II SA/Rz 727/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. i Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcom prawa pomocy. Z. R. i Z. R., wezwani do uiszczenia uzupełniającego wpisu w wysokości 400 zł od ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych w niniejszej sprawie ponad kwotę już uiszczoną z tego tytułu tj. 100 zł. W motywach żądania wskazali na trudną sytuację materialną z powodu której nie są w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny ponieść tychże kosztów. Podali, że rodzina, w skład której oprócz nich wchodzi jeszcze syn M. (28 lat) utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego wynoszącego 1600 zł oraz dochodu uzyskiwanego przez syna w związku z odbywaniem przez niego stażu – 1200 zł. Miesięczne wydatki stron to: woda – 150 zł, energia elektryczna – 120 zł, gaz – 100 zł, telefon – 250 zł, czynsz – 400 zł, rata kredytu – 500 zł, lekarstwa dla wnioskodawcy – 150 zł. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie powyższych danych skarżący wskazali, że dochód netto rodziny wynosi 2800 zł. Podnieśli, że na wyżywienie wydają miesięcznie 900 zł, na utrzymanie samochodu 100 zł, zaś na środki higieniczne 130 zł. Z. R. zaciągnął dwa zobowiązania pieniężne w 2012 r. i 2014 r., których okres spłaty wynosi odpowiednio 5 i 15 lat. Strony zaznaczyły także, iż na rachunek bankowy wnioskodawcy wpływają co miesiąc środki pieniężne w związku z prowadzonym wobec ich syna K. R. postępowaniem egzekucyjnym. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata. O taki zakres prawa pomocy ubiegają się Z. R. i Z. R. ,domagając się zwolnienia od kosztów sądowych ponad uiszczoną już z tego tytułu kwotę 100 zł. W art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustawodawca ustanowił jako przesłankę przyznania wsparcia w przedmiotowych granicach niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, starając się o pomoc Państwa w sfinansowaniu kosztów jej udziału w postępowaniu sądowym, winna wykazać, że podaną wyżej przesłankę spełnia. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, Z. R. i Z. R. nie dowiedli, że ich sytuacja materialna wskazuje na zasadność zgłoszonego przez nich żądania. Przeciwnie, przedstawione przez nich dane świadczą o ich dobrej kondycji finansowej. Przede wszystkim należy bowiem wskazać na różnicę pomiędzy uzyskiwanymi przez wnioskodawców dochodami z tytułu wynagrodzenia za pracę i odbywania stażu (których wysokość – 2180 zł wynika z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych) a wydatkami (2800 zł), która wynosi 620 zł. Wskazuje ona na uzyskiwanie przez strony dodatkowego dochodu, który pozwoliłby na pokrycie tychże wydatków. Fakt uzyskiwania przez wnioskodawców takich dodatkowych środków dokumentują wyciągi z rachunku bankowego skarżącego (jak też złożone przez jego pełnomocnika oświadczenie). Są to środki otrzymywane w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do jednego z synów skarżącego. W świetle załączonych wyciągów z rachunku bankowego Z. R., dodatkowe środki pieniężne (tj. oprócz wynagrodzenia) wyniosły w maju 2015 r. 2950,04 zł, w czerwcu 2015 r. 2860,04 zł, zaś w lipcu 2015 r. 1000,07 zł. Powyższe wskazuje w sposób jednoznaczny, że strony dysponują kwotą pieniężną potrzebną do pokrycia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, których aktualna wysokość to 400 zł (uzupełniający wpis od skargi). Niezależnie od powyższego, także inne występujące w sprawie okoliczności nie pozwalają na przyjęcie zasadności wniosku stron o przyznanie im prawa pomocy. Mianowicie, skarżący spłaca dwa kredyty o łącznej miesięcznej racie ok. 500 zł, z tym, że celu na jaki zostały one wzięte nie wskazał, pomimo wezwania w tym zakresie. Zasadniczo zaś zobowiązaniom prywatnoprawnym stron nie można przyznać pierwszeństwa w spłacie przed zobowiązaniami o publicznoprawnym charakterze. W świetle zaś jednoznacznego brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., nie wszystkie wydatki stron są istotne z punktu widzenia zasadności ich wniosku o prawo pomocy. Tylko bowiem w sytuacji, gdy po wydatkowaniu środków na cele związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych takich jak w zakresie wyżywienia, leczenia, czy mieszkania nie pozostawałyby już do dyspozycji strony żadne środki, należałoby przyjąć istnienie potrzeby udzielenia jej wsparcia przez Skarb Państwa. Przy ocenie charakteru wydatków, a zatem czy mają one znamiona koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należy także brać pod uwagę ich wymiar. I tak, trudno uznać, by wydatek na telefon w kwocie 250 zł mieścił się w ramach wydatku niezbędnego. Także środki przeznaczane na utrzymanie samochodu trudno zaliczyć do tej grupy. Wobec powyższego odmówiono przyznania wnioskodawcom prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.