II SA/Rz 719/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku szkolnego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] E. S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na krzywdzący w jej ocenie charakter zaskarżonej decyzji oraz skomplikowany charakter sprawy. Wg oświadczenia zawartego w tym wniosku oraz złożonego w wyniku dodatkowego wezwania, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz 2 dzieci (8 i 12 lat), zamieszkując w domu o pow. 72 m². Źródło utrzymania stanowią dochody z pracy zarobkowej męża 1400 zł. netto oraz pobierane przez nią tytułem pomocy społecznej zasiłki w wysokości 930 zł. Ponoszone wydatki obejmują opłaty za energię elektryczną (250 zł.), gaz (70 zł.), wywóz nieczystości (150 zł.), wodę (70 zł.), telefon (70 zł.), leczenie dzieci, tj. prywatne wizyty lekarskie, zakup lekarstw, dojazdy (min. 1 tys. zł.), zakup żywności (min. 600 zł.). Na żywność i bieżące potrzeby wnioskodawczyni zmuszona jest pożyczać pieniądze od innych osób. Jako załączniki skarżąca przedstawiła m.in. kserokopie dokumentacji z leczenia starszego syna, orzeczenie o zaliczeniu go do osób niepełnosprawnych z dnia 10 listopada 2010 r. oraz będących w jej posiadaniu faktur za zakup leków w okresie maj – sierpień 2012 r. na kwotę 551 zł. (pozostałe zostały przez nią przekazane do Ośrodka Pomocy Społecznej). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wobec przysługującego skarżącej z uwagi na przedmiot sprawy ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, o czym informację przekazano jej pismem dnia 17 sierpnia 2012 r., jej wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania jej częściowego prawa pomocy, czego niezbędnym warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena całokształtu sytuacji materialnej i możliwości płatniczych E. S. wskazuje, że przesłanka ta została przez nią spełniona. Mimo braku po jej stronie obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych, nie posiada ona wystarczających środków finansowych ani składników majątkowych, z których bez powodowania uszczerbku w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych swoich i rodziny mogłaby pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Za wystarczające w tym zakresie nie mogą być uznane uzyskiwane przez nią i męża dochody, tym bardziej, że wobec stosunkowo wysokich wydatków przeznaczanych na leczenie dzieci, w znacznej części pochodzą one również ze świadczeń pomocy społecznej, mających służyć poprawie ich sytuacji bytowej, której nie są w stanie sami sobie na odpowiednim poziomie socjalnym zapewnić. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym sygnalizowana przez wnioskodawczynię konieczność doraźnego wspomagania się pożyczkami osób trzecich na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mimo mało wiarygodnych wyjaśnień, że "pieniądze w wysokości 15 – 100 zł. pożycza nawet u przypadkowo spotkanych osób, które jednak zastrzegły sobie anonimowość", uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do jej wniosku o ustanowienie adwokata, którego w opisanej sytuacji nie jest w stanie ustanowić własnym staraniem, a czego jedynym wyznacznikiem są posiadane możliwości finansowe. Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Odnosząc się do wątpliwości przedstawionych przez skarżącą w dodatkowym oświadczeniu a dotyczących zasadności udzielania informacji objętych skierowanym do niej dodatkowym wezwaniem należy zwrócić uwagę, że uprawnienie do żądania złożenia przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy dodatkowego oświadczenia i/ lub dokumentów źródłowych ma swoje oparcie ustawowe (art. 255 P.p.s.a.) i odnosi się każdorazowo do sytuacji, w której oświadczenie zawarte w formularzu PPF okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (podyktowane jest to wyjątkowym charakterem prawa pomocy i jego finansowaniem ze środków publicznych). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.