II SA/Rz 720/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-08-07

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura, a która ponosi wysokie wydatki na leki i utrzymanie, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy jedynym dochodem jest emerytura, która ledwo pokrywa podstawowe wydatki na utrzymanie, leki i żywność, a wnioskodawca nie posiada majątku, jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadniony. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący S. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1092 zł, z której ponosi wydatki na mieszkanie (600 zł) i leki (300 zł). Obciąża go również dług w wysokości 20 tys. zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niego adwokata. S. Ś. w treści wniesionej skargi zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który podtrzymał w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF (precyzując, że jako pełnomocnika wnosi o ustanowienie adwokata). Z zawartych w nim informacji /istotnych dla rozpoznania wniosku/ wynika, że prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1092 zł. Pokrywa z niej wydatki związane z mieszkaniem oraz zakupem lekarstw – odpowiednio 600 i 300 zł. miesięcznie. Obciąża go dług na kwotę 20 tys. zł. pochodzący z okresu, gdy jedynym jego dochodem była renta w wysokości 520 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: - w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, - w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochodzone przez S. Ś. prawo pomocy dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym. Dokonana w kontekście warunkującej go przesłanki ocena zawartego we wniosku PPF oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje na jego zasadność. Wobec braku posiadania przez wnioskodawcę wartościowych składników majątkowych, jako jedyne potencjalne źródło pokrycia związanych z jego udziałem w sprawie kosztów postępowania należy uznać pobieraną przez niego emeryturę. Kwota tego świadczenia odnoszona jednak do podstawowych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem nie pozwala na stwierdzenie, że jest on w stanie wygospodarować z niej jakiekolwiek dodatkowe środki na opłacenie chociażby części kosztów sądowych bądź ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W tym zakresie, oprócz wydatków sygnalizowanych kwotowo we wniosku PPF – wyczerpujących w znacznej części posiadane dochody, bezsprzecznie należy mieć na uwadze także potrzebę wydatkowania określonych środków na zakup żywności, co w przypadku skarżącego zapewnie również w istotny sposób obciąża jego dochody. Brak jest przy tym uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że w zakresie pokrycia kosztów postępowania mógłby on liczyć na wsparcie ze strony innych osób. Skoro zatem wnioskodawca nie posiada żadnych realnych możliwości opłacenia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z wyboru, uzasadnia to uwzględnienie jego wniosku w całości. Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Niniejsze rozstrzygnięcie koresponduje ponadto z treścią orzeczeń jakie w przedmiocie prawa pomocy zapadały względem S. Ś. m.in. w sprawie II SA/Rz 1142/1, II SA/Rz 706/11 i II SA/Rz 165/10. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło