II SA/Rz 734/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-11-25
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został uwzględniony w całości, ponieważ sytuacja majątkowa i rodzinna skarżących, w tym niskie dochody i konieczność utrzymania rodziny, jednoznacznie dowodzi niemożności poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla poziomu ich koniecznego utrzymania. Brak zwolnienia mógłby uniemożliwić skarżącym dalsze uczestnictwo w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący K. i J. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie scalania gruntów. Skarżący wskazali na niskie dochody (609,77 zł miesięcznie), konieczność utrzymania dwóch niepełnoletnich córek uczących się, brak oszczędności oraz posiadanie nieruchomości rolnej i mieszkalnej. Wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że ich uiszczenie negatywnie wpłynęłoby na poziom ich utrzymania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. i J. S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych, na decyzję Wojewody, z dnia [...] lipca 2008r., nr [...], wydaną w sprawie scalenia gruntów we wsi P. w gminie P., - postanawia – zwolnić skarżących kosztów sądowych w całości.
Pozostający w związku małżeńskim K. i J. S. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 734/08, dotyczącej skargi na decyzję Wojewody [...] wydaną w sprawie scalania gruntów. Sprawa o sygn. II SA/Rz 734/08 nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. W aktualnym stanie, Strony skarżące są zobowiązane do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, należnego z tytułu wniesienia skargi.
Sytuacja majątkowa i rodzinna stron skarżących została opisana w druku urzędowym PPF. Z treści tych dokumentów wynika, że wnioskodawcy żyją bardzo skromnie. Ich gospodarstwo domowe liczy cztery osoby. Oprócz stron skarżących w skład wspólnego gospodarstwa wchodzą ich córki. Córki, nie osiągnęły pełnoletniości; pobierają nauki. Jedyny dochód, jaki uzyskuje rodzina stanowi kwota 609,77 zł., miesięcznie. Rodzina otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 2300 zł na rok. Skarżący są właścicielami budynku mieszkalnego o powierzchni 90m² oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,41 ha, 3,2 ha przeliczeniowego. Skarżący uzasadnili swój wniosek tym, że uiszczenie wpisu sądowego oraz pozostałych kosztów wpłynie negatywnie na poziom ich koniecznego utrzymania. Rodzina nie posiada oszczędności, z których byłaby w stanie pokryć koszty sądowe. We wniosku przedstawiono również wysokość wydatków koniecznych ponoszonych przez strony w skali miesiąca. Opłaty za gaz oraz energię elektryczną podano w skali dwóch miesięcy z uwagi na przyjęty tryb poboru płatności.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek stron skarżących decyzję Wojewody dotyczy wyłącznie instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strony zobowiązane są udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje znaczne obniżenie warunków, w jakich egzystują. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajdują się wnioskujący, koszty te obejmują wpis sądowy w kwocie 200 zł. Oprócz tej kwoty strony mogą zostać w przyszłości zobowiązane do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA.
Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna stron skarżących ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych. Podstawy finansowe utrzymania rodziny, a także pozostałe składniki majątku przedstawionego we wniosku, nie pozwoliłyby skarżącym na poniesienie zarówno ciężaru wpisów sądowych oraz wydatków. Wnioskujący posiadają lokal mieszkalny, jednak kwoty dochodów, uniemożliwiają nawet częściowe uczestniczenie w kosztach sądowych niniejszej sprawy. Wydatki poniesione w związku z udziałem stron skarżących w postępowaniu sądowym uniemożliwiałyby dokonanie zakupu podstawowych dla egzystowania dóbr i usług, czyli obniżałyby i tak niski poziom utrzymania rodziny S.. Wpis należny z tytułu wniesienia skargi, stanowi 1/3 miesięcznych i stałych przychodów skarżących. Jego pokrycie pozbawiłoby wnioskujących znacznej części środków pieniężnych, jakie przeznaczają na swe niezbędne utrzymanie oraz utrzymanie swych córek. Dochody skarżących są tak niskie, że w aktualnym poziomie cen i usług o charakterze niezbędnym pozwalają wyłącznie na zakup podstawowej żywności oraz środków czystości. Wnioskodawcy nie ponoszą wydatków niekoniecznych, których kosztem mogliby pokryć tylko pewną część kosztów sądowych. Dlatego też nie sposób twierdzić, aby J. i K. S. mogli wygospodarować środki na inne wydatki niż wydatki konieczne nie wspominając od kosztach postępowań sądowych.
Brak zwolnienia od kosztów sądowych mógłby zmusić skarżących do wycofania skargi na decyzję Wojewody. Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, wymienionych wyżej skarżących należy zwolnić od kosztów sądowych w całości.
Z tych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło