II SA/Rz 732/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-11-13

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rów przydrożny, którego istnienie w przeszłości jest kwestionowane, może zostać uznany za urządzenie wodne w rozumieniu Prawa wodnego, a jego odbudowa nakazana na podstawie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego, bez jednoznacznego ustalenia jego istnienia, funkcji i parametrów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu niewystarczających ustaleń faktycznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy rów przydrożny faktycznie istniał, jaka była jego funkcja (czy stanowił wyposażenie techniczne drogi, czy urządzenie wodne), a także jakie były jego parametry. Organy nie przedstawiły jednoznacznych dowodów na istnienie rowu, a oparcie się na mapach z 2013 roku budziło wątpliwości co do ich odwzorowania i interpretacji. Brak było również analizy dokumentacji z budowy drogi oraz rozważenia kwestii własności rowu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Zarządowi Dróg Powiatowych odbudowę przydrożnego rowu odwadniającego. Organy uznały rów za urządzenie wodne na podstawie map z 2013 roku, mimo braku jednoznacznych dowodów na jego istnienie i parametry. Strona skarżąca kwestionowała istnienie rowu, jego kwalifikację jako urządzenia wodnego oraz właściwość organów Wód Polskich do wydania takiej decyzji. Po utrzymaniu decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, Zarząd Dróg Powiatowych wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Powiatowych na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Zarządu Dróg Powiatowych kwotę 797 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Zarządu Dróg Powiatowych w [...] (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "organ odwoławczy") z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") - nakazał skarżącemu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - poprzez odbudowę przydrożnego rowu odwadniającego, zlokalizowanego wzdłuż lewej strony drogi powiatowej nr [...] na wysokości działki ew. nr 87 w miejscowości M., gmina [....], powiat [...] na długości ok. 144 m, od granicy z działką ew. nr 78/1, w kierunku południowo zachodnim do działki ew. nr 434 (do kanału poprzecznego), celem umożliwienia swobodnego przepływu wód opadowych i roztopowych zgodnego z ukształtowaniem terenu i przebiegiem rowu, o parametrach nawiązujących do istniejącej części rowu na wysokości działki ew. nr 78/1 (pkt I decyzji), określił termin przywrócenia urządzenia wodnego do stanu poprzedniego do dnia 30 listopada 2019 r. (pkt II decyzji), oraz zobowiązał skarżącego do powiadomienia Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] o zakończeniu prac związanych z odbudową przedmiotowego rowu (pkt III decyzji). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku dokonanych oględzin oraz po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdzono, iż wzdłuż drogi powiatowej nr [...] po stronie lewej na wysokości działki ew. nr 87, obręb M. istniał rów przydrożny. Stanowił on dalszą część rowu biegnącego przy ww. drodze powiatowej. Przedmiotowy rów odwadniał pas drogi oraz grunty przyległe. Istnienie przedmiotowego urządzenia wodnego potwierdzają kopie map zasadniczych wydane przez Starostwo Powiatowe w [...] o numerze ewidencyjnym [...]. Organ I instancji stwierdził więc, że w przedmiotowej sytuacji mamy do czynienia z urządzeniem wodnym - urządzeniem kształtującym zasoby wodne. Długość zasypanego fragmentu rowu wynosi ok. 144 m. W toku postępowania nie ustalono osoby odpowiedzialnej za zlikwidowanie urządzenia wodnego. Organ I instancji uznał, że w celu przywrócenia dotychczasowej funkcji zasypanego rowu, konieczne jest jego odtworzenie w celu umożliwienia swobodnego przepływu wód opadowych i roztopowych. Parametry rowu należy przyjąć poprzez połączenie odcinka odtwarzanego urządzenia wodnego do parametrów istniejącego rowu na wysokości działki ew. nr 78/1. W ocenie organu przyjęte parametry umożliwią swobodny przepływ wód opadowych i roztopowych z rozpatrywanego terenu oraz nie będą negatywnie oddziaływać na tereny przyległe. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli M. S. oraz skarżący. M. S. zarzucił, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowań prowadzonych przez inne organy. W ocenie odwołującego się, organ I instancji wkroczył w kompetencje Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] oraz dokonał błędnej analizy i interpretacji przepisów u.p.w., ustawy o drogach publicznych i aktów wykonawczych. Odwołujący się podważył wiarygodność mapy zasadniczej z 2013 r. oraz stwierdził, że nie ma możliwości ustalenia pasa drogowego przez geodetów, jak również, że brak jest istniejących urządzeń drogowych wskazujących na istnienie rowu przydrożnego. Zdaniem odwołującego się, odtworzonym rowem będą płynąć zanieczyszczenia z całej miejscowości, co zagrozi jego stawom i magazynom. Wreszcie zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Skarżący zarzucił organowi I instancji dokonanie niewystarczających ustaleń dotyczących istnienia rowu przydrożnego w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] oraz zakwestionował zakwalifikowanie rowu przydrożnego jako urządzenia wodnego. Zdaniem skarżącego przepisy u.p.w. i ustawy Prawo budowlane nie precyzują tego, co należy rozumieć przez odbudowę rowu. Ponadto skarżący zakwestionował wiarygodność i zgodność ze stanem faktycznym podkładów mapowych, na podstawie których organ potwierdził istnienie rowu w pasie drogowym na wysokości działki nr 87 w M. Skarżący stwierdził, że w miejscu planowanego odtworzenia rowu nie istnieje problem zbierania się wód opadowych z drogi powiatowej, w związku z czym brak jest podstaw do ponoszenia kosztów odbudowy rowu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący w piśmie z dnia 7 maja 2018 r. skierowanym do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] poinformował, że w 2017 r. wykonał w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] odmulenie części istniejącego rowu odwadniającego, natomiast w 2018 r. zaplanował odmulenie kolejnego odcinka rowu w sąsiedztwie działki ew. nr 87 aż do istniejącego przepustu pod drogą (przepustu zlokalizowanego na wysokości działki ew. nr 62/1). Skarżący w powyższym piśmie wskazał ponadto, że odmulenie dotyczy rowu który, zgodnie z zeznaniami świadków istniał jeszcze w latach 90-tych. W dalszej części pisma skarżący wyjaśnił, że do 2020 r. odstępuje od odmulenia części rowu na wysokości działki ew. nr 87, ponieważ przy wylocie przepustu z tego rowu po drugiej stronie drogi zlokalizowane są magazyny rybne, na które wydano pozwolenie z terminem ważności upływającym w roku 2020. Skarżący podkreślił, że przedmiotowy rów widoczny jest również na mapie dołączonej do w/w zezwolenia. W ocenie skarżącego wyrażonej w ww. piśmie, zasypanie wlotu i wylotu przepustu w trakcie odmulania rowu, nastąpiło ze względu na wysoki poziom wód gruntowych spowodowany prawdopodobnie niewłaściwą gospodarką wodną w okolicznych stawach. Organ odwoławczy stwierdził więc, że skarżący posiada informacje wskazujące na istnienie rowu po lewej stronie drogi powiatowej nr [...] wzdłuż działki ew. nr 87 w M. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, wyposażenie techniczne dróg publicznych, do których należą m.in. drogi powiatowe, stanowią urządzenia odwadniające oraz odprowadzające wodę takie jak rowy odwadniające. Skoro droga powiatowa nr [...] jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, to powinna spełniać wymagania określone w ww. rozporządzeniu, w tym warunki w zakresie powierzchniowego odwodnienia pasa drogowego dla sprawnego odprowadzenia wody. W ocenie organu wątpliwe jest zatem twierdzenie, że w trakcie budowy przedmiotowej drogi nie wykonano na jej długości urządzeń odwadniających. Odnosząc się do zarzutów M. S. organ odwoławczy stwierdził, że rowy stanowią zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. a) u.p.w., urządzenia wodne służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 191 u.p.w., w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy organ Wód Polskich z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1) stwierdzenie, że rów przydrożny jest urządzeniem wodnym zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. a) u.p.w., podczas gdy w rzeczywistości jest wyposażeniem technicznym drogi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, co wiąże się również z brakiem właściwości Wód Polskich odnośnie wydania decyzji o nakazaniu odbudowy przydrożnego rowu odwadniającego; 2) powoływanie się na rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie oraz ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w sytuacji, gdy droga ta powstała w latach 70- tych, a wiec kiedy powyższe akty prawne jeszcze nie obowiązywały i nie było obowiązku zlokalizowania rowu przy drodze. Skarżący podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości udowodnienia jakie parametry miał zasypany rów, brak ustalenia granic pasa drogowego oraz działek przyległych, podczas gdy bez ustalenia przebiegu granic oraz właścicieli działek nie można wykonywać żadnych robót związanych z ewentualnym odtworzeniem rowu; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie zebranie wystarczającego materiału dowodowego wskazującego na istnienie przedmiotowego rowu, a opieranie się jedynie na zeznaniach skonfliktowanych stron i mapie. Organ nie dokonał szczegółowej analizy dokumentu w postaci mapy ani dokumentów geodezyjnych sprzed 2013 r., nie ustalił kiedy powstała mapa, czy nadal jest aktualna, kto naniósł dane dotyczące rowu, jakie są jego parametry i przez jakie działki i do kogo należące ewentualnie rów ten przebiegał. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy obu instancji nie przedstawiły jednoznacznych i niepodważalnych dowodów świadczących o istnieniu rowu na wysokości działki ew. nr 87. Skarżący zwrócił uwagę, że wielokrotnie miały miejsce sytuacje, w których mapy nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu m.in. dróg czy rzek, a więc stan przedstawiany na mapach musi znajdować potwierdzenie w innych niezależnych dokumentach, których jednak organy w niniejszej sprawie nie przedstawiły. Skarżący stwierdził, że jest w posiadaniu oświadczeń najdłużej pracujących pracowników, którzy zaprzeczyli, aby w tym miejscu istniał rów. Skarżący zwrócił uwagę, że jedynie A. S. wskazuje potrzebę wykonania rowu ze względu na gospodarkę wodną między stawami rybackimi, z których jeden stanowi jego własność. W toku postępowania skarżący wskazywał, iż gromadzenie się okresowo wody gruntowej w rowach we wskazanym obszarze jest wynikiem niewłaściwej gospodarki wodnej w stawach, a nie wynika ze złego systemu powierzchniowego odwadniania przedmiotowej drogi powiatowej. Wobec powyższego dla potrzeb sprawnego odwadniania drogi powiatowej nie jest koniczne istnienie rowu wzdłuż działki ew. nr 87. Nie ma więc powodu, aby ponosić koszty budowy rowu, który będzie służył jedynie prywatnym interesom jednego mieszkańca. Ponadto zdaniem skarżącego należy wziąć pod uwagę fakt, iż M. S., jako przeciwnik budowy przedmiotowego rowu, będzie uniemożliwiał pozyskanie stosownych uzgodnień potrzebnych do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Spowoduje to sytuację, w której skarżący wyda publiczne środki na opracowanie dokumentacji potrzebnej do wykonania rowu, którego budowa będzie blokowana. Skarżący nie zgadza się również z zakwalifikowaniem ewentualnego rowu przydrożnego, jako urządzenia wodnego w rozumieniu art. 16 pkt. 65) lit a) u.p.w., gdyż niemożliwe jest określenie parametrów domniemanego rowu, a więc stwierdzenie czy spełnia warunki określone w art. 16 pkt 47 w/w ustawy. Parametry ewentualnego rowu zostały przyjęte na podstawie parametrów rowu na wysokości działki ew. nr 78/1, nie oznacza to jednak, że ewentualny rów wzdłuż działki ew. nr 87 faktycznie istniał, oraz że posiadał takie same parametry i podobny przebieg jak rów na wysokości działki ew. nr 78/1. Skarżący podniósł, że organy obu instancji nie poczyniły ustaleń na czyjej działce miałby być odbudowany rów. Zdaniem skarżącego, organ nie może nakazać odbudowy rowu na działce niebędącej własnością ani nawet nie będącą w trwałym zarządzie lub zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w [...]. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Uczestnicy M. i A. S. w odpowiedzi na skargę wnieśli o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja narusza prawo i z tego względu podlega uchyleniu w ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli. Analiza akt sprawy, a w szczególności uzasadnień decyzji organów obu instancji przekonuje, że poczynione ustalenia faktyczne w sprawie są niewystarczające, co samo rozstrzygnięcie czyni przedwczesnym – naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Materią zasadniczą w przestrzeni faktów kształtujących rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest ustalenie, czy wzdłuż granicy działki nr 87 w miejscowości M., przylegającej do drogi powiatowej nr [...] faktycznie w przeszłości zlokalizowany był rów odwadniający. Bezsporne jest, że aktualnie przedmiotowego rowu nie ma. Bazowym dowodem, który pozwolił organom pozytywnie zweryfikować tę kwestię były mapy z 2013 roku o nr ewidencyjnym [...]. Badanie owych map wcale nie prowadzi do oczywistych wniosków, a wręcz przeciwnie – budzi wątpliwości co do odwzorowania i lokalizacji rowów. Sąd odnotowuje, że na przedmiotowych mapach w żaden sposób nie zaznaczono, gdzie w ocenie organów przebiega rów odwadniający wzdłuż drogi powiatowej na działkach nr 87, 434 i 78/1. Mapy nie zawierają opisu, legendy, które w ogóle potwierdzałyby, że są na nich zobrazowane oznaczenia wskazujące na przebieg rowu. Również intuicyjnie, po oznaczeniach graficznych nie sposób wskazać, gdzie ów rów miałby przebiegać. Pytany na tę okoliczność na rozprawie pracownik reprezentujący organ podał, iż "wydaje mu się", że rów na mapie oznaczony jest jako przestrzeń pomiędzy dwoma liniami przerywanymi. Pojedyncza linia przerywana po drugiej stronie drogi "jak się wydaje" oznacza granice pasa drogowego. Przy takim założeniu granice pasa drogowego kończyłyby się w innym miejscu niż granica działki, na której znajduje się droga – linie ciągłe na mapie. Formułując wnioski co do tak zgromadzonych i rozważanych dowodów Sąd musi przyjąć, iż organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Prezentowane przez organy konkluzje, co do istnienia rowu na działce nr 87 są nieweryfikowalne. Sąd nie dysponuje materiałem pozwalającym odtworzyć proces dedukcji, w efekcie którego ustalono, że rów na działce 87 istniał. Odnotować również należy, że w aktach znajdują się dowody, które kwestionują istnienie rowu w tej lokalizacji – pismo W. B. z dnia 16 października 2018 roku. Strona wskazuje na logiczny wniosek, że gdyby ów rów faktycznie kiedyś istniał w miejscu przyjętym przez organy, to powinny również istnieć przepusty pozwalające przez niego przejechać, do granicznych nieruchomości – przedmiotowych przepustów brak. W ocenie Sądu obowiązkiem organu było się do tego dowodu odnieść, stosownie do rygorów przewidzianych treścią art. 107 § 3 K.p.a. Z obligu poczynienia należytych ustaleń nie zwalniały organów pisma strony skarżącej, w których informowała, że wykonała w pasie drogowym drogi powiatowej [...] odmulenia części istniejącego rowu i w roku 2018 planuje dalsze prace w tym zakresie, w sąsiedztwie działki nr 87. Wykonanie prac przez stronę skarżącą nie przesądza o prawnym statusie rowu, zresztą w okresie późniejszym strona skarżąca wycofała się z dalszego odmulania rowu kwestionując, że rów w ogóle istniał, że posiada względem niego jakiekolwiek prawa i obowiązki, i że znajduje się on w pasie drogowym. Organ nie poczynił żadnych starań celem pozyskania dokumentacji z realizacji inwestycji drogowej, jaką była budowa drogi powiatowej nr [...], która pozwoliłaby ustalić, czy jej zakres obejmował budowę rowu i jaki ewentualnie jest jego charakter/przeznaczenie. Stosownie do postanowień art. 16 pkt 65 lit. a u.p.w. ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym (...) rowy. Po myśli definicji legalnej rowu – art. 16 pkt 47 u.p.w. - pod pojęciem rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu. Z powołanych przepisów wynika, po pierwsze, że zaliczenie określonego, liniowego zagłębienia w ziemi do kategorii "rowy" wymaga ustalenia, że ma ono charakter sztuczny, odprowadza wodę w sposób ciągły lub okresowy i że posiada szerokość dna nie mniejszą niż 1,5 przy ujściu. Aby taki rów sklasyfikować jako urządzenie wodne, niezbędne jest wykazanie, że służy on do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Również i te parametry nie zostały przez organy należycie ustalone. Organy a limine założyły, że każdy rów jest urządzeniem wodnym, co pozostaje w opozycji do jednoznacznej treści definicji ustawowej urządzenia wodnego. Organy nie zbadały wreszcie, czy wzmiankowane koryto osiągało atrybut minimalny 1,5 m szerokości dna przy ujściu, co można było zrealizować – przy hipotetycznym założeniu, że ów rów faktycznie istniał – poprzez sparametryzowanie rowu na działce 78/1, z którym rów ten miał się łączyć. Organy założyły również, że jeżeli wzdłuż drogi powiatowej istniał rów, to musiał on być urządzeniem odwadniającym stanowiącym jej wyposażenie techniczne. Co do zasady należy zgodzić się z organem, że a gruncie aktualnie obowiązujących przpeisów rów odwaniający stanowi wyposażenie techniczne drogi - § 102 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. 2016 r. poz. 124) i jest elementem definicyjnym drogi w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, (Dz. U. 2018r. poz. 2068; dalej w skrócie: "u.d.p."). Utrzymanie drogi, w tym i rowu odwadniającego należy do jej zarządcy – art. 20 pkt 4 u.d.p. Zobowiązanie zarządcy drogi do utrzymania rowu przebiegającego w pasie drogowym powinno poprzedzać ustalenie, że wraz z tą drogą stanowi on "całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego" – art. 4 pkt 2 u.d.p. Dla ustalenia podmiotu zobowiązanego do utrzymania urządzenia technicznego drogi we właściwym stanie technicznym nie może być miarodajna tylko jego lokalizacja, lecz przede wszystkim jego przeznaczenie – analogicznie NSA w wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. II OSK 1034/15. Przekładając powyższe na realia sprawy, obowiązkiem organów było nie tylko ustalenie, czy rów faktycznie istniał wzdłuż działki nr 87, ale również jakie było jego przeznaczenie, a konkretnie, czy był to rów odwadniający drogę powiatową, a zatem jej element techniczny. Jeżeli okazałoby się, że rów wprawdzie istniał, lecz nie stanowił elementu technicznego drogi – nie stanowił jej substratu – obowiązek z art. 191 ust. 1 u.p.w. powinien zostać nałożony na jego właściciela. W tej materii ustalenia organów także nie są klarowne. Z dołączonych do akt sprawy oświadczeń strony skarżącej oraz dopuszczonego dowodu z operatu technicznego z wyznaczenia punktów granicznych wynika, że kwestia przypisania prawa własności rowu jest wciąż otwarta, co będzie musiało zostać należycie wyjaśnione w ponownie prowadzonym postępowaniu. Z wyłożonych względów Sąd uchylił tak zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a. Prowadząc postępowanie organy podejmą należyte czynności procesowe celem ustalenia, czy rów wzdłuż drogi powiatowej nr [...] na wysokości działki nr 87 rzeczywiście w przeszłości istniał, a jeżeli tak to jaka była jego funkcja. W zależności od przedmiotowych ustaleń organy rozważą kto jest właścicielem rowu, a zatem na kogo nałożyć obowiązki, o jakich mowa w art. 191 ust. 1 u.p.w.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło