II SA/Rz 72/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-10-01
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Małgorzata Wolska, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wybudowany mur ogrodzeniowy, stanowiący urządzenie budowlane, którego wymiary nieznacznie odbiegają od projektu budowlanego, a który został pozbawiony funkcji użytkowej poprzez zabetonowanie wejścia do piwnicy, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania naprawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego muru ogrodzeniowego. Mur ten został zakwalifikowany jako urządzenie budowlane, a odstępstwa od projektu budowlanego uznano za nieistotne, zwłaszcza w kontekście braku istotnego naruszenia przepisów prawa budowlanego oraz likwidacji funkcji użytkowej piwnicy pod murem. Ponadto, istotne odstąpienia od projektu zagospodarowania terenu nie dotyczą urządzeń budowlanych.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania dotyczącego samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego. PINB pierwotnie nakazał rozbiórkę stalowej konstrukcji więźby dachowej dobudowanej do muru ogrodzeniowego. Po zawiadomieniu o rozbiórce dachu i ponownych oględzinach, PINB umorzył postępowanie, uznając, że sam mur ogrodzeniowy nie narusza istotnie warunków pozwolenia na budowę, a zlikwidowano samowolę budowlaną w postaci dachu. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym dotyczące istotnych odstąpień od projektu, oraz lakoniczne uzasadnienie braku ingerencji w kwestii piwnicy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w [....] na decyzję o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego -skargę oddala-
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [....] o umorzeniu postępowania dotyczącego samowolnie wybudowanej części obiektu budynku gospodarczego. Podstawa prawna decyzji drugoinstancyjnej powołuje art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.".
Podczas kontroli przeprowadzonej dnia 4 stycznia 2017 r. PINB w [...] stwierdził, że na działce nr 3134/28, położonej w Ł. przy ul. K., a stanowiącej własność Z. i C. I., znajduje się mur ogrodzeniowy o wymiarach 4,98 – 5,52 m x 9,94 m, który dobudowany jest do ściany północnej budynku mieszkalnego. Składa się z trzech ścian murowanych z cegły pełnej oraz klinkierowej. W murze od strony wschodniej znajdują się wrota garażowe podnoszone do góry; od zewnętrznej strony znajduje się brama stalowa dwuskrzydłowa. W trakcie kontroli okazane zostało pozwolenie na budowę z [...] marca 2001 r. nr [...] wydane przez Starostę [...] w stosunku do inwestycji w postaci rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego oraz budowy muru ogrodzeniowego na terenie obejmującym nieruchomości nr: 3134/28 i 3134/15 w Ł. Ustalono także, iż w 2007 r. Z. i C. I., bez wymaganego pozwolenia na budowę, zamontowali na murze konstrukcję więźby dachowej z kątowników stalowych, do których przykręcone zostały łaty drewniane. Dach nad murem ogrodzeniowym jest płaski, kryty blachą ze spadkiem do wewnątrz, wsparty na wiecu żelbetowym wykonanym na murze; od strony południowej zamocowany w istniejącym murze budynku mieszkalnego. W wyniku wykonanych robót budowlanych powstał budynek gospodarczy, posiadający instalację elektryczną oraz wodną wykonaną policznikowo z budynku mieszkalnego własnego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] PINB w [...] nakazał Z. i C. I. - jako właścicielom samowolnie wybudowanej części obiektu budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 3134/28 w Ł. - dokonać rozbiórki części obiektu, w skład której wchodzi stalowa konstrukcja więźby dachowej z pokryciem stanowiącym blachę. Zdaniem organu, usytuowanie powstałego w wyniku zamontowania więźby dachowej wraz z pokryciem stanowiącym blachę budynku gospodarczego trzema ścianami w granicy działek niezgodne jest z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Rozstrzygnięcie to uchylił w całości WINB, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia uznając, że decyzja jest przedwczesna z uwagi na naruszenia procesowe w zakresie zapewnienia stronom postępowania czynnego w nim udziału.
W piśmie z dnia 3 lipca 2017 r. Z. i C. I. poinformowali PINB w [...] o dokonaniu rozbiórki dachu. W związku z powyższym 10 października 2017 r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że dach budynku gospodarczego został rozebrany, a otwór wejściowy znajdujący się wewnątrz ogrodzenia w posadzce służący jako wejście do piwnicy został zabetonowany. Nadto, stwierdzono brak komunikacji pomiędzy piwnicami w budynku mieszkalnym a podpiwniczeniem znajdującym się w wygrodzonym terenie. Dnia 4 lipca 2018 r. przeprowadzone zostały ponowne oględziny, które wykazały, że w posadzce znajdującej się w wygrodzonym terenie na działce nr 3134/28 w Ł. znajdowało się wejście do piwnicy oraz cztery otwory wsypowe, które zostały zabetonowane. Kontrola (tym razem przeprowadzona z udziałem stron postępowania) wykazała także brak komunikacji między piwnicami w budynku mieszkalnym a częścią podpiwniczoną znajdującą się w wygrodzonym terenie. PINB wskazał, że wedle pozwolenia na budowę z 23 marca 2001 r., mur ogrodzeniowy w rzucie poziomym winien posiadać 5,00 m x 10,00 m, a wysokość muru wraz ze słupkami winna wynosić 2,40 m. Tymczasem, ogrodzenie w rzucie posiada wymiary 4,98-5,52 m x 9,94 m, a jego wysokość to 2,39 m. Organ I instancji podniósł następnie, że budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę, z tym, że budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga dokonania zgłoszenia. Ponadto, ze względu na to, że ogrodzenie wybudowane jest na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, na jego budowę w chwili obecnej wymagane jest dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Następnie PINB przytoczył art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), wedle którego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne tylko po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Organ uznał jednak, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania art. 36a ust. 5 P.b., który wskazuje przypadki stanowiące takie istotne odstąpienie, bowiem nie dotyczy on urządzeń budowlanych, a takim jest niewątpliwie ogrodzenie.
W takiej sytuacji PINB w [...], decyzją z dnia [...] września 2018 r., umorzył w całości postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanej części obiektu budynku gospodarczego na działce nr 3134/28 w Ł., w skład której wchodzi wykonana stalowa konstrukcja więźby dachowej z pokryciem stanowiącym blachę.
Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożyli: Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz D. S. (właścicielka działki nr 3134/6) i S. T., T. T., G. W., J. P. (współwłaściciele działki nr 3134/7). Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art. 36a ust. 1 pkt 6 P.b. poprzez niezastosowanie prowadzące do uznania, że odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego nie jest odstąpieniem istotnym w sytuacji, gdy zgłoszenie, o którym mowa w art. 30 ust. 1 P.b. wymaga pozwolenia właściwego organu ochrony zabytków. Odwołanie Spółdzielni zarzuca też mylne ustalenie, że mur to urządzenie budowlane, a w związku z tym odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego nie jest odstąpieniem istotnym. Wskazano także na niewłaściwe uzasadnienie decyzji poprzez brak odniesienia się do okoliczności istnienia samowolnie wybudowanej piwnicy, która nie została zasypana, do czego organ odniósł się w sposób lakoniczny i nieprzekonujący.
Z kolei wymienieni wyżej właściciele sąsiednich nieruchomości zarzucili rażące naruszenie prawa proceduralnego i materialnego.
WINB (decyzją z dnia [...] listopada 2018 r.) po rozpatrzeniu złożonych odwołań utrzymał zakwestionowane nimi rozstrzygnięcie w mocy. Organ wskazał, że w sprawie kluczowe jest dokonanie kwalifikacji wykonanego muru ogrodzeniowego na gruncie ustawy Prawo budowlane. Mając na względzie okoliczności faktyczne organ wskazał, że wymiary krótszych ze ścian ogrodzenia, tj. przylegających do budynku wynoszą od 4,98 m do 5,52 m, tzn. odbiegają od określonych pozwoleniem na budowę o 0,52 m w najbardziej wysuniętym punkcie. Niemniej jednak wymiar najdłuższej ze ścian wynosi 9,94 m, co oznacza, że mur ogrodzeniowy w tym miejscu mieści się w całości w granicach wymiaru określonego w pozwoleniu na budowę. Organ zwrócił też uwagę, że z pozwolenia na budowę wynika, że mur miał być posadowiony pomiędzy granicami działek nr ewid. 3134/6 i 3134/7. Tymczasem decyzje rozgraniczeniowe Wójta Gminy [...] nr [...] i nr [...] orzekają odpowiednio o rozgraniczeniu działki nr 3134/7 z działkami sąsiednimi nr 3134/15, 3134/28 oraz działką 3160 w zakresie punktu wspólnego; oraz o rozgraniczeniu działki nr 3134/6 z działkami sąsiednimi nr 3134/15, 3134/28, 3134/27 oraz działką 3160 w zakresie punktu wspólnego. Odwołujący są właścicielami działek o numerach 3134/6 i 3134/7, zatem wykonanie muru o 0,52 m dłuższego niż zakładano w projekcie budowlanym nie dotyczy ich, gdyż naruszenie odnosi się do granicy pomiędzy działkami nr 3134/28 i 3134/27. Właściciele działki 3134/27 nie kwestionują natomiast wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia umarzającego w całości postępowanie w sprawie wykonanego muru.
W takich okolicznościach, zdaniem WINB, właściwe jest stanowisko organu I instancji o zakwalifikowaniu dokonanego odstępstwa jako nieistotnego. WINB podniósł, że zabetonowanie (zamurowanie) wejścia do podpiwniczenia doprowadziło do braku dostępu do piwnic, a tym samym sprawiło, że pomieszczenie to nie pełni żadnej funkcji użytkowej. W związku z powyższym brak jest więc podstaw do interwencji w tej sprawie. Likwidacja zadaszenia oraz zabetonowanie w/w wejścia dowodzi, że na działce nr ewid. 3134/28 w Ł. brak jest budynku dwukondygnacyjnego, którego istnienie podnoszą skarżący. Organ odwoławczy podkreślił też - odnosząc się do zarzutu odwołania, by inwestorzy usunęli na czas kontroli warstwy betonu znajdującego się na posadzce garażu w północno-zachodnim - że organ nadzoru budowlanego nie posiada uprawnień do nakazywania usunięcia obiektu budowlanego lub jego części (co w niniejszym przypadku oznaczałoby de facto rozbiórkę posadzki) celem przygotowania się inwestora do kontroli.
W konkluzji WINB stwierdził, że Państwo I. zlikwidowali popełnioną samowolę budowlaną w postaci stalowej konstrukcji więźby dachowej z pokryciem stanowiącym blachę, czym doprowadzili do zgodności z prawem, gdyż zlikwidowali obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę. Pozostała część ogrodzenia, tj. sam mur ogrodzeniowy nie narusza natomiast w sposób istotny warunków określonych, decyzją Starosty [...] udzielającą pozwolenia na budowę. Skoro więc inwestor wyeliminował niezgodność z przepisami ustawy Prawo budowlane, to nie ma obecnie podstaw do dalszego prowadzenia postępowania, które jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Skargę na decyzję WINB z dnia [...] listopada 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją PINB w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak też o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga powtarza zarzuty odwołania od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrolą w niniejszym postępowaniu objęto decyzję administracyjną, na co zezwala brzmienie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przeprowadzono ją pod kątem legalności, a zatem zgodności z prawem tak procesowym, jak i materialnym, o czym stanowi z kolei art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.). Uchybienia przepisom prawa obligują do eliminacji kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego - poprzez stwierdzenie jej nieważności czy też uchylenie - tylko wówczas, gdy mieszczą się w katalogu naruszeń zawartym w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 P.p.s.a. Chodzi zatem o uchybienia, które z uwagi na rangę czy wpływ na wynik sprawy uniemożliwiają pozostawanie w obrocie prawnym kwestionowanego aktu. Sąd rozpoznaje przy tym sprawę w jej granicach, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Mając powyższe reguły na uwadze Sąd – po analizie akt sprawy – doszedł do przekonania że decyzja PINB w [...] z dnia [...] września 2018 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja WINB z dnia [...] listopada 2018 r. są zgodne z prawem, a zatem skarga musiała podlegać oddaleniu.
Zgodnie z zawiadomieniem z dnia 30 stycznia 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie w sprawie rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budynku gospodarczego - zlokalizowanego na działce nr 3134/28, położonej w Ł. przy ul. K. - w skład której wchodzi wykonana stalowa konstrukcja więźby dachowej z pokryciem stanowiącym blachę.
Następnie, decyzją z dnia [...] września 2018 r. umorzył postępowanie w tym przedmiocie.
Jak wynika z akt sprawy, na działce nr 3134/28, położonej w Ł. przy ul. K., będącej własnością Z. i C. I., stwierdzono istnienie muru ogrodzeniowego o wymiarach 4,98 – 5,52 m x 9,94 m, dobudowanego do ściany północnej budynku mieszkalnego, składającego się z trzech ścian murowanych z cegły pełnej oraz klinkierowej. W murze tym od strony wschodniej znajdowały się wrota garażowe podnoszone do góry; od zewnętrznej natomiast strony znajdowała się brama stalowa dwuskrzydłowa. Inwestorzy legitymowali się pozwoleniem na budowę z dnia [...] marca 2001 r. wydanym przez Starostę [...] w stosunku do inwestycji w postaci rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego oraz budowy muru ogrodzeniowego na terenie obejmującym nieruchomości nr: 3134/28 i 3134/15 w Ł. Organ ustalił także, iż w 2007 r. Z. i C. I., bez wymaganego pozwolenia na budowę, zamontowali na murze konstrukcję więźby dachowej z kątowników stalowych, do których przykręcone zostały łaty drewniane. Dach nad murem ogrodzeniowym był płaski, kryty blachą ze spadkiem do wewnątrz, wsparty na wiecu żelbetowym wykonanym na murze; od strony południowej zamocowany w istniejącym murze budynku mieszkalnego. W wyniku wykonanych robót budowlanych powstał więc, zdaniem organów, budynek gospodarczy, posiadający instalację elektryczną oraz wodną wykonaną policznikowo z budynku mieszkalnego własnego.
W sprawach z zakresu prawa budowlanego podstawowe znaczenie ma prawidłowa kwalifikacja stwierdzonych robót budowlanych, bowiem przesądza ona w dalszej kolejności o zasadności bądź też niezasadności zastosowania konkretnych regulacji prawnych. W niniejszej sprawie organy właściwie przyjęły, że mamy do czynienia z urządzeniem budowlanym, którego legalną definicję zawiera art. 3 pkt 9 P.b. Przepis ten stanowi mianowicie, że przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W pierwszej części definiuje więc w sposób ogólny przedmiotowe pojęcie, natomiast w drugiej wskazuje konkretne przykłady urządzeń, które wprost zalicza do omawianej grupy. Wśród tych rodzajowo wymienionych urządzeń znajdują się m. in. ogrodzenia. W ustawie Prawo budowlane, jak i w aktach wykonawczych do niej brak jest sprecyzowania tego pojęcia. W orzecznictwie sądowym podkreśla się natomiast, że ogrodzenie nie zawsze można zaliczyć do grupy urządzeń budowlanych. Możliwe jest to zaś tylko wtedy, gdy spełnione zostaną warunki wskazane w pierwszej części legalnej definicji tego pojęcia. Mianowicie, ogrodzenie musi być związane z obiektem budowlanym i jednocześnie zapewniać możliwość korzystania z niego. Chodzi zatem o istnienie związku o charakterze funkcjonalnym pomiędzy istniejącym obiektem budowlanym a powiązanym z nim ogrodzeniem, pełniącym w stosunku do niego rolę służebną [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 6.10.2015 r. II OSK 231/14]. I tak np. ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi już na działce zabudowaniami. W tym przypadku w razie samowoli zastosowanie mają regulacje postępowania naprawczego określone w art. 50 – 51 P.b. Wykonanie natomiast ogrodzenia na działce niezabudowanej powoduje powstanie obiektu, o jakim mowa w art. 3 pkt 3 P.b. (tak np. wyroki NSA z 15.12.2016 r. II OSK 1463/16, z 20.10.2017 r. II OSK 302/16).
Uwzględniwszy powyższe i okoliczności rozpatrywanej sprawy, zasadnie – zdaniem Sądu – uznano, że mur ogrodzeniowy wzniesiony przez państwo Inglot to ogrodzenie wymienione w art. 3 pkt 9 P.b., a zatem urządzenie budowlane. Spółdzielnia nie zgodziła się z taką kwalifikacją, jednakże w złożonej skardze nie podniosła ani jednego argumentu, który miałby przemawiać za jej stanowiskiem. Argumentu takiego nie znalazł również Sąd sprawujący kontrolę objętej skargą decyzji.
Nie ulega ponadto wątpliwości, że zamontowana przez inwestorów konstrukcja więźby dachowej z kątowników stalowych, do których przykręcono łaty drewniane znajdowała się poza zakresem udzielonego wymienionym pozwolenia na budowę z 2001 r. Należy jednak zwrócić uwagę, co zresztą nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, iż przedmiotowa konstrukcja została przez inwestorów zlikwidowana, a potwierdzeniem powyższego jest protokół oględzin, które odbyły się dnia 10 października 2017 r.
Jeśli natomiast chodzi o mur ogrodzeniowy, to organy obydwu instancji stwierdziły, że jego wymiary zgodnie z projektem budowlanym miały wynosić 5,00m x 10,00 m, zaś wysokość 2,40 m. Tymczasem, w rzeczywistości stwierdzono następujące wymiary: 4,98 m – 5,52 m x 9,94 m, zaś wysokość 2,39 m. Doszło zatem niewątpliwie do odstępstwa od udzielonego inwestorom pozwolenia na budowę. Wymiary krótszych ze ścian ogrodzenia tj. przylegających do budynku wynoszą bowiem od 4,98 m do 5,52 m, a zatem odbiegają od tych określonych wskazanym pozwoleniem o 0,52 m w najbardziej wysuniętym punkcie. Jak jednak słusznie zauważył WINB, na podstawie pisma Wójta Gminy [....] z dnia 26 czerwca 2018r. dotyczącego przeprowadzonych postępowań rozgraniczeniowych, wykonanie dłuższego w pewnym fragmencie muru ogrodzeniowego dotyczy właścicieli działki nr 3134/27. Ci zaś nie zakwestionowali w drodze odwołania rozstrzygnięcia organu I instancji o umorzeniu postępowania dotyczącego przedmiotowego muru. Odwołanie takie złożyli natomiast właścicielka działki nr 3134/6 i współwłaściciele działki nr 3134/7.
Przede wszystkim jednak tak PINB, jak i WINB prawidłowo zwróciły uwagę na brzmienie przepisów odnoszących się do podziału odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę na odstąpienia istotne i nieistotne. To pierwsze dopuszczalne jest jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wymogu tego brak w przypadku odstąpienia nieistotnego. Realizacja robót budowlanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, a konsekwencją powyższych działań inwestora jest potrzeba wdrożenia postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50 – 51 P.b.
Rozpoznające sprawę organy zasadnie jednak zauważyły, że art. 36a ust. 5 P.b. definiujący istotne odstąpienie jako odstępstwo w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu zawiera pewne wyłączenie. Mianowicie, nie odnosi się ono do urządzeń budowlanych oraz do obiektów małej architektury, o czym wprost powołany przepis stanowi. Tymczasem jak już wyżej podniesiono, mur ogrodzeniowy, którego dotyczy niniejsza sprawa to właśnie urządzenie budowlane, a zatem wskazany wyżej przepis art. 36a ust. 5 P.b. nie mógł być w warunkach niniejszej sprawy zastosowany.
Słusznie też organy podniosły, że przeprowadzone oględziny wykazały, iż brak jest przejścia pomiędzy piwnicą znajdującą się pod budynkiem mieszkalnym a częścią podpiwniczoną znajdującą się w wygrodzonym terenie. Likwidacja zaś wejścia do podpiwniczenia w tym drugim wypadku tj. pod murem ogrodzeniowym powoduje bez wątpienia, że pomieszczenie to nie pełni żadnej funkcji użytkowej, a ingerencja organu nadzoru budowlanego byłaby w takim wypadku nieuprawniona.
Mając więc na względzie przedstawione wyżej unormowania prawne oraz okoliczności faktyczne sprawy, w ocenie Sądu, PINB w [...] prawidłowo umorzył postępowanie, powołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 K.p.a. W świetle tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, bowiem nie istnieje przedmiot lub podmiot tej sprawy. Nie można więc wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty w oparciu o dany przepis. Niemożność zaś skonkretyzowania prawa lub obowiązków określonego podmiotu, obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do meritum.
Podkreślenia wymaga, że umorzenie postępowania nie jest zależne od woli organu administracji. Organ ten jest więc zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku, gdy stwierdzi jego bezprzedmiotowość. Ważne jest, by okoliczności powodujące taką bezprzedmiotowość były stwierdzone i wykazane w decyzji o umorzeniu postępowania. W ocenie Sądu, uzasadnienia podjętych w sprawie decyzji w sposób dostateczny wskazują na zasadność tych rozstrzygnięć. W sposób jasny precyzują bowiem przyczyny, dla których brak było podstaw do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, a mianowicie likwidację zadaszenia oraz fakt, że mur ogrodzeniowy to urządzenie budowlane, do którego nie ma zastosowania regulacja dotycząca istotnego odstąpienia od projektu zagospodarowania działki lub terenu, w związku z czym brak podstaw do wdrażania procedury naprawczej.
Należy podkreślić, że wbrew zarzutom skargi organy nadzoru budowlanego zebrały w toku postępowania obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy. W uzasadnieniach wydanych decyzji wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ocena tego materiału mieści się zaś w granicach wyznaczonych art. 80 K.p.a. Należy też zaznaczyć, że strona skarżąca podnosząc zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania uczyniła to w sposób bardzo ogólnikowy. Skoncentrowała się bowiem na ogólnym opisie zasad, którymi winny się kierować organy administracji prowadząc postępowanie. Brak jednak konkretnego wskazania niewłaściwego, zdaniem skarżącej, działania organów. Konkretny jest w istocie tylko zarzut istnienia niezasypanej piwnicy. W ocenie Spółdzielni, przedstawiona w tym zakresie argumentacja organu jest lakoniczna i nieprzekonująca. Sąd nie zgadza się jednakże z powyższym poglądem. Faktycznie, PINB i WINB poświęciły tej kwestii praktycznie jedno zdanie, jednak jest ono wystarczające. Skoro bowiem brak jest możliwości dostania się do przedmiotowego pomieszczenia, to nie pełni ono żadnej funkcji i nie można go traktować jako elementu wzniesionego muru ogrodzeniowego. Tym samym zaś, nie ma potrzeby ingerowania przez organ nadzoru budowlanego.
Z tych wyżej wyłożonych względów orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło