II SA/Rz 734/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego i innych, na decyzję Wojewody, z dnia [...] 2008r., nr [...], wydaną w sprawie scalenia gruntów we wsi P. w gminie P., - postanawia – 1) przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, 2) w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Sygn. II SA/Rz 734/08 Uzasadnienie A. G. do sprawy o sygn. II SA/Rz 734/08 złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sprawa o podanej sygnaturze dotyczy skargi wyżej wymienionego oraz innych osób na decyzję Wojewody wydaną w sprawie zatwierdzenia projektu scalania gruntów. Wszczęte postępowanie nie zostało zakończone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Na obecnym etapie postępowania, strony skarżące, a w tym A. G. są zobowiązane do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Oprócz tej kwoty strona może zostać w przyszłości zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA. Ponieważ wniosek o prawo pomocy nie przedstawiał wszystkich niezbędnych do jego rozpatrzenia wiadomości przedstawiających stan majątkowy i rodzinny strony, wyznaczony do jego rozpoznania referendarz sądowy wezwał A. G. do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Skarżący został wezwany na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), do wyjaśnienia czy rodzina dysponuje samochodem osobowym, telefonem komórkowym, podania sposobów wykorzystania nieruchomości rolnych oraz do wysokości ewentualnych dopłat do gruntów rolnych. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do Sądu w dniu 19 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego). A. G. wyjaśnił, iż posiada samochód osobowy opel vectra rok produkcji 1993 r. Strona ponosi wydatki związane z utrzymaniem samochodu osobowego w kwocie 400 zł. miesięcznie. Ponadto A. G. użytkuje telefon komórkowy. Związane z tym opłaty wynoszą w skali miesiąca kwotę ok. 70 zł. Nieruchomości rolne są wykorzystywane przez skarżącego na własne potrzeby rodziny. A. G. otrzymuje oprócz dochodów ze stosunku pracy otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 3 505, 14 zł. O tym dodatkowym dochodzie rodziny, strona wspomniała dopiero na wezwanie referendarza sądowego. Stwierdzono, co następuje: Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według, której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne. Rozpoznając wnioski o przyznanie prawa pomocy oprócz sytuacji materialnej wnioskodawcy, nie może z pola widzenia tracić okoliczności procesowych, w jakich został złożony wniosek. Chodzi tu m.in. o etap rozpoznawania sprawy, stopień jej skomplikowania. Okoliczności, o jakich mowa, również powinny decydować o odmowie bądź przyznaniu prawa pomocy i zakresie tej pomocy. Przedstawiona przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa i rodzina uzasadnia zastosowanie instytucji prawa pomocy w ograniczonym zakresie. Na chwilę wydawania rozstrzygnięcia, A. G. niewątpliwie spełnia przyznania osobie fizycznej prawa pomocy jednak wyłącznie w zakresie częściowym. Ustawowe warunki otrzymania tego rodzaju pomocy zostały wskazane przez prawodawcę w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego spowodowałoby uszczerbek na poziomie koniecznego utrzymania wnioskodawcy oraz jego rodziny. O przyznaniu prawa pomocy A. G. decyduje liczba osób tworzących gospodarstwo domowe oraz wysokość dochodów, z których rodzina A. G. musi pokryć wydatki niezbędne. Można być pewnym, iż podana przez skarżącego kwota dochodów jest niewystarczająca do pokrycia kosztów finansowych niniejszego postępowania oraz pokrycia bieżących kosztów utrzymania ośmioosobowej rodziny A. G.. W skład gospodarstwa domowego skarżącego wchodzą dzieci wnioskodawcy będące osobami małoletnimi. Dzieci skarżącego z uwagi na swój wiek nie są w stanie podjąć pracy, a tym samym przynajmniej w części pokryć koszty swego utrzymania. Wydatki związane z ich utrzymaniem muszą znacząco obciążać niewielki budżet rodziny G.. Należy też dodać, że żona skarżącego E. G. nigdzie nie pracuje. Ciężar utrzymania rodziny spoczywa wyłącznie na A. G.. Wnioskodawca nie może wykonywać każdej pracy z uwagi na dokuczliwe dolegliwości zdrowotne. Skarżący, a także członkowie jego rodziny posiadają pewien potencjał pozwalający na uczestniczenie w kosztach niniejszego postępowania. Nie pozwala on na całkowite zniesienie obowiązku pełnej kwoty kosztów sądowych. Skarżący może część środków przeznaczanych na utrzymanie samochodu osobowego oraz uiszczenie opłat za używanie telefonu komórkowego przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych występujących w niniejszej sprawie. Utrzymanie samochodu osobowego oraz telefonu komórkowego stanowi wydatek nie mający wpływu na utrzymanie konieczne osoby fizycznej. Innymi słowy, zdolność do ponoszenia tych wydatków nie może podlegać ochronie ze strony sądu. Poczynione w ten sposób oszczędności mogą zostać bez większych przeszkód spożytkowane na pokrycie kwoty wpisu sądowego, jak i pokrycie innych opłat i wydatków. Dodatkowe dochód rodzina może uzyskać także dzięki uzyskaniu w bieżącym roku dopłat do posiadanych gruntów rolnych. Nie można pominąć, iż w dyspozycji rodziny znajduje się 6 ha gruntów rolnych. Dzięki posiadaniu gospodarstwa rodzina nie musi wydatkować znacznych kwot na zakup podstawowej żywności. Reasumując, A.G. pokrywając połowę pełnej kwoty kosztów sądowych nie poniesie żadnego uszczerbku w wydatkach koniecznych swej rodziny. Z wyżej powołanych względów orzeczono o zwolnieniu A. G. od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.