II SA/Rz 734/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony J. S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego i innych, na decyzję Wojewody, z dnia [...] 2008 r., nr [...], wydaną w sprawie scalenia gruntów we wsi P. w gminie P., - postanawia – przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowienie adwokata. W dniu 7 stycznia 2009 r., J. S. złożył do sprawy II SA/Rz 734/08, wyłącznie we własnym imieniu, na urzędowym druku PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona do chwili obecnej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Na obecnym etapie postępowania strona zobowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Podany wpis jest należny z tytułu wniesienia skargi na decyzję Wojewody P. wydaną w sprawie zatwierdzenia projektu scalania gruntów. Wezwaniem z dnia 9 stycznia 2009 r. referendarz sądowy wyznaczony do rozpoznania wniosku J. S. wezwał stronę do nadesłania dowodów potwierdzających utratę przez żonę skarżącego H. S. prawa do renty oraz do wyjaśnienia czy zamieszkujący ze skarżącym L. S. jest osobą bezrobotną. Jeżeli L. S. nie jest osobą bezrobotną należało określić źródła jego utrzymania oraz wysokość uzyskiwanych dochodów a także stan i wartość majątku ruchomego i nieruchomego. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do Sądu w terminie. Stwierdzono, co następuje: J. S. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), jest niemożliwie gdyż spowoduje obniżenie zdolności ponoszenia wydatków koniecznych wnioskodawcy i jego rodziny. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie dysponuje jakimkolwiek środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stanowi najszerszą pomoc, jaką państwo może udzielić podmiotom uczestniczącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego też sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskujących o prawo pomocy powinna być ustalona ze szczególną wnikliwością. Budżet państwa nie może być w sposób nieuzasadniony pozbawiany należnych dochodów. Wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy należy ocenić jako zasadny, czyli odpowiadający ustawowym przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wypada też dodać, że Strona wnioskująca współpracowała w wyjaśnianiu swej sytuacji osobistej i majątkowej. Udzielone w piśmie z dnia 19 stycznia 2009 r. informacje w pełni odpowiadają na postawione w wezwaniu referendarza sądowego pytania. Na pozytywną ocenę żądania strony skarżącej wpływają następujące okoliczności: skarżący J. S. pozostaje w związku małżeńskim z H. S.. Łączne dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą obecnie 1360,73 zł. brutto miesięcznie. J. S. wykazał, że Jego żona H. nie uzyskuje dochodów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 17 września 2007 r. odmówił przyznania jej emerytury (dowód kserokopia decyzji odmownej ZUS w aktach sprawy). Skarżący zamieszkuje wraz z żoną w domu o powierzchni ok. 130 metrów kwadratowych. Rodzina syna L. nie partycypuje w wydatkach związanych z utrzymaniem domu. Według oświadczenia skarżącego syn jedynie od czasu do czasu przebywa w jego domu. Także on jest w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. L. S. stale poszukuje pracy zarówno w Polsce jak i poza granicami kraju. Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,69 ha oraz samochodu osobowego marki Fiat 126p z 1979 roku. Na wydatki obciążające budżet domowy składają się także raty na spłatę kredytu bankowego. Ponadto rodzina skarżącego ponosi standardowe koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego tj. wyżywienie, ubiór, niezbędne leki, energia elektryczna. Uwzględniając przedstawione przez J. S. okoliczności związane z jego sytuacją rodzinną i majątkową oraz ogólne koszty utrzymania gospodarstwa domowego w dzisiejszych czasach należy stwierdzić, iż dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącego jest wprawdzie stały, lecz jednocześnie zbyt niski, by można było z niego wygospodarować jakiekolwiek oszczędności. Skumulowany wysiłek, jaki wiązałby się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania oraz kosztów ustanowienia adwokata, doprowadziłby do znacznego pogorszenia sytuacji skarżącego i jego rodziny. Aby poziom utrzymania rodziny J.S. nie uległ pogorszeniu, należy zwolnić go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz pokryć koszty ustanowienia dla strony adwokata. Inne rozstrzygnięcie żądania strony mogłoby uniemożliwić skuteczną obronę praw podmiotowych przed sądem administracyjnym. Należy na koniec wyraźnie podkreślić, iż zwolnienie od kosztów postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy wyłącznie skarżącego J. S.. Z tych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.