II SA/Rz 732/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-12-08

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, nawet jeśli celowość ustanowienia pełnomocnika nie jest oceniana?
Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Kryterium finansowo-majątkowe jest jedynym wyznacznikiem oceny zdolności do poniesienia kosztów, a przesłanka celowości ustanowienia pełnomocnika nie jest wymagana.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Rzeszowie odrzucającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wniosek został złożony po tym, jak WSA odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez NSA. Skarżący wykazał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, która uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie odmówił S. M. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...]; wniesione przez niego na to postanowienie zażalenie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I OZ 806/11. Kolejnym postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę S. M. na w/w decyzję z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem przewidzianego do tego terminu. Po doręczeniu skarżącemu odpisu tego postanowienia wraz z uzasadnieniem (19 listopada 2011 r.), wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym w siedzibie Sądu 1 grudnia 2011 r. na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwrócił się on o ustanowienie radcy prawnego. Dochodzenie przez skarżącego ustanowienia radcy prawnego dotyczy przyznania mu częściowego prawa pomocy, czego ustawowym warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powyższym, kryterium finansowo - majątkowe jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. Ocena sytuacji materialno – bytowej S. M. dokonana na podstawie uzasadnienia wniosku i zawartego w nim oświadczenia nie pozostawia wątpliwości, że kryterium to zostało przez niego spełnione. Wnioskodawca jest osobą samotną, bezdomną (aktualnie przebywa w Schronisku [...] w R.), nie posiadającą żadnego majątku ani dochodów (obecnie czyni starania o uzyskanie zasiłku pielęgnacyjnego), z uwagi na stan zdrowia nie może też podjąć pracy zarobkowej (jak wynika z akt administracyjnych sprawy jest po udarze mózgu, dotknięty jest zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa i kończyn utrudniającymi poruszanie się, a także chorobą niedokrwienną serca i nadciśnieniem tętniczym). Jak wskazał, sytuacja w której się znajduje uniemożliwia mu opłacenie prawnika, który może sporządzić skargę kasacyjną. Wg aktualnego stanu postępowania sądowego w sprawie, skarżącemu przysługuje możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego na wstępie postanowienia z dnia 8 listopada 2011 r., czemu z pewnością z uwagi na obowiązujący wymóg radcowsko – adwokacki nie jest w stanie podołać we własnym zakresie. Uprzednie kwestionowanie przez niego w drodze zażalenia postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2011 r. dowodzi jego nastawienia na wykorzystanie wszystkich przysługujących mu środków prawnych, mogących w jego przekonaniu doprowadzić do uzyskania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia w sprawie. Opisane powyżej okoliczności w dostateczny sposób potwierdzają jednak zupełny brak możliwości ustanowienia przez wnioskodawcę pełnomocnika z wyboru. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez niego związanych z tym wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i to niezależnie od oceny celowości ustanowienia zastępcy prawnego. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r. I FZ 433/08, w art. 246 P.p.s.a. przesłanka celowości ustanowienia pełnomocnika nie występuje i brak podstaw, by ją domniemywać. Uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do złożonego wniosku, czego jedynym wyznacznikiem są możliwości finansowe osoby wnioskującej (ich brak). Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono więc jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło