości do 7 m, mierzonej od poziomu terenu do kalenicy, dachy symetryczne, kryte dachówką ceramiczną lub materiałami imitującymi o nachyleniu połaci nie mniejszej niż 35°. Zaleca się realizację domów o jednolitej architekturze nawiązującej do tradycyjnych rozwiązań, lub wykorzystanie budynków drewnianych przeniesionych z innych terenów.
Ostateczną decyzję z dnia [...]r. Nr[...] , Starosta K. zezwolił na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu oznaczonego jako działka nr 1255/2 o pow. 0,07 ha w użytku R VI, położonego w W.R. na cele budowy budynku letniskowego.
W dniu [...]r. wpłynął do Starosty Powiatowego w K. wniosek D. i I.K. o wydanie pozwolenia na budowę budynku letniskowego i osadnika ścieków z przyłączem kanalizacji sanitarnej na działce nr 1255/2, położonej w miejscowości W.R.
Do wniosku dołączono m. innymi 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Dołączony do wniosku projekt budowlany przewiduje m. innymi budowę dwukomorowego osadnika ścieków z przyłączem kanalizacji sanitarnej. W projekcie zagospodarowania działki nr 1255/2 uwidoczniono projektowany budynek letniskowy /2/, projektowany osadnik ścieków /3/, projektowany przyłącz kanalizacji sanitarnej /ks/, istniejący zjazd z drogi wewnętrznej. Na działce sąsiedniej nr 1254/2 znajduje się niewielki budynek gospodarczy, zaś pozostałe działki sąsiednie o numerach 1254/1, 1255/1, 1256/1 i 1256/1 są niezabudowane.
Postanowieniem z dnia [...]r., Nr[...], wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, Starosta K. stwierdził ,że rozwiązanie w projekcie budowlanym zrzutu ścieków do osadnika jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr 8/96, bowiem plan ten przewiduje odprowadzanie ścieków sanitarnych do projektowanej tymczasowej oczyszczalni ścieków dla Gminnego Ośrodka Rekreacyjno-Wypoczynkowego w R.zlokalizowanego w W.R. lub do projektowanej gminnej oczyszczalni ścieków.
Wprawdzie przepis § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. nr 75, poz. 690, ze zm./ dopuszcza alternatywne rozwiązania uzbrojenia działki w media, lecz nie mogą być sprzeczne z ustaleniami planu. Ponadto stwierdził, że do projektu budowlanego nie dołączono oświadczenia właściwej jednostki organizacyjnej o zapewnieniu dostawy wody i warunków przyłączenia do sieci wodociągowej. Nadmienił, że dołączone oświadczenie o zapewnieniu dostawy energii elektrycznej jest nieaktualne, bo zostało wydane w dniu 17.01.2008 r. na okres jednego roku.
W związku z tym wezwał inwestorów do usunięcia wskazanych nieprawidłowości w terminie do dnia [...]r. pod rygorem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wskazane postanowienie doręczono inwestorom w dniu [...]r.
W piśmie z dnia [...]r., skierowanym do Kierownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa K., I.K. wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę do dnia 30.05.2009 r. w zakresie dołączenia aktualnego oświadczenia Zakładu Energetycznego w L. w sprawie zapewnienia dostaw energii elektrycznej oraz Wójta Gminy R. w sprawie dostawy wody.
W piśmie tym zakwestionował stanowisko organu, iż przewidywana budowa osadnika ścieków jest niezgodna z planem miejscowym i wyjaśnił, że skoro w okolicy nie ma oczyszczalni ścieków, zatem powinien być stosowany § 26 ust. 3 "zarządzenia /Dz. U. Nr 75, poz. 690/", który dopuszcza zastosowanie zbiornika bezodpływowego i indywidualne ujęcie wody.
Starosta K. w/w wyjaśnienia inwestora nie uwzględnił i decyzją z dnia [...]r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę domku letniskowego i osadnika ścieków z przyłączem kanalizacji sanitarnej.
Powołaną decyzję utrzymał w mocy Wojewoda /decyzja z dnia [...]r., przedstawiona w części historycznej uzasadnienia/.
Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny sprawy jest zbieżny z ustaleniami poczynionymi przez Sąd i był wystarczający do wydania prawidłowej decyzji. Organ odwoławczy słusznie nawiązał do art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm./, dalej jako Prawo budowlane, z którego wynika, że organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest zobowiązany do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Taki obowiązek orzekające organy spełniły.
Z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr 8/96, dokładniej określonego w ustaleniach Sądu wyraźnie wynika, że projektowane budynki letniskowe na obszarze określonym w tym planie symbolem MP 2 powinny być zaopatrywane w wodę z istniejącego wodociągu Ø100 przebiegającego po południowej stronie drogi gminnej relacji L. – W. R., zaś ścieki sanitarne mają być odprowadzane do projektowanej tymczasowej oczyszczalni ścieków dla Gminnego Ośrodka Rekreacyjno-Wypoczynkowego w R. zlokalizowanego w W.R. lub do projektowanej gminnej oczyszczalni ścieków. W podanym zakresie powołany plan nie przewiduje rozwiązania alternatywnego, nie odwołuje się również do przepisów techniczno-budowlanych. Na marginesie należy zaznaczyć, że w dacie wejścia w życie rzeczonego miejscowego planu /27.12.1997 r./ obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 1995 r., Nr 10, poz. 46/, który to akt normatywny w § 26 ust. 2 przewidywał unormowanie zbliżone do treści § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm./.
Skoro w komentowanym miejscowym planie, nie ma wzmianki o możliwości zastosowania rozwiązania alternatywnego przewidzianego w przepisach technicznych, zatem zdaniem Sądu zastosowanie § 26 ust. 3 rozporządzenia z 12.04.2002 r. byłoby sprzeczne z miejscowym planem i tym samym naruszałoby art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Miejscowe plany, jako akty normatywne obowiązujące na obszarze danej gminy mogą dopuszczać możliwość realizacji określonych inwestycji na wskazanym w nich terenie dopiero po wykonaniu projektowanego przez gminę lub inne jednostki uzbrojenia technicznego terenu /kanalizacja, wodociąg itp./.
Skoro teren o symbolu MP2 nie posiada obecnie wymaganego w planie uzbrojenia terenu, zatem w takiej sytuacji budowa na tym terenie domków letniskowych jest przedwczesna.
W związku z tym i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Dalszy zarzut skarżących, iż dokonując zakupu działki i sporządzając dokumentację budowlaną ponieśli spore koszty z winy urzędników, którzy uniemożliwiają im budowę domku letniskowego – nie jest zasadny, bowiem skarżący przed dokonaniem takich czynności powinni najpierw sprawdzić warunki zabudowy określone w miejscowym planie. Kolejny zarzut, iż na tym terenie istnieją już domki letniskowe, chociaż nie posiadają podłączenia do kanalizacji i wodociągu, lecz posiadają zbiorniki bezodpływowe i studnie, wykracza poza granice przedmiotowej sprawy i w związku z tym poruszona kwestia nie mogła być objęta kontrolą sądową.
Z rysunku przedmiotowego miejscowego planu nr 8/96 wynika, że na terenie o symbolu MP 2 położone są działki o numerach: 1256/2, 1255/2, 1254/2, 1253/3, 1252/1, 1252/2, 1253/1. Natomiast z projektu zagospodarowania działki nr 1255/2 nie wynika, aby działki sąsiednie nr 1256/2, 1254/2 były zabudowane domkami letniskowymi. Na tej ostatniej znajduje się jedynie niewielki budynek gospodarczy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło