II SA/Rz 721/10

z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.G. na decyzje Wojewody P. z dnia [..] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenie lokalizacji drogi oraz zatwierdzenia podziału działek - p o s t a n a w i a - zmienić punkt II postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 721/10, przez przyznanie Z.G. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 września 2010 r. zwolniono Z.G. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w 3/5 części odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z.G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2010 r., [...]. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2010 r. odmówiono skarżącej zmiany w/w postanowienia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Na skutek sprzeciwu skarżącej postanowieniem z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia z dnia 14 września 2010 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a ponadto przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Po doręczeniu odpisu w/w wyroku z uzasadnieniem skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika z wyboru, wniosła w skargę kasacyjną. Po przekazaniu akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skarżąca za pośrednictwem tego Sądu ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata. Wniosek ten został przekazany tut. sądowi według właściwości. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, że pełnomocnik z urzędu jest dla niej niezbędny dla obrony swych praw na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sama znajduje się w trudnych warunkach materialnych, mieszka wraz z mężem – emerytem, który jest po wylewie i jest osobą sparaliżowaną. Posiadają dom o powierzchni 100 m2, gospodarstwo o powierzchni 9,90 ha. Mąż skarżącej legitymuje się I grupą niepełnosprawności. Skarżąca także jest po wylewie i z tego tytuły przebywa na rencie chorobowej kwartalnej wypłacanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z powodu formalnego dysponowania gospodarstwem rolnym. Z powodu słabego zdrowia i braku siły roboczej nie jest w stanie w nim pracować i dlatego nie przynosi ono im zysku, pozwala jedynie zmniejszyć wydatki na podstawowe artykuły żywnościowe - warzywa. Razem z mężem pozostają w stałym leczeniu pozaszpitalnym, a koszty leczenia średnio wynoszą 400 zł miesięcznie. Skarżąca pobiera świadczenie rentowe w wysokości 950zł kwartalnie (około 315 zł miesięcznie), mąż emeryturę w kwocie 1160 zł miesięcznie. Wspólnie z nimi zamieszkuje ich dorosła córka – studentka nieosiągająca własnego dochodu. Obecnie córka kończy naukę, znajduje się w trakcie obrony pracy dyplomowej, co łączy się z większymi wydatkami, także na pomoce naukowe. Z poprzednio składanego wniosku wynika ponadto, że wynagrodzenia za oddane w dzierżawę grunty jest symboliczne, wynosi 50 zł za hektar. Posiadany dochód jest przeznaczany na bieżące wydatki związane z zakupem żywności, pokrywaniem opłat za media, czesnego za studia córki, wynagrodzenia osób trzecich pomagających w utrzymaniu gospodarstwa rolnego, lekarstwa. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżąca uiściła opłatę kancelaryjną za sporządzone na wniosek uzasadnienie wyroku w kwocie 100zł, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250zł. Uiściła także wpis od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie 100zł. Skargę kasacyjną sporządził zawodowy pełnomocnik, który został także umocowany do jej reprezentowania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana takiego postanowienia może mieć miejsce w sytuacji ustalenia nastąpienia zmiany okoliczności sprawy względem poprzednio poddanych pod ocenę Sądu, które legły u podstaw tego poprzedniego rozstrzygnięcia nie kończącego postępowania w sprawie w danym przedmiocie. W niniejszym postępowaniu incydentalnym zmiany te muszą odnosić się do przesłanek istotnych z punktu widzenia warunków przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec uprzedniego orzekania w przedmiocie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika obecny wniosek skarżącej spełniać musi powyższe wymogi. W ocenie Sądu powyżej opisane wymogi zostały na obecnym etapie postępowania wykazane. Zarówno skarżąca jak i jej małżonek znajdują się w złym stanie zdrowia podyktowanym stanami chorobowymi wynikającymi także z ich wieku. Zdolność codziennego funkcjonowania po przebytych wylewach jest z pewnością mniejsza niż przed nimi, zmniejsza się przez to także jakość ich życia. Przygotowywanie się córki do zakończenia nauki i obrony pracy dyplomowej może rzeczywiście łączyć się z dodatkowymi wydatkami, chociaż nie zostały one wyraźnie przez skarżącą wykazane, a także stwarzać realne trudności w podjęciu zatrudnienia. Bieżące wydatki na zakup żywności i opłacenie mediów są niewątpliwe, i ponoszone przez każdego. W dodatku stany chorobowe przedstawione przez skarżącą wymagają czynienia stałych wydatków na zakup niezbędnych środków leczniczych, w tym lekarstw. Sąd ma na względzie również i okoliczności związane z poniesionym przez skarżącą w ostatnim okresie wydatkami w postaci wpisu od skargi kasacyjnej czy skargi na przewlekłość postępowania, opłaty kancelaryjnej od sporządzonego na jej wniosek uzasadnienia wyroku. Łącznie była to kwota wynosząca 450zł w relatywnie niedługim okresie, uwzględniając wykazaną wysokość miesięcznych dochodów po stronie skarżącej. Ponadto udzielając pełnomocnictwa adwokatowi z wyboru skarżąca również stanęła przez koniecznością poniesienia wydatku na jego wynagrodzenie. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że w relacji do poprzednich okoliczności faktycznych, które legły u podstaw postanowienia z dnia 17 lutego 2011 r., nastąpiły zmiany uzasadniające dokonanie zmiany tego postanowienia i przyznanie skarżącej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu. Uznając, że posiadanie pełnomocnika z wyboru nie wyłącza dopuszczalności i zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, Sąd przyjął za wykazany fakt zmiany okoliczności faktycznych i orzekł jak w sentencji postanowienia. Ponoszenie dalszych wydatków związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru może skarżącą i członków jej rodziny narazić na uszczerbek w zakresie utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przemawia za tym realna wartość miesięcznego dochodu, którym dysponuje skarżąca, w relacji do wyżej opisanych okoliczności faktycznych. Orzeczenie wydano na podstawie przepisów art. 245 §3 w zw. z art. 246 §1 pkt 2) p.p.s.a. i art. 165 p.p.s.a.