II SA/Rz 73/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r.nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty -skargę oddala- W związku z pisemną interwencją IZ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (dalej: PINB w ) przeprowadził kontrolę legalności budowy wiaty na działce nr ewid. 624 w [.] . Na podstawie wyników kontroli wszczęto postępowanie w sprawie nielegalnego wybudowania wiaty i postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nałożono na JZ obowiązek przedłożenia w określonym terminie dokumentów niezbędnych do zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej. W związku z niewywiązaniem się z tego obowiązku decyzją z dnia [.] października 2014 r. nr [.], PINB w [.] nakazał JZ rozebranie wiaty o wym. 6,30 x 10,30 m posadowionej na działce nr 624. Z ustaleń faktycznych organu I instancji wynika, że ww. obiekt wybudowano w 2010 r. w miejscu rozebranego drewnianego budynku gospodarczego. Inwestycję tę zrealizowano bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. Wobec tego na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zobowiązano inwestora do przedłożenia określonych dokumentów w celu zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej, jednak z obowiązku tego się nie wywiązał. Konieczne stało się więc orzeczenie nakazu rozbiórki, stosownie do art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania JZ decyzją z dnia [.] grudnia 2014 r. nr [.],[.] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [.] (dalej: WINB w [.]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że rozstrzygnięcie w niej zawarte jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego rozpoczęcie robót budowlanych możliwe jest jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie po dokonaniu zgłoszenia w przypadkach określonych w art. 29-30 tej ustawy. Zgłoszeniu takiemu podlega m.in. wiata o pow. zabudowy do 25 m2. Tymczasem powierzchnia zabudowy rzeczonego obiektu wynosi aż 65,89 m2, przez co roboty wykonane przy tym obiekcie nie mieszczą się w kategoriach zwolnienia od uzyskania pozwolenia na budowę. Z tej też przyczyny prawidłowo wdrożono postępowanie legalizacyjne określone w art. 48 Prawa budowlanego, a wobec niewypełnienia wynikających z tego przepisu warunków przez inwestora konieczne było orzeczenie nakazu rozbiórki. Z rozstrzygnięciem powyższym nie zgodził się JZ, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Podał w niej, że wiatę objętą nakazem rozbiórki realizował w kilku etapach i w każdym z nich powierzchnia realizowanej zabudowy nie przekraczała 35 m2. Nie była to inwestycja jednorazowa. Dlatego zaskarżone decyzje uznaje za przedwczesne i z tej przyczyny powinny zostać uchylone, ponieważ niedostatecznie wyjaśniono wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. W odpowiedzi na skargę WINB w [.] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości ustalony przez organy stan faktyczny sprawy. Jak wynika z oświadczeń IZ – właścicielki działki ewidencyjnej nr 624 w [.] oraz skarżącego - inwestora złożonych do protokołu kontroli z dnia 20 sierpnia 2013 r., wiata o wymiarach 6,30 m x 10,30 m z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, krytym eternitem (połać zachodnia) i blachodachówką (połać wschodnia), z dachem opartym na dwóch rzędach słupów metalowych z rur okrągłych o różnym przekroju, połączonych u góry drewnianymi płatwiami powstała w 2010 r. w miejscu rozebranego mniejszego budynku drewnianego. Z w/w protokołu wynika, że JZ, po rozebraniu przez WZ drewnianego będącego w złym stanie budynku gospodarczego postawił przedmiotową wiatę. JZ ani właścicielka działki w czasie kontroli nie podawali okoliczności, które wskazane zostały w skardze jakoby wiata wznoszona była etapami. Zresztą i tak nie miałoby to wpływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm. – dalej określanej jako P.b.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Wyjątki od powyższej reguły wymienione zostały w art. 29 ust. 1 i ust. 2 P.b. Jeśli chodzi o wiaty – z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zostały zwolnione jedynie te o powierzchni zabudowy do 25 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b.). Realizacja takiej budowli zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. wymaga z kolei uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Skoro więc skarżący przed wykonaniem wiaty nie dokonał ani zgłoszenia (chociaż tylko budowa wiaty o powierzchni do 25 m2 zabudowy na to pozwalała) ani nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę (budowa lub rozbudowa powyżej tej powierzchni zabudowy), niewątpliwie przy rozmiarach wiaty jakie zostały ustalone w czasie kontroli konieczne było wdrożenie postępowania legalizacyjnego. Ani Sąd ani organy, które prowadziły postępowanie nie negują twierdzeń skarżącego, że wiata jest mu potrzebna do przechowywania sprzętu wykorzystywanego przy pracach na gospodarstwie rolnym. Jednakże ta okoliczność nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym zakresie te same przepisy dotyczą bowiem zarówno rolników jak i pozostałych inwestorów. W odniesieniu do wzniesienia określonych budowli a nie tylko budynków ustawodawca przewidział pewną procedurę poprzedzającą rozpoczęcie robót, a w razie jej niedochowania możliwość legalizacji - ale tylko w wypadku spełnienia określonych w ustawie wymagań, których skarżący nie dopełnił mimo tego, że organ przedłużył mu termin zgodnie z wnioskiem. Skoro ani inwestor, ani właścicielka działki w toku postępowania nie wskazywali, że budowa była realizowana etapami to zarzuty skarżącego w tym zakresie zawarte w skardze nie mające żadnego pokrycia w zebranym materiale należało potraktować jako obliczone na konkretny skutek. Tyle tylko, że realizacja wiaty o takich wymiarach jak podano w skardze i potem jej rozbudowa także wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, skoro w ostatecznym efekcie powstała wiata o powierzchni 65,89 m2. Jeśli powierzchnia pierwotnej wiaty przekraczała 25 m2 to nie ma żadnego znaczenia to, że nie przekraczała 35 m2. Legalizacja popełnionej przez inwestora samowoli budowlanej, także w przypadku gdyby ta samowola polegała na zaniechaniu obowiązku zgłoszenia zamiaru realizacji określonych robót budowlanych, polega na konieczności wypełnienia przez inwestora wskazanych w ustawie wymagań. W odniesieniu do budowy wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę – tak jak to jest przy wykonaniu wiaty o powierzchni przekraczającej 25 m powierzchni zabudowy warunki legalizacji przewidują przepisy art. 48 P.b., a w szczególności ust. 2 i ust. 3 tej normy prawnej. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego po interwencji właścicielki działki nr 624 w [.] przeprowadził kontrolę, z której spisano protokół. Taki protokół zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., skoro został sporządzony w sposób, który odpowiada wymaganiom z art. 67 – art. 68 K.p.a., jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jeśli więc skarżący nie podważał w toku później wszczętego postępowania ustalonych w czasie kontroli okoliczności podanych do protokołu, zgodnie z właścicielką działki, na której postawiono wiatę, to organ miał prawo oprzeć na nich stan faktyczny, jeśli nie budził on wątpliwości. Twierdzenia zawarte w skardze nie zostały poparte żadnymi dowodami. Nie mogą więc skutecznie podważać ustaleń organu. Zresztą – co wyżej wskazano – nie mają one wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). Według ust. 3 tego przepisu w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Zgodnie z ustępem 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Po wszczęciu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [.] września 2013 r. oparte na art. 48 ust. 2 o ust. 3 P.b. postanowienie, w którym zobowiązano inwestora – JZ do przedłożenia w terminie do 28 lutego 2014 r. dokumentów dotyczących wybudowanej wiaty, takich jak: 1) zaświadczenie Wójta Gminy [.] o zgodności rozbudowy przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego; 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na wniosek skarżącego termin powyższy został zmieniony postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. i skarżący miał przedłożyć w/w dokumenty do dnia 29 sierpnia 2014 r. W wyznaczonym terminie skarżący przedłożył jedynie ostateczną decyzję Wójta Gminy [.] o ustaleniu warunków zabudowy. Skoro skarżący nie przedłożył pozostałych wymaganych przez przepisy prawa dokumentów zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję opartą na art. 48 ust. 1 i ust. 4 P.b. nakazującą skarżącemu rozbiórkę wiaty. Organ postąpił więc zgodnie z przepisami prawa. Wymagane dokumenty nie zostały przedłożone także w toku postępowania odwoławczego. Dlatego [.] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [.] zasadnie utrzymał zaskarżoną odwołaniem decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt K.p.a. Jedyne zastrzeżenie Sądu budzi zobowiązanie skarżącego do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że możliwość złożenia takiego oświadczenia została przewidziana jedynie w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.) lub zgłoszeniowego (art. 30 ust. 2 P.b.). W postępowaniu legalizacyjnym konieczne jest zatem przedłożenie dokumentu wykazującego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednakże nie miało to żadnego wpływu na wynik sprawy skoro skarżący nie przedłożył ani oświadczenia, ani dowodu wykazującego prawo do terenu zajętego pod wiatę, a dodatkowo kontrola została przeprowadzona w związku z informacją pochodzącą od właścicielki działki nr 624 w [.]. Stwierdzenie powyższe byłoby także aktualne w przypadku gdyby przed budową wiaty (o pow. do 25 m2) należało dokonać zgłoszenia. Nie miało także znaczenia, że wiata nie ma fundamentów. Oczywiście wiata nie jest budynkiem, ale ustawodawca także w tym wypadku, w zależności od wielkości powierzchni zabudowy dla legalnego wzniesienia takiej budowli przewidział wymóg uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Skarżący zaś powyższego nie dopełnił, co zresztą sam podał do protokołu kontroli i co nie było okolicznością sporną. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.