II SA/Rz 727/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-10-24
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Stanisław Śliwa, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na zaniechaniu czynności zmierzających do faktycznego zatrzymania osoby na podstawie nakazu prokuratorskiego oraz na nieudokumentowaniu tych czynności w notatniku służbowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji, uznając, że organy dyscyplinarne nie zebrały i nie rozważyły w sposób wszechstronny materiału dowodowego, a także nie uwzględniły wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego. Ustalenia organów były przedwczesne i nie eliminowały wątpliwości co do popełnienia przewinień dyscyplinarnych, co naruszało przepisy proceduralne i materialne ustawy o Policji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary dyscyplinarnej nagany na funkcjonariusza Policji M. K. za zaniechanie faktycznego zatrzymania osoby na podstawie nakazu prokuratorskiego oraz za nieudokumentowanie tej czynności w notatniku służbowym. Po uchyleniu przez organ II instancji pierwszego orzeczenia KPP, KPP ponownie uznał funkcjonariusza winnym i wymierzył karę. KWP utrzymał w mocy orzeczenie KPP. Funkcjonariusz wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego zebrania dowodów i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na jego korzyść.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego M. K. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
II SA/Rz 727/19
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi M.K. jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. sierż. M.K., przedstawiając mu zarzuty określone w tym postanowieniu. Orzeczeniem z dnia [...] października 2018 r. KPP uznał skarżącego winnym zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych wymierzając karę dyscyplinarną nagany. Na skutek złożonego odwołania, powyższe orzeczenie zostało uchylone orzeczeniem KWP z dnia [...] grudnia 2018 r.
KPP postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. zmienił treść zarzutów stawianych obwinionemu i orzeczeniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] znak [...] uznał st. sierż. M.K. - policjanta Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji w [...] Komendy Powiatowej Policji w D. obwinionego o to, że:
1. w dniu [...] maja 2018 r. w Ż. woj. [...], pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym wspólnie z st. sierż. S.O., naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wykonując czynności związane z realizacją nakazu zatrzymania, po uprzednim poinformowaniu A.K. o podstawach podjęcia wobec niego czynności służbowych, w tym o treści postanowienia wydanego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dn. [...].04.2018r. sygn. [...] o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu podejrzanego, zaniechał podjęcia dalszych czynności zmierzających do jego faktycznego zatrzymania celem przymusowego doprowadzenia do placówki leczniczej wskazanej w treści w/w postanowienia, czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego określonego art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2067 z zm. "u.oP."),
2. w dniu [...] maja 2018 r. w Ż. woj. [...], pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym wspólnie z st. sierż. S.O., naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że wbrew takiemu obowiązkowi nie udokumentował w swoim notatniku służbowym czynności podjętych względem A.K., między godz. 17:50 a 18:50, w zakresie realizacji wydanego nakazu zatrzymania, w tym okoliczności i przyczyn odstąpienia od wykonania postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dn. [...].04.2018r. Sygn. [...] o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu podejrzanego, czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 u.oP. w zw. z § 4 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. h oraz i Wytycznych nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (Dz. Urz. KGP nr 13. poz. 104 z zm.), winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzył mu na zasadzie art. 134 u.oP. w pkt 1) za czyn określony w pkt I - karę dyscyplinarną nagany, za czyn określony w pkt II - karę dyscyplinarną nagany, za co w pkt 2) karę dyscyplinarną łączną w postaci nagany.
W odwołaniu pełnomocnik Skarżącego zarzucił nieuwzględnieniu wniosków dowodowych składanych w toku postępowania, błędne ustalenie, że obwiniony popełnił zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne. W szczególności zarzucił nieprzesłuchanie w toku postępowania bezpośrednich świadków M. K. oraz A. K., którzy mogliby dostarczyć informacji o czynnościach podejmowanych przez obwinionego zmierzających do realizacji nakazu zatrzymania oraz ustalenie stanu faktycznego w oparciu o monitoring, który nie pozwala na odtworzenie dźwięku, a tym samym rozmowy odbywającej się między obwinionym a świadkami. Zarzucił niedoręczenie ustanowionemu obrońcy w toku postępowania zawiadomienia o przeprowadzanych czynnościach w dniu [...] sierpnia 2018 r. oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, co w sposób bezpośredni wpłynęło na możliwość realnej obrony obwinionego. Ponadto zarzucił niezbadanie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego i ustalenie z góry, że do przewinień dyscyplinarnych doszło, pomimo, że wina w przeprowadzonym postępowaniu nie została udowodniona, dodatkowo przy nieuwzględnieniu na korzyść wątpliwości, które w toku przeprowadzonego postępowania nie zostały usunięte. Zarzucił błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie możliwym było użycie przez interweniujących funkcjonariuszy Policji środków przymusu bezpośredniego w sytuacji, gdy funkcjonariusze nie byli w trakcie realizacji doprowadzenia konwoju oraz nieustalenie czy zostały prawidłowo wykonane wszystkie procedury i czynności przed wykonaniem czynności służbowej związanej z realizacją nakazu zatrzymania i przymusowego doprowadzenia A.K.
Po rozpoznaniu odwołania na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 1 u.oP., zaskarżonym w sprawie orzeczeniem KWP utrzymał w mocy orzeczenie KPP z dnia [...] lutego 2019 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 132 ust. 1 u.oP. policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust.2). Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (ust. 3 pkt 2).
W rozpatrywanej sprawie obwinionemu zarzucono popełnienie dwóch czynów związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych dotyczących realizacji wydanego postanowienia Prokuratora Rejonowego [...].
Odnośnie pierwszego z czynów Organ odwoławczy wyjaśnił, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynikało, że w dniu [...] maja 2018 r. Skarżący pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym wspólnie ze st. sierż. S.O., wykonując zlecenie określone w postanowieniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. sygn. [...] polegające na zatrzymaniu podejrzanego A.K., zam. Ż. [...] woj. [...], na czas do 48 godzin i przymusowym doprowadzeniu go do Szpitala Specjalistycznego im. [...] w [...] Oddział Psychiatrii Sądowej o Podstawowym Zabezpieczeniu w dniu [...] maja 2018 r.
Zebrany materiał dowodowy w postaci: pliku audio-video z interwencji Policji w miejscowości Ż. w dniu [...] maja 2018 r. oraz kopii protokołu odtworzenia zapisu audiowizualnego z dnia [...] maja 2018 r. wykazał, że żaden z policjantów nie podjął chociażby próby otwarcia bramki na posesję podejrzanego lub sprawdzenia czy bramka jest zabezpieczona przed dostaniem się osób z zewnątrz. Nie ma zatem żadnej wątpliwości, że po poinformowaniu podejrzanego (stojącego przy bramce ogrodzenia) o podstawach podjęcia wobec niego czynności służbowych, w tym o treści postanowienia z dnia [...] kwietnia 2018 r., obwiniony stojący o, 2 - 3 kroków od bramki, zaniechał podjęcia dalszych czynności zmierzających do jego faktycznego zatrzymania celem przymusowego doprowadzenia do placówki leczniczej realizując znamiona przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 u.oP., definiujący naruszenie dyscypliny służbowej.
Zachowanie Skarżącego było zawinione, bowiem jest on doświadczonym funkcjonariuszem i jak wskazał jego bezpośredni przełożony asp. szt. P.P., niejednokrotnie realizującym nakaz doprowadzenia i posiadającym wiedzę o czynnościach podejmowanych na miejscu w przypadku zastania osoby do zatrzymania. Obwiniony będąc w pełni świadomy, że do realizacji zatrzymania i przymusowego doprowadzenia nie doszło, skontaktował się ze swoim przełożonym, a także dyżurnym jednostki. Ponadto, pozostając biernym podczas rozmowy z A.K. i przyjmując zapewnienia podejrzanego o bezpodstawnym skierowaniu na badania, odstąpił od zrealizowania nakazu, godząc się na taki stan rzeczy.
W przypadku drugiego zarzutu polegającego na nieudokumentowanie w notatniku służbowym czynności podjętych w dniu [...] maja 2018 r. w Ż. pomiędzy godz. 17.50, a 18.50 względem A.K. w zakresie realizacji wydanego przez Prokuraturę Rejonową w [...] nakazu zatrzymania, w tym okoliczności i przyczyn odstąpienia od wykonania postanowienia prokuratorskiego, o którym mowa wyżej, Organ odwoławczy wyjaśnił, że zatrzymanie dokonywane przez funkcjonariuszy na podstawie art. 247 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) jest czynnością dwuetapową, gdyż w pierwszej kolejności funkcjonariusze dokonują zatrzymania osoby, które jest środkiem przymusu w postaci pozbawienia wolności. Zatrzymany powinien być niezwłocznie, w zrozumiały dla niego sposób poinformowany o przyczynach zatrzymania, o przysługujących mu prawach, jak również z czynności tej należy sporządzić protokół zatrzymania. Jest to elementarny obowiązek, gdyż zatrzymanemu przysługuje prawo złożenia zażalenia na niniejszą czynność do właściwego sądu. Zebrany materiał dowodowy potwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do faktycznego zatrzymania osoby, a jedynie do poinformowania A.K. o istniejącej podstawie prawnej (wymienione wyżej postanowienie prokuratorskie) do jego zatrzymania i przymusowego doprowadzenia na badania do placówki medycznej. Wobec powyższego, iż nie doszło do realizacji zatrzymania, nie może być mowy w tym wypadku o drugim etapie, czyli przymusowym doprowadzeniu. Wobec powyższego, za nietrafny należy uznać podnoszony przez obrońcę obwinionego zarzut dotyczący dokumentowania tej czynności, o którym mowa w § 34 ust. 6 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń z dnia [...] marca 2009 r. ( Dz.Urz.KGP Nr 6, poz. 29, dalej "zarządzenie nr 360").
W niniejszym przypadku kwestia dokumentowania podjętej czynności zatrzymania, zgodnie z § 4 ust. 2 Wytycznych nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (Dz. Urz. KGP nr 13 poz. 104 z zm., dalej "Wytyczne nr 2") winna być dokonana przez obwinionego w notatniku służbowym. Z treścią obowiązującego aktu prawnego został on zapoznany na dołączonej karcie zapoznania (karta nr 60). W notatniku obwinionego nie znajdują się zapisy, o których mowa w zarzucie wymienionym w pkt II zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z § 4 ust. 4 przywołanych wyżej wytycznych policjant prowadzący notatnik powinien dokonywać wpisów dotyczących poszczególnych czynności, powinny być one krótkie, rzeczowe, i zawierać dane niezbędne do opracowania innej dokumentacji. Dołączona do akt notatka st. sierż. M.K. wynikała z wydanego telefonicznie polecenia asp. szt. P.P., który polecił sporządzenie na powyższą okoliczność "również" notatki urzędowej. Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż przełożony wydał funkcjonariuszowi będącemu na miejscu, polecenie sporządzenia na okoliczność podjętych czynności służbowych dodatkowej dokumentacji w postaci notatki urzędowej. Sporządzenie notatki nie powoduje zwolnienia policjanta prowadzącego notatnik służbowy z obowiązku dokumentowania podejmowanych czynności służbowych zgodnie z cytowanymi wytycznymi nr 2 Komendanta Głównego Policji. Zapis znajdujący się w notatniku obwinionego o treści: "z polecenia dyż kpp udano się do Ż. [...], gdzie B.W. zgłasza nieporozumienia sąsiedzkie. Szczegóły not. O." nie dotyczy czynności podjętych wobec A.K. i nie zawiera trzech niezbędnych elementów dotyczących zapisu skróconego, o którym mowa w § 4 ust. 6 wytycznych (miejsce, czas i rodzaj czynności). Zapis ten jedynie wskazuje, że podjęto czynności ze zgłoszenia B.W.. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż zgromadzony w sprawie materiał potwierdza popełnienie przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt II orzeczenia Organu I Instancji.
Przechodząc do zarzutów odwołania w zakresie zarzutu naruszenia art. 135e u.oP. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zdaniem organu odwoławczego w trakcie prowadzenia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny zebrał obszerny materiał dowodowy pozwalający na wszechstronną ocenę zachowania obwinionego i uznanie go winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych.
Odnośnie zarzutu polegającego na nieprzesłuchaniu w toku prowadzonego postępowania bezpośrednich świadków M.K. i A.K., wezwania do stawiennictwa w charakterze świadka nie zostały odebrane przez adresatów. Celem wyegzekwowania obowiązku stawiennictwa świadka w przypadku postępowania dyscyplinarnego nie można nałożyć kary pieniężnej oraz zarządzić zatrzymania i przymusowego doprowadzenia. Dlatego też, oddalając wniosek dowodowy w powyższym zakresie, w postanowieniu wskazano, iż dowodu z zeznań wymienionych osób nie da się przeprowadzić z przyczyn nie leżących po stronie rzecznika dyscyplinarnego. W tym zakresie rzecznik dyscyplinarny wykonał wszelkie dostępne mu prawem czynności i w żaden sposób nie można wykazać mu uchybienia.
Na etapie ponownego rozpatrywania sprawy Organ usunął uchybienia, których wystąpienie wyszczególniono w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2018 r. W kwestii wniosków dowodowych rzecznik dyscyplinarny rozstrzyga o ich uwzględnieniu albo odmowie uwzględnienia, w drodze zaskarżalnego zażaleniem postanowienia, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Ani obwiniony ani jego obrońca z prawa złożenia zażalenia nie skorzystali. Rzecznik dyscyplinarny zbadał i uwzględnił wszystkie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego i działaniu zmierzającym tylko i wyłącznie do jego ukarania.
Odnosząc się do naruszenia § 8 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie prawidłowości wykonania procedur przed realizacją przez obwinionego czynności służbowej związanej z realizacją nakazu prokuratorskiego, Organ odwoławczy wskazał, że dla samego bytu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na odstąpieniu od wykonania dalszych czynności zmierzających do faktycznego zatrzymania celem przymusowego doprowadzenia do placówki leczniczej wskazanej w treści wyżej wymienionego postanowienia A.K., nie ma ono znaczenia. Patrol realizujący nakaz prokuratorki był w spornym dniu prawidłowo zadaniowany do służb, ale zadanie nie zostało wykonane.
Biorąc pod uwagę ocenę zachowania obwinionego w zakresie zawinienia Organ odwoławczy podzielił pogląd Organu I instancji o tym, że Skarżący popełnił zarzucane mu czyny z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym. W myśl art. 132a pkt 1 u.oP., policjant popełnia przewinienie z winy umyślnej, gdy ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Obwiniony, mając świadomość niezrealizowania postanowienia prokuratorskiego poinformował o powyższym dyżurnego oraz wykonał połączenie telefoniczne do swojego przełożonego przekazując mu informacje o rezultacie podjętych czynności. Z racji posiadanego doświadczenia obwiniony wiedział jakie czynności powinien podjąć na miejscu w przypadku zastania osoby do zatrzymania oraz gdzie i w jaki sposób je udokumentować. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy nie dopatrzył się jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających postępowanie obwinionego.
Wobec Skarżącego nie zachodzą przesłanki do zaostrzenia wymiaru kary. Obwinionemu została wymierzona najmniej dotkliwa i najłagodniejsza z kar możliwych do wymierzenia - kara nagany adekwatna do ciężaru popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. I dotychczasowego przebiegu służby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisane na wstępie orzeczenie Skarżący zaskarżając je w całości zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- naruszenie art. 132 ust. 3 pkt. 2 u.oP. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, usankcjonowaną w orzeczeniu Organu II instancji, wyrażającą się przyjęciem, iż skarżący naruszył dyscyplinę służbową, w sytuacji, gdy faktycznie podjęte czynności przez skarżącego, nie dają podstaw do przyjęcia takich wniosków. Zwłaszcza w sytuacji działań podjętych przez skarżącego, a także przy braku wyjaśnienia przez organy postępowania dyscyplinarnego w jaki sposób skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, a przede wszystkim przy braku dokonanych ustaleń faktycznych podjęcia się działań przez skarżącego i nie wyjaśnienia czy w ogóle było możliwym zachowania się inaczej przez skarżącego,
- naruszenie art. 132 ust. 3 pkt. 2 u.oP. w zw. z § 4 ust. 1 i 2 pkt. 2 lit. h oraz Wytycznych nr [...] poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, usankcjonowaną przez organ II instancji w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r., wyrażającą się przyjęciem, iż skarżący dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, przy braku ustalenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zwłaszcza w obliczu podjętych działań przez skarżącego przy wybiórczym oraz niepełnym materiał dowodowy. Przy dodatkowo braku czynienia starań przez organy, aby ustalić czy do przewinienia dyscyplinarnego doszło,
- naruszenie art. 132 ust. 3 pkt. 2 u.oP. w zw. z § 4 ust. 1 i 2 pkt. 2 lit. h Wytycznych nr [...] poprzez błędne ustalenie, przez ograny, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego w sytuacji, gdy znamiona zarzucanego czynu nie zostały zrealizowane, a zgromadzony materiał dowodowy w sprawie prowadzi do wniosków, że do przewinienia zarzucanego obwinionego nie doszło,
- naruszenie art. 11 pkt. 9 i 11 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej z dnia 24 maja 2013 r. (Dz.U. z 20l8r., poz. 1834, z 2019r. poz. 15) poprzez jego błędne zastosowanie w treści uzasadnienia zaskarżonej i usankcjonowanie tego przez organ II instancji, iż w przedmiotowej sprawie we wskazanym stanie faktycznym możliwym było użycie przez interweniujących funkcjonariuszy Policji środków przymusu bezpośredniego w sytuacji, gdy funkcjonariusze nie byli w trakcie realizacji doprowadzenia konwoju o czym stanowi przepis,
- naruszenie § 11 ust. 1 pkt. 1 i 34 ust. 6 zarządzenia nr [...] poprzez ich pominięcie i niezastosowanie oraz usankcjonowanie tego przez organ II instancji w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie skarżący miał możliwość udokumentowania przebiegającej interwencji jak i czynności przeprowadzonej w jej trakcie w inny sposób niż w notatnikach służbowych,
- naruszenie § 8 zarządzenia nr [...] poprzez jego pominięcie, nieustalenie czy zostały prawidłowo wykonane wszystkie procedury i przeprowadzone zostały wszystkie czynności przed realizacją przez skarżącego przed wykonaniem czynności służbowej związanej z realizacją nakazu zatrzymania i przymusowego doprowadzenia A.K. oraz usankcjonowanie tego przez organ II instancji, gdzie mając na uwadze czas w jakim skarżący otrzymał informację o czynnościach jakie miały zostać przeprowadzone wobec A.K. nie miał nawet możliwości zgromadzić informacji mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo konwoju,
- naruszenie §14, § 15 i § 16 zarządzenia nr 360 poprzez ich pominięcie i niezastosowanie, w sytuacji, gdy czynności jakie miały być przeprowadzone z A.K. przez funkcjonariuszy Policji powinny zostać przeanalizowane pod kątem uznania ich jako konwoje o zwiększonym zagrożeniu bezpieczeństwa co w konsekwencji pociągałoby za sobą odpowiednie zabezpieczenie takich czynności. Zwłaszcza, że konflikt z udziałem rodziny K. był upubliczniony przez "mass media". Nieodpowiednie przygotowanie, brak zaangażowania ze strony przedłożonych nie może jak teraz czyni to organ I, a za nim organ II instancji prowadzić do karania oraz wyciągania konsekwencji od skarżącego, który w tym dniu pełnił służbę, wraz z drugim funkcjonariuszem Policji. Zwłaszcza, że mając na uwadze czas w jakim skarżący wraz z drugim funkcjonariuszem Policji otrzymali informację o zrealizowaniu nakazu wobec A.K., nie mieli nawet możliwości sporządzenia żadnego planu konwoju, ani przygotowania się do tych czynności, od przełożonych także uzyskali żadnych informacji odnośnie osoby wobec, której miał być zrealizowany nakaz,
2) naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy:
- naruszenie art. 135e u.oP. polegające na zupełnym braku dążenia przez organy zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego oraz podejmowania czynności mających na celu wyjaśnienie sprawi, a w konsekwencji subiektywne ustalenie, że obwiniony przewinienia dyscyplinarne popełnił. W szczególności nie przesłuchanie w toku prowadzonego postępowania bezpośrednich świadków M.K. oraz A.K., którzy mogliby zrelacjonować oraz dostarczyć informacji o czynnościach podejmowanych przez obwinionego zmierzających do realizacji nakazu zatrzymania oraz ustaleniem stanu faktycznego w oparciu o monitoring na którym oprócz obrazu nie jest możliwym odtworzenie dźwięku, a tym samym odbywającej się rozmowy między obwinionym, a w/w świadkami. Nie zmienia tego fakt nawet uznania za słuszną i prawidłową bezskuteczną próbę ich przesłuchania, w sytuacji, gdy organy nie dokonują zmian ustalenia stanu faktycznego, czyniąc to w oparciu o naruszenie podstawowych zasad postępowania dyscyplinarnego, jakim jest rozstrzyganie na korzyść wątpliwości, których nie usunięto w postępowaniu dyscyplinarnym,
- naruszenie art. 135f ust. 6 u.oP. w zw. z art. 140 k.p.k. oraz 6 k.p.k. poprzez niedoręczenie ustanowionemu obrońcy w toku trwania postępowania dyscyplinarnego zawiadomienia o przeprowadzanych czynnościach w dniu [...] sierpnia 2018 r. oraz nie doręczenie ustanowionemu obrońcy w toku prowadzonego postępowania postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, które było zaskarżalne, co w momencie ustanowienia obrońcy było obowiązkiem organu, a co w bezpośredni sposób wpłynęło na możliwość realnej obrony obwinionego w toku prowadzonego postępowania, a także braku uzyskania możliwości zaskarżenia wydanego postanowienia. Nie zmienia tego fakt wydania drugiej decyzji po uchyleniu, gdyż doręczenie obrońcy odpisów postanowień me powoduje na tym etapie żadnych skutków, a zwłaszcza nie można uznać, że czynności te zostały konwalidowane. Podnieść wymaga, że całe przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzenie z naruszeniem prawa do obrony, co istotnie wpłynęło na jego późniejszy przebieg. Nie sposób zatem uznać, jak czyni to organ II instancji, że zostały wypełnione wszystkie zgodnie wszystkie wytyczne, gdyż nie było możliwym ich wykonanie, tak, aby przeprowadzić postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- naruszenie art. 135f ust. 7 u.oP. poprzez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych składanych w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego pomimo, że miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i ustalenia czy do przewinień dyscyplinarnych doszło, co następnie wpłynęło ustalenie błędnego stanu faktycznego przez organy, pomijającego okoliczności, które wykluczały popełnienie zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych,
- naruszenie art. 135g ust. 2 u.oP., polegające na tym, że organy postępowania dyscyplinarnego w toku postępowania niniejszej sprawy nie zbadały oraz nie uwzględniły wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego i z góry ustalając, że do przewinień dyscyplinarnych doszło, pomimo, że wina w przeprowadzonym postępowaniu nie została udowodniona. Wydana decyzja jest dla skarżącego krzywdząca, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie było przeciwko niemu wcześniej prowadzone postępowanie dyscyplinarne. Dodatkowo także przy braku uwzględnienia przez organy wątpliwości na korzyść, które w toku postępowania nie zostały w żaden sposób usunięte,
- naruszenie art. 134 pkt. 1 u.oP. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu skarżącemu łącznej kary dyscyplinarnej nagany, w sytuacji, gdy brak było podstaw do wymierzenia jakiejkolwiek kary wobec skarżącego. Mając na uwadze, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, co organ II instancji pomija akceptując nieprawidłowości prowadzonego postępowania, a także również biorąc pod uwagę to, że kara powinna zostać wymierzana w ostateczności, przy braku uprzedniej karalności oraz prawidłowego wykonywań la obowiązków służbowych przez skarżącego,
- naruszenie § 7 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów poprzez niesporządzenie przez rzecznika dyscyplinarnego w czasie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego notatki urzędowej z czynności ustalających czy przyczyny zawieszenia nie ustały, pomimo ustalenia i posiadania takich informacji. Dodatkowo nie przekazanie akt postępowania przełożonemu dyscyplinarnemu po uzyskaniu informacji o ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w terminie 7 dni od ich powzięcia przełożonemu dyscyplinarnego wraz z wnioskiem o podjęcie tego postępowania, co istotnie także wpłynęło wbrew twierdzeniom organu, na późniejszy przebieg prowadzonego postępowania, jak i ich końcowe rozstrzygnięcia, czego organ II instancji także nie dostrzega.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący zażądał uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego jego wydanie orzeczenia Organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., utrzymujące w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] lutego 2019 r. o uznaniu funkcjonariusza Policji M.K. winnym zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu mu z tego tytułu kary dyscyplinarnej nagany.
Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga – po części z przyczyn w niej podniesionych - zasługuje na uwzględnienie.
Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów regulują przepisy art. 132 – 144a zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji. Przepisy te oprócz materialnoprawnych regulacji podstaw odpowiedzialności obejmują również zagadnienia procesowe związane z wszczęciem, przebiegiem i zakończeniem postępowania dyscyplinarnego.
W myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Wg ust. 2 tego artykułu, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (wg art. 132a, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć).
Ust. 3 artykułu 132 – posługując się określeniem "w szczególności - zawiera przykładowe wyliczenie naruszeń dyscypliny służbowej, którymi są m.in. zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (pkt 2) oraz niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (pkt 3). Karami dyscyplinarnymi – zgodnie z art. 134 – są natomiast: 1) nagana, 2) zakaz opuszczenia wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby.
Co istotne, wskazane przepisy nie określają, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada dana kara, co pozostawiono do uznania właściwego organu. Rolą sądu administracyjnego w sprawach związanych z postępowaniem dyscyplinarnym jest kontrola tej uznaniowości sprowadzająca się do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, a także czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy.
Wymierzona skarżącemu kara nagany mieści się w katalogu kar dyscyplinarnych przewidzianych przez ustawę o Policji, niemniej wymierzenie takiej kary jest możliwe tylko w sytuacji nie budzącego żadnych wątpliwości ustalenia, że funkcjonariusz dopuścił się wykroczenia dyscyplinarnego. W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez orzekające w sprawie organy nie eliminują całkowicie związanych z tym wątpliwości, co przekłada się na przedwczesne stwierdzenie, że skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanych mu przewinień.
W sprawie nie budzi zastrzeżeń, że skarżący wraz z drugim funkcjonariuszem S.O. z którym pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym [...] maja 2018 r. od godz. 14.00 (względem którego – na skutek analogicznego postępowania dyscyplinarnego – toczy się równolegle w tym samym przedmiocie postępowanie sądowe pod sygn. akt II SA/Rz 731/19) otrzymał podczas odprawy od bezpośredniego przełożonego służbowego polecenie realizacji prokuratorskiego postanowienia nakazującego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie w dniu 10 maja 2018 r. na obserwację szpitalną A.K. Dwie pierwsze próby zatrzymania podjęte ok. godz. 14.25 i 16.15 (wg danych zawartych w notatnikach służbowych w/w funkcjonariuszy) okazały się nieskuteczne, gdyż pod wskazanym adresem jego zamieszkania nikogo nie zastano.
W związku ze skierowaniem w/w funkcjonariuszy do interwencji zgłaszanej telefonicznie o 17.46 przez B.W. (bezpośrednią sąsiadkę A.K.), mieli oni podjąć kolejną próbę jego zatrzymania. W związku ze sposobem jej realizacji, skarżącemu w niniejszej sprawie w ramach wszczętego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego przedstawiono dwa zarzuty /szczegółowo opisane w orzeczeniu organu I instancji/, za które następnie wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany /analogiczne orzeczenie zapadłe względem drugiego z funkcjonariuszy stanowiło przedmiot postępowania w sprawie II SA/Rz 731/19/.
I. Zasadność pierwszego z nich wywodzona jest przez organy z okoliczności, że skarżący zaniechał czynności zmierzających do faktycznego zatrzymania A.K.; związane to było z tym, że po uprzednim poinformowaniu go "przez furtkę" ogrodzenia posesji o podstawach podjęcia wobec niego czynności służbowych, mimo braku obecności biegających tam wcześniej w trakcie rozmowy z M.K. psów, wobec odmowy A.K. poddania się zatrzymaniu i wyjścia przed teren posesji, skarżący nie podjął chociażby próby otwarcia bramki, co w konsekwencji doprowadziło do niezrealizowania postanowienia, a który to rezultat musiał przewidywać.
W tym zakresie należy zgodzić się z organami, że wg zapisu obrazu (przy bardzo słabej jakości dźwięku) dokumentującego powyższe pliku audio - video zapisanego na płycie DVD włączonej do materiału dowodowego w sprawie a pochodzącego z kamery monitoringu domu zgłaszającej interwencję B.W., żaden z funkcjonariuszy nie dokonał sprawdzenia zamknięcia bramki i możliwości wejścia przez nią na teren posesji.
W ocenie Sądu, okoliczność ta nie może samoistnie przemawiać za uznaniem zaniechania przez funkcjonariuszy (w tym przez skarżącego) czynności zmierzających do faktycznego zatrzymania A.K. i uzasadniać ich odpowiedzialności dyscyplinarnej.
a) przede wszystkim należy wziąć pod uwagę – co pominęły organy – kluczowy dla prawidłowej oceny zachowania funkcjonariuszy kontekst sytuacyjny, w jakim podejmowali oni działania względem A.K. Działania pozostające w związku z zarzucanym przewinieniem dyscyplinarnym miały miejsce [...] maja 2018 r. w przedziale czasowym ok. 18.27. – 18.30. Wcześniej, bo tego samego dnia ok. 14.25 i 16.15 podjęli oni dwie nieudane próby zatrzymania, co do których akta sprawy zawierają wyłącznie informację, iż nikogo pod adresem zamieszkania A.K. nie zastano. Organy prowadzące postępowanie nie ustaliły jednak, w jaki sposób zostało to przez funkcjonariuszy stwierdzone, w tym czy weszli oni na teren posesji a nikt nie otworzył domu, czy też nie mając takiej możliwości stwierdzili to w inny sposób, a jeżeli tak, jaki. Zdaniem Sądu jest to o tyle istotne, że mając wynikającą z dwóch wcześniejszych sprawdzeń wiedzę nt. zamkniętego ogrodzenia i nie podejmując próby wejścia na nieruchomość przy trzeciej próbie zatrzymania (18.27. – 18.30.) mogli zadziałać w pełni uzasadnionym okolicznościami przekonaniu, że furtka jest zamknięta, zwłaszcza że jak wynika z nagrania, stojący za nią A.K. poddając w wątpliwość zasadność nakazu wynikającego z postanowienia prokuratora i wyrażając kategoryczny sprzeciw względem planowanego zatrzymania raczej nie obawiał się takiego następstwa (odmawiając jednocześnie dobrowolnego wyjścia przed teren posesji), czego nie można byłoby domniemywać przy furtce niezabezpieczonej zamknięciem. To co mogło funkcjonariuszom dać co do tego dodatkową pewność, to także to, że pierwotna rozmowa przeprowadzona wyłącznie z M.K. (ok. 18.20 -18.23) odbywała się również przez zamkniętą furtkę, do której początkowo podbiegały znajdujące się na terenie posesji psy, opierając się o nią i ujadając w kierunku funkcjonariuszy; wg akt sprawy, zarówno oni jak i ich przełożeni posiadali wiedzę co do obecności agresywnych psów na posesji A.K. z licznych wcześniejszych podejmowanych tam na gruncie nieporozumień sąsiedzkich z B.W. interwencji, co dodatkowo mogło wskazywać, że ze względów bezpieczeństwa swobodne wejście na i z terenu jego posesji nie jest możliwe.
Powyższych okoliczności – zarówno co do podjętych przez funkcjonariuszy o godz. 14.25 i 16.15 prób dostępu do nieruchomości A.K. jak i jej "normalnego" zabezpieczenia zarówno podczas obecności jak i nieobecności domowników organy orzekające w sprawie w żaden sposób nie wyjaśniły, mimo że zdaniem Sądu mogło to mieć wpływ i powinno zostać wzięte pod uwagę przy ocenie ich zachowania w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej. Wprawdzie z przyczyn obiektywnych i niezależnych od organów - powodowanych brakiem prawnych możliwości zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym względem świadków środków dyscyplinujących - nie było możliwe z powodu niestawiennictwa przesłuchanie jako świadków A. i M.K., to jednocześnie na te okoliczności nie zostali także przesłuchani sami funkcjonariusze, jak i np. B.W.
Znamienne pozostaje przy tym, że organy I i II instancji wywodząc popełnienie przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego zaniechania czynności zmierzających do faktycznego zatrzymania A.K. koncentrują się na analizie zapisu z monitoringu domu B.W. od godz. 18.20 do 18.30; już w protokole odtworzenia zapisu audiowizualnego z [...] lipca 2018 r. dokonanego przez Specjalistę ds. Skarg i Wniosków oraz dyscyplinarnych KPP w [...] wskazano, że "zapis monitoringu do godz. 18:19:58 nie pozostaje w bezpośrednim związku ze sprawą".
Stwierdzenia tego Sąd nie podziela, gdyż całościowa analiza tego zapisu (od godz. 17:41:12 do 18:31:57) nie tylko poddaje w wątpliwość stanowisko organów co do słuszności nałożenia kary dyscyplinarnej, ale uwiarygadnia jednocześnie poczynione powyżej rozważania Sądu, prowadząc do graniczącego z pewnością stwierdzenia, że furtka przez którą funkcjonariusze rozmawiali z M.K. a następnie z A.K. była zabezpieczona przed możliwością swobodnego otwarcia tak z zewnątrz jak i od strony posesji, a więc w sposób który nie pozwalał funkcjonariuszom na jej bezproblemowe przekroczenie w celu zatrzymania A.K. Związane jest to z czynnością M.K., która podchodząc do furtki o godz. 17.47, przerzuciła ponad nią worki ze śmieciami, podczas gdy niewątpliwie gdyby miała możliwość jej "normalnego" szybkiego otworzenia, byłoby to rozwiązanie łatwiejsze i wymagające mniej wysiłku. Zapis monitoringu wskazuje, że od tego czasu do przyjazdu funkcjonariuszy Policji celem zatrzymania A.K. nikt przez furtkę nie przechodził ani nie dokonywał przy niej żadnych czynności;
b) z powyższym związana jest kolejna zasadnicza dla sprawy kwestia, tj. czy funkcjonariusze podejmując próbę zatrzymania A.K. mieli prawo do siłowego wejścia na jego nieruchomość w sytuacji, gdy ewidentnie ani on ani M.K. nie zgadzali się na to, a tym bardziej w żaden sposób tego nie umożliwili.
Uwagę zwraca w tym zakresie akcentowana przez skarżącego i towarzyszącego mu funkcjonariusza S.O. okoliczność, którzy konsekwentnie w toku postępowania twierdzili, że starali się nakłonić A.K. do dobrowolnego poddania się zatrzymaniu i wyjścia przed teren posesji.
Nie można przy tym pominąć, że żaden z ich przełożonych (tak z Posterunku Policji w [...] jak i KPP w [...]) mimo niewątpliwej wiedzy co do osoby A.K. i pełnej świadomości iż jego zatrzymanie może okazać się problematyczne a także bieżącego kontaktu i przekazu informacji od funkcjonariuszy oraz między sobą, nie wydali żadnych dodatkowych poleceń (w tym dotyczących siłowego wejścia w tym celu na teren jego nieruchomości) zarówno przed podjęciem próby zatrzymania, jak i po uzyskaniu informacji o jej negatywnym wyniku, ograniczając się do nakazu sporządzenia notatki służbowej. Interweniujący funkcjonariusze mieli zatem pełne podstawy do przypuszczeń co do akceptacji ich działań przez przełożonych.
Co najmniej niezrozumiała jawi się zatem w tym względzie uwaga zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia (s. 8), iż zarejestrowany na zapisie z monitoringu obraz wskazywał, że w pewnym momencie rozmowy z funkcjonariuszami stojącymi ok. 2-3 kroki od bramki A.K. opierał się o betonowy filar ogrodzenia i tylko z postawy funkcjonariuszy wynikało, że znajdował się on poza zasięgiem ich ramion; abstrahując od możliwości jego pochwycenia, z uwagi na dzielące ich ogrodzenie raczej trudno przewidywać rezultat takiego działania nie tylko bez użycia siły fizycznej przez funkcjonariuszy, ale również bez siłowego wejścia na teren jego nieruchomości.
Wyraźnego zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że Sąd absolutnie nie kwestionuje uprawnienia funkcjonariuszy Policji do stosowania środków przymusu bezpośredniego o jakich mowa w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1834 ze zm.) w sytuacji realizacji nakazu zatrzymania i przymusowego doprowadzenia wystawionego w trybie art. 247 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, Dz. U. z 2018 r., poz. 1987 ze zm.; zgodnie z tym przepisem prokurator może zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie osoby podejrzanej albo podejrzanego, jeżeli zachodzi m.in. uzasadniona obawa, że nie stawią się na wezwanie w celu przeprowadzenia z ich udziałem czynności, o których mowa w art. 313 § 1 lub art. 314, albo badań lub czynności, o których mowa w art. 74 § 2 lub 3. O ile z pewnością byłoby to możliwe poza miejscem zamieszkania A.K., w sprawie nie zostało jednak wykazane, że było to możliwe i uzasadnione z uwagi na jego przebywanie na terenie własnej posesji, do której dostęp pozostawał co najmniej znacząco utrudniony a wręcz niemożliwy, a on sam nie wyrażał woli poddania się realizacji nakazu zatrzymania.
Z opisanych wyżej przyczyn zarzut zaniechania podjęcia przez skarżącego funkcjonariusza "dalszych czynności" zmierzających do zatrzymania A.K. jawi się jako przedwczesny, zwłaszcza że bliżej nie wyjaśniono, jakie to z uwagi na wszystkie wskazywane wyżej okoliczności miały być czynności.
II. Zasadność drugiego z postawionych skarżącemu zarzutów opiera się na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez nieudokumentowanie w notatniku służbowym czynności podjętych względem A.K. między godz. 17:50 a 18:50 w zakresie realizacji wydanego nakazu zatrzymania, w tym okoliczności i przyczyn odstąpienia od wykonania postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] kwietnia 2018 r. o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu.
W opisanym zakresie Sąd również nie podziela stanowiska co do zasadności przypisania skarżącemu odpowiedzialności dyscyplinarnej za zaniechanie czynności służbowej albo jej wykonanie w sposób nieprawidłowy, uznając je co najmniej za przedwczesne i podjęte bez rozważenia wszystkich istotnych okoliczności.
Zgodnie z § 4 ust. 1 Wytycznych Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (Dz.Urz.KGP.2007.13.104 ze zm.), w notatniku służbowym policjant dokumentuje czynności służbowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz inne, niezbędne informacje, dotyczące przebiegu służby. Zgodnie z ust. 2, zapisy w notatniku służbowym dotyczą odprawy do służby oraz wykonywanych czynności służbowych. Wg zaś ust. 4 tego paragrafu, wpisy dotyczące poszczególnych czynności powinny być krótkie, rzeczowe, i zawierać dane niezbędne do opracowania innej dokumentacji, a w szczególności:
1) czasu przyjęcia zgłoszenia, miejsca oraz czasu rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych czynności;
2) zastosowania środków oddziaływania wychowawczego oraz poinformowania osoby, wobec której podjęto czynność o prawie złożenia zażalenia do właściwego miejscowo prokuratora na sposób przeprowadzania czynności określonych w odrębnych przepisach.
Odnośnie czynności podjętych względem A.K. między godz. 17:50 a 18:50 w zakresie realizacji wydanego nakazu zatrzymania w notatniku służbowym skarżącego w odniesieniu do godz. 17.50 / 18.50 znajduje się zapis: "z polecenia dyż kpp udano się do Ż. [...], gdzie B.W. zgłasza nieporozumienia sąsiedzkie. Szczegóły not. O.", poprzedzone zapisami odnośnie godz. 14.25 – 15.00 "udanie się do Ż. [...] celem doprowadzenia do PDOZ – zatrzymania A.K. – nie zastano w domu nikogo" oraz co do godz. 16.15 – 16.45 "udanie się do Ż. [...] celem ponownego sprawdzenia adresu za A.K."
Wyraźnego zaznaczenia w związku z tym wymaga, że z uwagi na brak realizacji nakazu zatrzymania i doprowadzenia, skarżący bezpośrednio po zakończeniu ostatniej próby zatrzymania i poinformowaniu o jej negatywnym rezultacie przełożonych, otrzymał polecenie sporządzenia opisującej ją notatki służbowej.
O ile należy zgodzić się, że ostatni z przytoczonych wpisów sam w sobie nie spełnia wymagań o jakich mowa w § 4 ust. 4 pkt 1 Wytycznych, nie sposób jednak pominąć regulacji § 34 ust. 6 Zarządzenia Nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń (Dz.Urz.KGP.2009.16.83 ze zm.), w myśl którego policjanci wykonujący doprowadzenia osób dokumentują przebieg tych czynności w notatnikach służbowych lub w inny sposób ustalony przez bezpośredniego przełożonego.
W ocenie Sądu, z uwagi na ostatnią ze wskazanych wyżej regulacji, przepisy Zarządzenia Nr 360 Komendanta Głównego Policji w zakresie realizacji przez policjantów doprowadzeń i ich dokumentowania należy uznać za regulację szczególną względem Wytycznych Nr 2 regulujących zasady prowadzenia notatników służbowych. Tym samym opisane wyżej okoliczności nie wykluczają możliwości przyjęcia, że w sprawie mamy do czynienia właśnie z innym sposobem ustalonym przez bezpośredniego przełożonego, co w zestawieniu z powyższymi wpisami w notatniku służbowym skarżącego pozwala uznać je za pozwalające w należyty sposób ustalić rodzaj i przebieg czynności w której brał udział, a tym samym odtworzyć przebieg jego służby.
Wbrew stanowisku orzekających organów, brak jest podstaw do wywodzenia, że przepisy te mają byt całkowicie niezależny i sporządzenie notatki służbowej nt. okoliczności realizacji nakazu zatrzymania nie zwalnia jednocześnie od wymogu sporządzenia w pełni zgodnego z Wytycznymi Nr 2 zapisu w notatniku służbowym. Przyjęcie takiego toku rozumowania i wykładni w/w przepisów podważałoby sens wprowadzenia w Zarządzeniu Nr 360 zapisu § 34 ust. 6, u podstaw czego z pewnością nie znajdował się zamiar dublowania wykonywanych przez funkcjonariuszy czynności dokumentacyjnych.
Reasumując, wydane w sprawie przez organ I i II instancji orzeczenia należy uznać za przedwczesne i podjęte bez należytego rozważenia wszystkich mających wpływ na ich wydanie okoliczności.
Uznając w szczególności zasadność zarzutów naruszenia przepisów procesowych art. 135e ustawy o Policji obligującego organy do zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy oraz art. 135g tej ustawy nakazującego badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego (z wyraźnym zastrzeżeniem, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego), co w rezultacie miało przełożenie na naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 132 ust. 2 i 3 pkt 2 w zw. z art. 132a ustawy o Policji.
Stanowiło to podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] kwietnia 2019 r. oraz poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] lutego 2019 r., o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) P.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią uwagi i ocenę prawną Sądu, które wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie ustanowionego w sprawie pełnomocnika (480 zł) oraz uiszczoną opłatę skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło