II SA/Rz 724/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Jerzy Solarski AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i Z. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stanu technicznego przewodu kominowego - skargę oddala - II SA/Rz 724/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. i Z.Z., reprezentowanych przez radcę prawnego E. G., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego przewodu kominowego w budynku mieszkalnym Z. i W. B. w D. nr 24, zlokalizowanym na działkach nr ewid. 728/12 i 728/13 położonych w T. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie dotyczące stanu technicznego opisanego wyżej przewodu kominowego, z wniosku B. i Z. Z. Po przeprowadzeniu oględzin oraz uwzględnieniu pozytywnego wyniku okresowej kontroli przewodów kominowych, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2003 r. umorzył postępowanie. Decyzja ta został uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zaleceniem prawidłowego ustalenia stron postępowania oraz wyjaśnienia wątpliwości co do ilości przewodów oraz podłączenia pieca na paliwo stałe. W postępowaniu ponownym organ I instancji po przeprowadzeniu kolejnych oględzin oraz rozprawy administracyjnej ustalił, że na budynku Z. i W. B. znajdują się dwa kominy, wybudowane pod koniec lat siedemdziesiątych. Sporny komin posiada jeden przewód dymowy z podłączonym piecem c.o. na paliwo stałe i dwa przewody wentylacyjne. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ponownie umorzył postępowanie, stwierdzając w uzasadnieniu, że nie udowodniono samowolnej budowy komina, jak również jego niewłaściwego stanu technicznego. Brak jest podstaw do zamontowania na przewodach kominowych nasad zabezpieczających przed zakłóceniem ciągu, ponieważ miejscowość, w której znajdują się kominy leży poza II i III strefą obciążenia wiatrem, a więc nie zachodzą okoliczności z § 143 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Z uzasadnienia wynika również, że sporny komin został wyprowadzony ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu, jego konstrukcja do wysokości połaci dachowej jest murowana, a w części ponad dachem stalowa trwale połączona z konstrukcją murowaną, co jest zgodne z § 140 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Jeśli zaś chodzi o zasadniczą w ocenie wnioskodawców kwestię zadymiania ich budynku, organ stwierdził, że sprawa ta nie znajduje się w jego kompetencji, ponieważ nie jest uregulowana przepisami ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu od tej decyzji B. i Z. Z. podnoszą niezastosowanie art. 5 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym budynek i prowadzona w nim działalność nie może negatywnie wpływać na budynki sąsiednie, a budynek spełniać powinien wymagania dotyczące odpowiednich warunków higienicznych, zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Organ I instancji niepotrzebnie rozpatrywał sprawę pod względem stanu technicznego przewodów dymowych znajdujących się wewnątrz budynku, zamiast skoncentrować się ma sprawie komina i zadymienia. Ta sprawa w ocenie odwołujących leży w kompetencjach organu, który powinien nakazać B. założenie na komin trwałej nasady kominowej kierującej dym obok budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił tego odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu dodatkowo naprowadził, że w 1997 r. w przewód dymowy spornego komina został włożony wkład z blachy kwasoodpornej, co nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do właściwego organu. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania stwierdził, że organ I instancji w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Nie został wykazany przypadek "odwrócenia ciągu", wobec powyższego nie jest konieczne zastosowanie nasady kominowej, o której mowa w § 143 rozporządzenia. Taka nasada mogłaby nawet zwiększyć zadymianie, a ponadto o jej zastosowaniu może zadecydować właściciel komina na podstawie opinii – zaleceń z okresowej kontroli przewodów kominowych. Dołączony do akt protokół z dnia 19.08.2003 r. potwierdza, że stan techniczny przewodów kominowych jest dobry i są one drożne. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli B. i Z. Z. reprezentowani przez radcę prawnego E. G. z argumentacją podobną jak w odwołaniu. Skarżący zarzucają naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego – art. 5 oraz 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Budynek spełniać powinien wymagania dotyczące odpowiednich warunków higienicznych, zdrowotnych oraz ochrony środowiska, gdy tymczasem z komina uchodzi intensywnie dym, który uniemożliwia otwarcie okien w domu skarżących, a nawet przedostaje się do wewnątrz pomimo zamkniętych okien. W ocenie skarżących organ winien był zlecić wykonanie nasady na kominie, która kierowałaby dym w inną stronę, co jest powszechnie stosowane w budownictwie, jak również nakazać przebudowę komina. Organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, skupiając się wyłącznie na stanie technicznym przewodów dymowych znajdujących się wewnątrz budynku, a nie na tym, że dym unoszący się z komina zatruwa posesję i wnętrze budynku skarżących i jakie należy nakazać działanie aby temu zapobiec. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym uchylenie zaskarżonego aktu następuje wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby jej eliminację z obrotu prawnego. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie był stan techniczny przewodu kominowego w budynku Z. i W. B. położonym w D. nr 24. Taki przedmiot określił wniosek skarżących o wszczęcie postępowania, w którym poinformowali oni, że wspomniany przewód kominowy nie spełnia wymogów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, ze szczególnym uwzględnieniem § 142 i § 143, co powoduje zadymianie ich posesji. Organ I instancji, po przeprowadzeniu oględzin spornego komina i rozprawy administracyjnej oraz po uwzględnieniu wyników okresowej kontroli przewodów kominowych dokonanej przez mistrza kominiarskiego, posiadającego stosowne kwalifikacje zgodnie z art. 62 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ustalił, że stan techniczny spornego przewodu odpowiada obowiązującym w tej materii przepisom. Przepisy te to rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), a w szczególności rozdział 5 tegoż rozporządzenia zatytułowany "Przewody kominowe". Wobec faktu, iż zarzuty skarżących dotyczyły zadymiania ich posesji, organy prowadzące postępowanie szczególną uwagę skupiły na regulujących tę kwestię § 142 i § 143 wymienionego rozporządzenia. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu (ust. 1). Wymaganie to uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych (ust. 2). Zabezpieczeniem przed odwróceniem ciągu są nasady kominowe na przewodach dymowych i spalinowych, które należy stosować w budynkach usytuowanych w II i III strefie obciążenia wiatrem (§ 143 ust. 1), a na innych obszarach wówczas, gdy wymagają tego położenie budynków i lokalne warunki topograficzne (ust. 2). Organy nadzoru budowlanego ustaliły w przedmiotowej sprawie, że sporny komin jest murowany wewnątrz, nad dachem posiada konstrukcję szkieletową, ocieploną wełną mineralną, zewnętrznie obstalowaną blachą. Do przewodu jest wprowadzony wkład blaszany kwasoodporny (k. 40 akt administracyjnych sprawy). Takie wyprowadzenie przewodu kominowego ponad dach czyni zadość obowiązującym w tym zakresie przepisom. Zgodnie z Polską Normą Nr PN-77/B-02011, miejscowość D., położona 6 km na wschód od P., znajduje się w I strefie obciążenia wiatrem, który to fakt nie rodzi obowiązku zamontowania nasady na komin budynku położonego w tej miejscowości. Taką potrzebę wykluczyły też organy w oparciu o zeznania mistrza kominiarskiego – S. W., który stwierdził, że w przypadku zamontowania nasady kominowej może się nawet zwiększyć zadymianie sąsiedniego budynku. W postępowaniu administracyjnym ustalone wobec tego zostało, że konstrukcja komina, jego stan techniczny są zgodne z obowiązującymi przepisami, a przewody kominowe funkcjonują prawidłowo. W takiej sytuacji brak jest podstaw do wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakładającej określone obowiązki, zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, wyrażoną w odniesieniu do organów administracji jako zasada ogólna z art. 6 k.p.a. Po jej myśli wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa, co oznacza, że organ administracji nie może ani nałożyć na obywatela obowiązku ani odmówić przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że uprawniają go do tego konkretne przepisy prawa. Takie zresztą stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2000 r., sygn. akt SA/Rz 814/99 (orzeczenie niepublikowane) oraz w wyroku z dnia 22 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 1103/99, Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 53388, gdzie stwierdził, że "organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i tylko w takim przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przyjęcie odmiennej koncepcji, tj. uznanie, iż stan nieodpowiedni nie jest równoznaczny z naruszeniem określonej normy prawnej, oznaczałoby w istocie uprawnienie dla nakładania obowiązków na właściciela obiektu niewynikających wprost z przepisów prawa". W ocenie Sądu nie znalazł też potwierdzenia zarzut naruszenia art. 5 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten wyraża ogólną zasadę zgodności projektowania, budowania i użytkowania obiektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Stwierdzenie naruszenia art. 5 musi poprzedzać ustalenie, że spowodowanie np. stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, w tym niespełnienie odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, czy też naruszenie występujących w zasięgu oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, narusza konkretne przepisy budowlane (J. Siegień Prawo budowlane. Komentarz, Wyd. CH Beck, W-wa 2003, s. 104-105). W przedmiotowej sprawie, co już zostało wykazane, nie stwierdzono naruszenia takich przepisów. Kwestia ewentualnego negatywnego oddziaływania na działki sąsiednie pozostaje natomiast otwarta dla dochodzenia roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, wynikających z tzw. prawa sąsiedzkiego (art. 144 k.c.). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.