II SA/Rz 721/09

WyrokWSA w Rzeszowie2010-01-13

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Zbigniew Czarnik, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie legalności wybudowanej linii energetycznej, która została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, było prawidłowe, jeśli nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki lub wykonania zmian zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania było prawidłowe, ponieważ linia energetyczna została wybudowana przed wejściem w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., a do oceny jej legalności zastosowanie miały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W ocenie Sądu, nie zaszły przesłanki określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (nieprawidłowe usytuowanie na terenie lub powodowanie zagrożenia), co uniemożliwiało nakazanie rozbiórki. Ponadto, linia była w dobrym stanie technicznym i nadawała się do eksploatacji, co wykluczało konieczność nakazania zmian zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Brak było podstaw do wydania decyzji merytorycznej, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie legalności wybudowanej linii napowietrznej energetycznej. Skarżący podnosił, że linia została wybudowana bez wymaganego pozwolenia, nieznany jest wykonawca ani inwestor, a także kwestionował stan techniczny linii i jej lokalizację. Organy administracji uznały, że linia została wybudowana przed 1 sierpnia 1985 r., a wobec braku przesłanek do rozbiórki lub nakazania zmian, postępowanie umorzono jako bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik SO (del.) Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania linii napowietrznej energetycznej -skargę oddala- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 z późn.zm./ po rozpoznaniu odwołania M.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]r. znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie legalności wybudowanej linii napowierzchnej energetycznej na działka Nr 1039, 1040/1 i 1040/2 przy ul. M. w K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. ustalił, że linia energetyczna napowietrzna niskiego napięcia została wykonana przed sierpniem 1985 r. oraz że brak jest dokumentacji projektowej oraz pozwolenia na jej budowę. Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie legalności wybudowanej linii napowietrznej energetycznej na działkach o Nr Nr 1039, 1040/1 i 1040/2 przy ul. M. w K. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że data budowy linii wynika z umowy o zasilanie placu budowy na działce nr ewid. 1039 przy ul. M. w K. Oparł się o przedłożoną przez R D. Spółka z o.o. Rejon Dystrybucji Energii K. protokół z dnia 8 kwietnia 2008 r. z badania linii napowietrznej 0,4 kV zasilanej ze stacji transformatorowej P. 3 oraz opinię techniczną, w której stwierdzono że przedmiotowa linia jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się do eksploatacji i użytkowania. Wskazał również, że w okresie budowy linii przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowiły, iż roboty budowlane można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę oraz że zgodnie obecnie obowiązującym prawem budowlanym wykonanie sieci w dalszym ciągu wymaga pozwolenia na budowę. Organ I instancji rozpoznając przedmiotową sprawę w oparciu o przepisy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późń.zm./ i stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Na podstawie dokonanych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Od wyżej wymienionej decyzji odwołanie wniósł M.G. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że przedstawiona przez zakład energetyczny kserokopia umowy zgłoszenia z dnia 2 sierpnia 1985 r. dotyczy zupełnie innej osoby i innej działki i nie wynika z niej kiedy została doprowadzona energia do działki nr 1039. Zarzucił że organ I instancji nie wyjaśnił kto i kiedy wybudował linię napowietrzną niskiego napięcia przechodzącej przez działkę nr 1040/1. Podniósł, że R. Z. E. Rejon Dystrybucji K. dopiero w dniu [...]r. przeprowadził badanie odcinka linii napowietrznej, a do tego czasu dostarczał energię poprzez wykonaną przez nieznanego wykonawcę linię napowietrzną bez wykonania stosownych badań. Skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem że obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowanie dla otoczenia. Stwierdził, że lokalizacja linii w odległości w kilku metrów od budynku mieszkalnego uniemożliwia jego rozbudowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. rozpoznając odwołanie po przeanalizowaniu materiału dowodowego stwierdził, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Umowa zgłoszenie Nr [...] z [...] r. dot. dostarczanie energii elektrycznej do zasilania placu budowy przy ul. M. /dawniej przy ul. B./. Miejscem dostarczania energii elektrycznej przez dostawcę jest skrzynka na słupie, a licznik założono w dniu 2 sierpnia 1985 r. Z umowy tej wynika, że linia energetyczna niskiego napięcia przebiegająca przez działki nr 1039, 1040/1 i 1040/2 poł. przy ul. M. istniała już w sierpniu 1985 r. i nie ma w tej sprawie znaczenia z jaką osobą umowa została zawarta. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, stwierdził, że umowa ta nie dotyczy dostarczanie energii elektrycznej na działce nr 559, gdyż w pkt 4 umowy wskazano gdzie odbiorca energii poprzednio pobierał energię elektryczną. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane na wykonanie przedmiotowej linii wymagane było uzyskane pozwolenie na budowę. W związku z powyższym do rozpatrzenia sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. Prawo budowlane. Jak słusznie wskazał organ I instancji Miejscowy Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego m. K. zatwierdzonego Uchwałą IV/17/80 Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 30 września 1980 r. nie zakazywały budowy linii energetycznej na działka Nr Nr 1039, 1040/1 i 1040/2 poł. przy ul. M. w K. W świetle dokonanych ustaleń Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził że nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. ponieważ obiekt budowlany jakim jest rozpatrywana linia energetyczna nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod budowę lub przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z przedłożonego RZE Dystrybucja spółka z o.o. Rejon Dystrybucji Energii K. opinii technicznej z dnia 2 stycznia 2008 r. wynika, że przedmiotowa linia jest w dobrym stanie technicznym i spełnia wymogi obowiązujących przepisów i normy PN-E-05100-1 oraz nadaje się do eksploatacji i użytkowania. Wobec powyższego nie zachodzi również przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. tj. wybudowana linia energetyczna nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo nie dopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Biorąc pod uwagę ustalenia powyższej opinii technicznej Inspektor stwierdził, że przedmiotowy obiekt nie wymaga zmian lub poprawek niezbędnych do doprowadzenia jego do stanu zgodnego z przepisami. Nie zachodzą więc okoliczności określone w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie na postawie art. 42 w/w ustawy. Zatem organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie zaskarżył M.G. W skardze zarzucił, że na budowę odcinka linii energetycznej niskiego napięcia nie było wydane pozwolenia na budowę co było wymagane, nie znany jest wykonawca, nie znany inwestor, brak źródła pochodzenia materiału użytego do budowy linii, brak zgody właścicieli działek, przez które powyższa linia została przeprowadzona. Kwestionując zasadność umorzenia postępowania wniósł o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wykonanego w ramach samowoli budowlanej odcinka linii napowierzchniej linii niskiego napięcia przechodzącą przez jego działkę. Zakwestionował związek pomiędzy wybudowaną linią niskiego napięcia z umową – zlecenie na dostawę energii elektrycznej do zasilania placu budowy podpisaną w dniu 2 sierpnia 1985 r. przez W.S. s. K. i J. na działkę Nr 559 z inwestycją W.S. s. S. i J. doprowadzającą do działki Nr 1039 poł przy ul. M., której właścicielem W. S. został w dniu 17 sierpnia 1989 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: W sprawie bezspornym jest fakt, że przedmiotowa linia napowietrzna energetyczna niskiego napięcia została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a takiego pozwolenia wymagała budowa linii tak pod rządem ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jak też z 1994 r. Fakt ten potwierdził pełnomocnik RZE Dystrybucja Sp. z o.o. w R. Rejon Dystrybucji K. W.N.w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 3 marca 2008 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. i podał że została ona wybudowana przed 1 sierpnia 1999 r. W czasie kontroli do protokołu /karta 4/ podał, że nie zachowała się dokumentacja budowlana z okresu budowy linii, w tym projekt budowlany, pozwolenie na budowę. Jedynym dokumentem z tego okresu jest umowa – zgłoszenie Nr 211/P/85 o dostarczanie energii elektrycznej z dnia 1 sierpnia 1985 r. zawartą z Wł.S. s. K. i J. dla celów zasilania placu budowy na nieruchomości położonej w K. przy ul. B. /obecnie Ma./. Z umowy tej wynika, że w dniu 2 sierpnia 1985 r. założony został licznik o nr 65/14/735, co potwierdził odbiorca W.S., a sprawdzenie instalacji w terenie nastąpiło 11 sierpnia 1985 r. co potwierdził swoim podpisem ówczesny Kierownik Oddziału Technicznej Obsługi Odbiorców E. C. Powyższa umowa dała organowi I i II instancji podstawę do przyjęcia, że przedmiotowa linię wybudowano przed datą zawarcia tej umowy. Ustalenie to należy uznać za prawidłowe ma ono istotne znaczenie dla stwierdzenia przez pryzmat jakich przepisów należy oceniać fakt budowy linii energetycznej, czy są to przepisy prawa budowlanego z 1974 r. czy też z 1994 r. Skoro linia energetyczna niskiego napięcia jest wybudowana bez wymaganego pozwolenia /żadna ze stron nie przedłożyła takiego pozwolenia/, a dokonano tego przed 1 sierpnia 1985 r. to do rozpoznania sprawy stosować należy przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm./ albowiem przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm./ mówi że przepis art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Prawo budowlane z 1974 r. w art. 37 ust. 1 stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce lub przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod budowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub, 2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo nie dopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wyżej wymieniona regulacja wiąże się ściśle z przepisem art. 40 ustawy zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy, właściwy terenowy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z prawem. Przepisy te dot. m.in. obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i jako zasadę przewidują legalizację popełnionej samowoli, a wyjątkiem jest nakaz rozbiórki i dot. sytuacji określonych w art. 37 wyżej podanej ustawy. Obowiązkiem organu prowadzącego sprawę jest przede wszystkim wykluczenie przesłanek wymienionych w tym przepisie, bowiem zaistnienie którejkolwiek z nich skutkuje orzeczeniem rozbiórki. Zasadą prawa budowlanego z 1974 r. była legalizacja samowoli budowlanej dlatego niezgodność z przepisami należy oceniać wg stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w okresie budowy. Organ I instancji ustalił, że działki ewid. nr 1039, 1040/1 i 1040/2 przez które przebiega przedmiotowa linia poł. w K. przy ul. M. w obr. P. w 1985 r. występowały w Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 30 września 1980 r. Działki te występowały w terenie OC 25 RP, dla którego obowiązywały ustalenia odstępstwa od MPO miasta K. /zarządzenie Wojewody Nr 25/84 z dnia 29 maja 1984 r. ogłoszone w Dzienniku Urzędowym WRN Nr 4/84 poz. 25/. "OC 25 RP – powierzchnia 97 ha teren upraw rolnych z rozproszoną zabudową mieszkalną i zagrodową. Zakaz wznoszenia nowych budynków mieszkalnych i remontów kapitalnych budynków istniejących, dopuszczalna realizacja obiektów inwentarskich i składowych związanych z produkcją rolną. Wysokość budynków i urządzeń musi być dostosowana do ogólnych ustaleń dla lotnictwa". Z ustaleń tych organ I i II instancji w sposób prawidłowy stwierdził, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy albowiem obiekt budowlany jakim jest wzniesiona przedmiotowa linia energetyczna nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W toku postępowania przed organem I instancji RZE Dystrybucja Sp. z o.o. Rejon Dystrybucji Energii K. przedłożył opinię techniczną, która podstawę do ustalenia że przedmiotowa linia jest w dobrym stanie technicznym i spełnia wymogi obowiązujących przepisów i normę [...] oraz nadaje się do eksploatacji i użytkowania. Nie wymaga zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. Te ustalenia dały podstawę do stwierdzenia, że nie zaistniała także przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy i nie zachodzą okoliczności określone w art. 40 ustawy, a co za tym idzie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej linii na podstawie art. 42 ustawy. Powyższe okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że skarga M.G. nie jest zasadna. Organ I instancji w sposób prawidłowy umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., albowiem brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej w tej sprawie. Podnoszone przez skarżącego zarzuty, iż organy nie ustali kto wykonał przedmiotową linię energetyczną, kto był inwestorem i skąd pochodzą materiały użyte do tej linii nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W żaden sposób nie wpływają na stwierdzenie, że organ prawidłowo ustalił iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy, które skutkowałyby koniecznością nakazania rozbiórki wybudowanego obiektu. Umowa – zlecenie jak wyżej wskazano dało podstawę ustalenia daty wybudowania linii energetycznej. Wskazane przez skarżącego nieścisłości w określeniu w imieniu ojca W.S. oraz fakt, iż właścicielem działki 1039 został z dniem 17 sierpnia 1989 r. nie zmieniają oceny prawidłowości powyższych ustaleń. Z umowy tej jednoznacznie wynika, że w dniu 2 sierpnia 1985 r. zainstalowano licznik Nr 65/14/735, co potwierdził swym podpisem monter oraz odbiorca a okoliczność ta została sprawdzona w dniu 11 sierpnia 1985 r. przez Kierownika Oddziału Technicznej Obsługi Odbiorców. Instalacji licznika dokonano na działce poł w K. przy obecnej ul. M. dla celów zasilania placu budowy. Jako niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, że umowa dot. dostarczania energii elektrycznej na działkę Nr 559 albowiem w pkt 4 umowy wskazano gdzie odbiorca poprzednio pobierał energię elektryczną. Podnoszony zarzut braku zgody skarżącego jako właściciela działki, przez którą przeprowadzoną przedmiotową linię nie może być oceniany przez organ nadzoru budowlanego, gdyż nie jest on w jego kompetencji. Naruszenie praw w tym zakresie skarżący może dochodzić w oparciu o przepisy art. 222 K.c. na drodze procesu przed Sądem Powszechnym. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał skargę za niezasadną i zgodnie z art. 151 p.p.s.a. należało ją oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło