II SA/Rz 734/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego i innych, na decyzję Wojewody, z dnia [...] 2008r., nr [...], wydaną w sprawie scalenia gruntów we wsi P. w gminie P., - postanawia – przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowienie adwokata. W dniu 19 grudnia 2008 r. J.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 734/08, dotyczącej skargi na decyzję Wojewody wydaną w sprawie zatwierdzenia projektu scalania gruntów. Sprawa o sygn. II SA/Rz 734/08 nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. W aktualnym stanie, skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, należnego z tytułu wniesienia skargi na decyzję Wojewody. Ponieważ skarżący nie złożył swego wniosku na urzędowym druku PPF, Sąd wezwał go do uzupełnienia tego braku. Wnioskodawca wypełnił nałożony na niego obowiązek przesyłając do Sądu w terminie siedmiu dni wypełniony wniosek PPF. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskujący, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w kwocie 200 zł. Oprócz tej kwoty strona może zostać w przyszłości zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA. Sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej została opisana w druku urzędowym PPF oraz w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Z treści tych dokumentów wynika, że wnioskodawca jest osobą starszą; jego wiek to 79 lat. J. K. cierpi na typowe dla swego wieku choroby i dolegliwości. Musi być poddawany stałemu leczeniu. Związane z tym wydatki określono na kwotę 200 zł. Natomiast 650 zł. pochłaniają wydatki związane z zakupem żywności, ubrań, obuwia oraz środków czystości i opału. W 2008 r. uległ pożarowi dom J. K.. Wraz z domem spłonął cały dobytek skarżącego. Dom skarżącego nie był ubezpieczony na wypadek pożaru, przez co strona nie otrzymała odszkodowania. Jak wynika z zaświadczenia zastępcy Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w M. w wyniku pożaru uległy spłonięciu dwa pomieszczenia w budynku oraz część konstrukcyjna dachu budynku zamieszkałego przez J. K. (karta akt sądowych nr 393). Skarżący żyje samotnie, na okres zimy mieszka u rodziny swej zmarłej żony. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 968,03 zł. W 2008 r. otrzymał 1000 zł. tytułem dopłat do posiadanych gruntów rolnych. Środki te zostały przeznaczone na opłatę podatku rolnego oraz koszenie trawy. Strona zamierza odbudować swój spalony dom, gdyż nie zamierza naużywać gościnności osób, u których obecnie mieszka. Stwierdzono, co następuje: J.K. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), jest niemożliwie gdyż spowoduje obniżenie zdolności ponoszenia wydatków koniecznych. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie dysponuje jakimkolwiek środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi najszerszą pomoc, jaką państwo może udzielić podmiotom uczestniczącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Budżet państwa nie może być w sposób nieuzasadniony pozbawiany należnych dochodów. Opisana przez stronę sytuacja majątkowa i rodzinna ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów postępowania sądowego, czyli opłat i wydatków sądowych oraz wynagrodzenia adwokackiego. O pozytywnym dla strony rozstrzygnięciu wniosku decyduje stan jego majątku oraz poziom wydatków koniecznych. Wysokość wydatków koniecznych oscyluje wokół kwoty uzyskiwanych dochodów. Strona z trudnością pokrywa zwykłe ciężary codziennego życia. Zły stan majątkowy J. K. pogarsza dodatkowo konieczność zakupu drogich lekarstw oraz odbudowa spalonego domu. W rozpoznawanej sprawie, wydatki ponoszone na odbudowę domu muszą być zaliczone do wydatków koniecznych, nie zaś wydatków zbędnych dla utrzymania właściwego poziomu życia. Finansowe uczestniczenie strony w kosztach niniejszego postępowania zdecydowanie uniemożliwiłoby J. K. restaurację domu mieszkalnego. Odbudowa spalonego domu jest koniecznością, gdyż osoby, u których zamieszkuje J.K. nie stanowią jego rodziny. Dlatego nie są one zobowiązane mocą przepisów K.r.io. do dostarczania stronie skarżącej środków utrzymania. Należy też dodać, że wiek oraz stan zdrowia skarżącego czyni nierealnym samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego o pow. 4,20 ha. Strona nie może w pełni wykorzystać wynikającego z posiadanych gruntów rolnych potencjału gospodarczego. Nie sposób oczekiwać, aby J.K. wyłącznie własną pracą był w stanie znacząco polepszyć stan swego majątku. Ponieważ posiadane zasoby majątkowe J. K. pozwalają mu żyć wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego, należy stwierdzić, że strona nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie ciężarów postępowania sądowego. Z tego powodu orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.