II SA/Rz 728/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa, po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. w Rzeszowie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. – następcy prawnej zmarłej J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Z. M. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) po rozpoznaniu odwołania J. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (PINB) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych utrzymał ją w mocy. W podstawie prawnej skarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Z uzasadnienia wynika, że podczas postępowania wyjaśniającego PINB ustalił, że na działkach nr: 628 i 629 położonych w D. znajduje się budynek garażowy o wymiarach w rzucie 6,37 m x 9,35 i wysokości do kalenicy 5,87 m. Usytuowany jest on w odległości 7,80 m od ogrodzenia działki od strony północnej oraz 7,30 m od budynku mieszkalnego własnego (strona zachodnia). Jest to budynek parterowy ze strychem nieużytkowym. Częściowo podpiwniczony, wyposażony w wewnętrzną instalację elektryczną. Ściany są murowane z pustaków gazobetonowych, strop żelbetowy, dach dwuspadowy, kryty blachodachówką. Obiekt wyposażony jest w rynny i rury spustowe odprowadzające wodę na teren własnej działki nieutwardzonej. Organ I instancji stwierdził jednocześnie, że podczas realizacji inwestycji odstąpiono od warunków udzielonego pozwolenia na budowę - decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]. Przesunięto bowiem budynek garażu o 1,30 m w kierunku wschodnim oraz podniesiono budynek w kalenicy o 0,90 m. Ze względu na powyższe istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę, postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], PINB nakazał wstrzymać roboty budowlane przy realizacji budynku garażowego. Następnie, decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] organ ten nałożył na M. K. i D. K. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku garażowego, którego dotyczy sprawa, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Po przedłożeniu takiego projektu organ I instancji, wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] marca 2015 r., zatwierdził go i udzielił M. K. i D. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jak również nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Od decyzji tej odwołała się J. M., kwestionując usytuowanie rur spustowych przy garażu, przez które woda spływa w kierunku należącej do niej działki, przez co ponosi szkody. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. WINB utrzymał w mocy kwestionowaną odwołaniem decyzję. Organ podkreślił, że z uwagi na prawidłowość przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego mógł on stanowić podstawę do przeprowadzenia przez organ I instancji dalszego etapu procedury legalizacyjnej, polegającego na wydaniu w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego decyzji z dnia [...] marca 2015 r. WINB zaznaczył, że zmienione usytuowanie budynku garażowego nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdził nadto, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził zarzutów odnośnie do podniesienia budynku garażowego w związku z nawiezieniem ziemi. W ocenie organu, dokonana zmiana lokalizacji rynien nie stanowi zaś odstąpienia istotnego od projektu budowlanego, jak też nie narusza regulacji wskazanego wyżej rozporządzenia. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Z. M. wniosła o stwierdzenie jej nieważności wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o stwierdzenie, że wydano je z naruszeniem prawa, jak też o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że będąca stroną przedmiotowego postępowania jej siostra J. M. zmarła dnia 18 kwietnia 2015 r., natomiast decyzja organu II instancji zapadła już po tym fakcie tj. dnia [...] kwietnia 2015 r. Wobec powyższego w postępowaniu pominięto następców prawnych zmarłej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd kontroluje działalność administracji publicznej, w tym wydawane przez organy decyzje administracyjne, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Kontrolę tę sprawuje pod kątem zgodności z prawem, o czym stanowi z kolei art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Stwierdzając naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy sąd uchyla kwestionowaną decyzję zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. Natomiast w razie zachodzenia przyczyn nieważności określonych w art. 156 K.p.a. bądź w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji - art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W związku z kontrolą w niniejszym postępowaniu decyzji WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. Sąd uznał, że narusza ona prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., co skutkowało koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Skargę w niniejszej sprawie złożyła Z. M., podając się za następczynię prawną swojej zmarłej siostry J. M., która była uczestnikiem postępowania prowadzonego przed organem I instancji. Z uzyskanego przez Sąd aktu zgonu wymienionej wynika, że zmarła ona w dniu 18 kwietnia 2015 r., a zatem w toku zainicjowanego przez nią postępowania odwoławczego od decyzji PINB z dnia [...] marca 2015 r. Tym samym decyzja organu II instancji zapadła już w dacie – [...] kwietnia 2015 r., kiedy składająca odwołanie J. M. nie żyła. W art. 10 § 1 K.p.a. ustawodawca ustanowił jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zapewnienia stronie postępowania czynnego udziału w każdym jego stadium i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Z kolei w art. 30 § 4 K.p.a. prawodawca przewidział, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych, w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania, na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Niedopuszczenie zatem przez organ następców prawnych zmarłej strony do udziału w postępowaniu w jej miejsce świadczy o naruszeniu wymienionej wyżej zasady z art. 10 § 1 K.p.a. Powyższe jest z kolei przesłanką wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Stwierdzenie jej zaistnienia stanowi podstawę do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. niezależnie od tego, czy wskazane naruszenie proceduralnej normy miało, czy też nie miało jakiegokolwiek wpływu na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Istnienia takiej zależności nie przewiduje bowiem powołany przepis postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze usunięto z obrotu prawnego decyzję WINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. jako wydaną bez zapewnienia udziału w poprzedzającym ją postępowaniu następcom prawnym zmarłej strony tego postępowania J. M. Jak już wyżej wskazano, z treści skargi wynika, że jednym z tych następców jest strona skarżąca – Z. M. Zadaniem organu będzie natomiast ustalenie, czy istnieją jeszcze inni następcy prawni J. M., a następnie zapewnienie im wszystkim możliwości uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym. Obowiązki te spoczywają na WINB w z mocy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nakazujących wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ustalenie pełnego kręgu stron postępowania i zapewnienie im możliwości faktycznego uczestnictwa w nim jest jedną z przesłanek prawidłowości tego postępowania. W tym miejscu Sąd wskazuje, że przyczyna uwzględnienia skargi stanowi okoliczność niezawinioną zupełnie przez organ, co jednak nie mogło mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z brzmieniem art. 119 P.p.s.a. Sąd skorzystał w niniejszym postępowaniu z trybu uproszczonego. Z podanych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 30 § 4 K.p.a. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania (na które składają się: wpis, opłata kancelaryjna od udzielonego radcy prawnemu pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika) znajduje podstawę w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.