II SA/Rz 735/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-07-21
Skład orzekający: Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, pomimo posiadania pewnych środków na rachunku bankowym i osiągania zysków, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowego prawa pomocy, jeśli wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje znaczne pogorszenie jej sytuacji finansowej i utrudni bieżące prowadzenie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Spółka jawna, ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych, musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania spółki. Posiadanie stałych dochodów i środków majątkowych, nawet jeśli przejściowo trudna sytuacja finansowa, nie uzasadnia przyznania częściowego prawa pomocy, jeśli kwota kosztów sądowych (np. wpis od skargi kasacyjnej) nie zagraża funkcjonowaniu spółki.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. Spółka Jawna złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję o warunkach zabudowy. W skardze kasacyjnej wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co spółka zaskarżyła sprzeciwem, argumentując, że posiadane środki są niezbędne do bieżącej działalności i ich wydatkowanie na koszty sądowe spowoduje znaczne pogorszenie sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. Spółka Jawna o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
II SA/Rz 735/09
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 735/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. Sp. z o.o. Spółka Jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku reprezentujący Spółkę radca prawny M. K. zawarł wniosek o zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych, wskazując na jej trudną sytuacją finansową i brak wystarczających środków na ich poniesienie.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 735/09 wydanym przez referendarza sądowego odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Od tego postanowienia w dniu 13 lipca 2010 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym [...]) skarżąca spółka wniosła sprzeciw domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Nie zgodziła się ze stanowiskiem referendarza sądowego zawartym w postanowieniu objętym sprzeciwem. Wskazała, że mimo, że spółka posiada pewne środki zgromadzone na rachunku bankowym, to nie są one znaczne, a środki te są niezbędne do bieżącego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Zwróciła uwagę, że dokonanie opłaty od wpisu od skargi kasacyjnej, spowodować może znaczne pogorszenie jej sytuacji finansowej, mając na uwadze wysokość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. W szczególności podkreśliła, że o złej sytuacji finansowej spółki świadczy niewielka ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 245 § 1, § 2 i 3 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wyjaśnić należy, że skoro w niniejszej sprawie stroną skarżąca jest spółka jawna, stąd domagając się zwolnienia od kosztów sądowych winna ona wykazać, że nie jest w stanie ponieść wyżej opisanych opłat sądowych bez trudności związanych z utrzymaniem spółki.
Dokonana przez Sąd ponowna analiza złożonego wniosku nie uzasadnia jednak jego uwzględnienia, tak w całości jak i w części, gdyż wskazane przez stronę skarżącą informacje nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie częściowego prawa pomocy tj. braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania spółki.
Zawarte w tym wniosku oświadczenie o majątku i dochodach wykazywało wysokość kapitału zakładowego Spółki na 9 tysięcy złotych, wartość jej środków trwałych na dzień 31 grudnia 2010 r. na 19 996.03 złotych, wysokość zysku za 2009 r. na 18 155,85 złotych, zaś stan konta bankowego na dzień złożenia wniosku na 1752,07 złotych.
Wśród wydatków skarżącej niewątpliwie najistotniejsze to te związane z prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej.
Podkreślenia wymaga, że obowiązek stron ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie wynika z art. 199 P.p.s.a. i dotyczy on również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody.
W niniejszej sprawie posiadanie w miarę stałych dochodów przez skarżącą spółkę, mimo opisanych przez nią przejściowych trudności finansowych i ponoszonych kosztów utrzymania powoduje, że obowiązek ten nie może zostać w stosunku do skarżącej wyłączony lub ograniczony, gdyż stałoby to w sprzeczności z ustawowymi zasadami przyznawania prawa pomocy.
Nie do zaakceptowania jest sytuacja, że udzielona pomoc prawna ze środków publicznych nie służyłaby w istocie zaspokojeniu prawa skarżącej do Sądu.
Na obecnym etapie postępowania koszty postępowania obejmują opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 złotych, co nie powinno zagrozić funkcjonowaniu spółki i prowadzeniu przez nią dalszej działalności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło