II SA/Rz 73/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi D. B., M. B. i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną stanu technicznego wykonanych robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. B., M. B. i P. B. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /WINB / uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r., [...] i orzekł o ustaleniu terminu do doręczenia wskazanej w postanowieniu organu I instancji dokumentacji, określając dla dopełnienia tego obowiązku termin 31 grudnia 2006 r. W pozostałej części WINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zatem uznał, że nałożony tym postanowieniem na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ na D., M. i P. B. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną techniczną samowolnie wykonanych okien połaciowych, opracowaną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane jest zgodny z prawem. Zdaniem organu odwoławczego zaistniały okoliczności do nałożenia obowiązków wynikających z art. 81c Prawa budowlanego, gdyż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia, zobowiązani z postanowienia wykonali objęte postępowaniem okna w sposób niezgodny z wymogami sztuki budowlanej a przy tym roboty te nie wchodziły w zakres postępowania w sprawie istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, które było prowadzone równolegle z postępowaniem w sprawie prawidłowości wykonania okien. Z postanowieniem WINB nie zgodzili się D., M. i P. B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, wstrzymanie jego wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że swoje żądania opierają na naruszeniu art. 81c ust. 2 prawa budowlanego oraz naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 prawa budowlanego znajduje ich zdaniem oparcie w błędnej wykładni tego przepisu, zwłaszcza przyjęciu, że organ nadzoru budowlanego w każdym czasie i każdej sytuacji może wydawać postanowienie nakładające na właścicieli różne obowiązki. Z kolei zarzut naruszenia przepisów postępowania ma zdaniem skarżących uzasadnienie, w tym że organy nie wyjaśniły okoliczności wykonania okien dachowych, a to nie pozwalało prawidłowo orzekać. Z tych względów skarżący uznali zasadność skargi, przywołują obszernie okoliczności związane z postępowaniem, w którym wydano skarżone postanowienie, jednak nie mające znaczenia dla merytorycznego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zatem kryterium sądowej kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest legalizm, zaś zakres tej kontroli wyznaczony jest treścią art. 134 p.p.a.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargę nie są ograniczone jej podstawą prawną, zarzutami, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy administracyjne rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa materialnego, co oznacza, że skarga podlega uwzględnieniu. Skutkiem jej uwzględnienia jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r., [...]. Naruszenie tego przepisu w rozstrzygnięciach podlegających kontroli polega na nie wykazaniu przez organy, że nałożenie na skarżących obowiązków dotyczących doręczenia dokumentacji powykonawczej okien dachowych wykonanej przez uprawnioną osobę wynikało z powzięcia przez organy uzasadnionych wątpliwości, co do sposobu wykonania tych robót. Treść art. 81c ust. 2 ustawy prawo budowlane wyraźnie wskazuje na kryteria stosowania tego przepisu. Warunkiem niezbędnym nałożenia obowiązków wynikających z tej normy prawnej na uczestników procesu budowlanego, właścicieli, bądź zarządców obiektów budowlanych jest stwierdzenie, że wykonane roboty budowlane powodują uzasadnione wątpliwości co do jakości. Zatem stosowanie tego przepisu i nakładanie obowiązków musi wychodzić od jednoznacznego stwierdzenia i ustalenia, że wykonane roboty zostały zrealizowane w sposób wątpliwy co znajduje uzasadnienie w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Tylko taki sposób interpretacji przepisu jest dopuszczalny i możliwy, gdyż wtedy daje gwarancję wkraczania organów w sferę wolności podmiotów tylko w sytuacjach uzasadnionych. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd organy obu instancji nie wykazały w czym znajduje oparcie ich działanie, zwłaszcza jak należy rozumieć uzasadnione wątpliwości co do wykonania okien objętych postanowieniami. Zdaniem Sądu działanie w ramach skarżonych postanowień jest dowolne, a to nie pozwala przyjmować, że skarżone postanowienia nie naruszają art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Sąd zwraca uwagę również na to, że zakres postępowania objętego postanowieniami nie został jednoznacznie ustalony w stosunku do postępowania w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, które toczyło się równolegle do skarżonego. Określenie tych związków jest istotne, gdyż może skutkować bezprzedmiotowością postępowania z art. 81c ust. 2 prawa budowlanego. Lakoniczne stwierdzenie braku takiego związku jest niewystarczające, gdyż nie pozwala ocenić zakresu postępowania, w którym zapadły skarżone postanowienia. W ponownym postępowaniu organy muszą wykazać na czym polegają uzasadnione wątpliwości co do wykonania prac budowlanych polegających na montażu okien dachowych. Wcześniej jednak organy powinny rozważyć czy te roboty budowlane nie były częścią działań skarżących związanych z odstępstwami od udzielonego pozwolenia. Z tych względów Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 210 p.p.s.a.