II SA/Rz 735/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 340 zł /słownie: trzysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 735/11 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi Z. M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako SKO) z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] uchylające postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] o nieuzgodnieniu projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na “budowie budynku usługowego (hala warsztatowa) dla potrzeb montażu i konserwacji agregatów chłodniczych do naczep i samochodów chłodniczych wraz z częścią biurowo-socjalną oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą" na działce nr 1722/2 w miejscowości O. - Gmina I. i nr 614/2, 615/1 w miejscowości K. - Gmina S. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) w związku z art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm., określanej dalej jako u.i.ś.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 5 stycznia 2011 r. Wójt Gminy I. zwrócił się do Burmistrza S. o uzgodnienie projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na “budowie budynku usługowego (hala warsztatowa) dla potrzeb montażu i konserwacji agregatów chłodniczych do naczep i samochodów chłodniczych wraz z częścią biurowo-socjalną oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą" na działce nr 1722/2 w miejscowosci O. - Gmina I. i nr 614/2, 615/1 w miejscowości K. - Gmina S. Burmistrz S. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] nie uzgodnił projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na: “Budowie budynku usługowego (hala warsztatowa) dla potrzeb montażu i konserwacji agregatów chłodniczych do naczep i samochodów chłodniczych wraz z częscią biurowo-socjalną oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą" na działce nr 1722/2 w miejscowości O. - Gmina I. i nr 614/2, 615/1 w miejscowości K. - Gmina S. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawą prawną wniosku dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wykraczającego poza obszar jednej gminy jest art. 75 ust. 4 u.i.ś.r. Podniósł, że na załączniku graficznym nr 1 (mapie zasadniczej w skali 1:1000) karty informacyjnej przedsięwzięcia został uwzglęniony teren stanowiący obszar planowanego przedsięwzięcia, przez który przebiegają trzy gazociągi eliminujące w znacznym zakresie lokalizację jakiejkolwiek inwestycji. W związku z tym faktyczny teren planowanego przedsięwzięcia znajduje się na obszarze gminy S. Organ nadmienił, że w załączonych do projektu decyzji materiałach, brak wykazu stron biorących udział w postępowaniu, a tym samym Burmistrz nie może stwierdzić czy został zagwarantowany udział wszystkich stron. W zażaleniu na to postanowienie T. S. i W. K. – reprezentowani przez radcę prawnego R. B. wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili naruszenie art. 106 § 5 w związku z art. 141 § 2 k.p.a. oraz naruszenie art. 75 ust. 4 u.i.ś. Składający odwołanie podnieśli, że organ nie doręczył im postanowienia objętego zażaleniem. SKO postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., opisanym na wstępie uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że Burmistrz nie umożliwił udziału w postępowaniu skarżącym stronom i nie doręczył im postanowienia objętego zażaleniem. Naprowadziło, że w sprawie uzgodnienia decyzji postępowanie administracyjne winno się toczyć z udziałem wszystkich stron postępowania zgodnie z poglądem przyjętym i ukształtowanym w doktrynie prawa oraz orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Odnoszac się do zarzutów stawianych w zażaleniu Kolegium wskazało, że są one zasadne i zasługują na uwzględnienie oraz stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W skardze na powyższe postanowienie Z. M. wniósł o jego uchylenie w całości i utrzymanie postanowienia organu I instancji ewentualnie o umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie: prawa materialnego, przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 75, 77 § 1, 107 § 3, 138 § 2, a nadto błąd w ustaleniach faktycznych, dowolność i sprzeczność oceny zebranego materiału dowodowego. W uzasadneniu skarżący nie zgodził się z zaskarżonym postanowieniem. Wskazał, że narusza ono jego prawa majątkowe jak i podmiotowe, a nadto podniósł, że organ błędnie postąpił uwzględniając zażalenie. W ocenie skarżącego brak jest podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, gdyż na działce nr 614/2 nie może być prowadzona taka działalność, a nadto przewidziany rodzaj działalności negatywnie wpływa na środowisko i nieruchomości sąsiednie. Podniósł, że w trakcie montażu i konserwacji agregatów chłodniczych do naczep i samochodów chłodniczych będzie intensywny hałas wytwarzany przez te agregaty, maszyny i urządzenia służące do ich naprawy. Dodatkowo warsztat naprawczy charakteryzuje się negatywnym oddziaływaniem na nieruchomości sąsiednie, uciażliwością oraz zwiększonym ruchem pojazdów. Konkludując skarżący wskazał, że na jego nieruchomości istnieje hotel, restauracja z salami weselnymi, szkoleniowymi, bankietowymi wraz z ogrodem z przeznaczeniem na wypoczynek gości. Sąsiedztwo zaś wnioskowanego przez inwestora zakładu naprawy agregatów chłodniczych znacznie obniży walory użytkowe i estetyczne nieruchomości skarżącego, co w efekcie spowoduje jego straty. Na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. skarżący działający przez pełnomocnika zarzucił dodatkowo, że z ewidencji gruntów wynika, iż postanowienie zostało wydane przez niewłaściwy organ I instancji, bo większą powierzchnię mają działki położone na terenie Gminy S. Dlatego jest dotknięte nieważnością. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że nie są one zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W piśmie z dnia 9 listopada 2011 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 15 listopada 2011 r. inwestorzy - uczestnicy postępowania T. S. i W. K. wnieśli o odrzucenie skargi z uwagi na to, że skarga nie spełnia wymogów art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie podlega kognicji Sądu. Na wypadek niepodzielenia powyższego poglądu uczestnicy wnieśli o oddalenie skargi jako bezzasadnej, w całości popierając argumenty przedstawione przez SKO w odpowiedzi na skargę. Ponadto skarga w ich ocenie stała się bezprzedmiotowa, bowiem dnia [...] września 2011 r. Burmistrz S. wydał nowe postanowienie uzgadniające projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia uczestników, które nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu. W pierwszej kolejności Sąd bowiem bada czy postanowienie nie narusza prawa w sposób, który daje podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził takie naruszenie. Zaskarżone postanowienie narusza bowiem rażąco prawo, co odpowiada przesłance stwierdzenia jego nieważności przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Stan faktyczny dający podstawy do takiego stwierdzenia przedstawia się następująco; Prowadzący postępowanie Wójt Gminy I. zwrócił się do Burmistrza S. o uzgodnienie projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku usługowego (hala warsztatowa) dla potrzeb montażu i konserwacji agregatów chłodniczych do naczep i samochodów chłodniczych wraz z częścią biurowo-socjalną oraz niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce ewidencyjnej nr 1722/2 w miejscowości O. – Gmina I. i działkach nr 614/2, 615/1 w miejscowości K. – Gmina S. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr Burmistrz S. nie uzgodnił projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że postanowienie powyższe zostało doręczone T. S. w dniu 8 marca 2011 r. W aktach brak dowodu doręczenia postanowienia W. K., który we wniosku wskazał adres dla doręczeń, ale nie ustanowił pełnomocnika do doręczeń. W dniu 3 marca 2011 r. (data stempla pocztowego) zostało nadane w urzędzie pocztowym zażalenie T. S. i W. K. na postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2011 r. Zażalenie zostało sporządzone przez radcę prawnego R. B., który dołączył do niego pełnomocnictwa udzielone przez w/w wnioskodawców. Zażalenie to wpłynęło do organu I instancji w dniu 7 marca. Z powyższego wynika, że zażalenie zostało złożone zanim postanowienie z dnia 20 stycznia 2011 r. zostało wprowadzone do obrotu prawnego. Zgodnie z przepisem art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.) – zwana dalej ustawą, w art. 74 ust 3 stanowi, że jeśli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Ten ostatni przepis przewiduje, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeśli przepis szczegółowy tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W niniejszej sprawie z uwagi na liczbę stron brak było podstaw do zastosowania w/w przepisu, zresztą w aktach nie ma dowodu na jego zastosowanie przez organ I instancji. Zgodnie z przytaczanym wyżej art. 141 § 2 k.p.a. doręczenie lub ogłoszenie postanowienia stanowi jego wprowadzenie do obrotu prawnego. Postanowienie wydane przez Burmistrza S. jest postanowieniem wydanym w oparciu o art. 75 ust. 4 ustawy, do którego ma zastosowanie tryb z art. 106 k.p.a. (zob. pośrednio teza 5 do art. 75 – Krzysztof Gruszecki – Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji... - LEX/el 2009)Na postanowienie takie w myśl art. 106 § 5 k.p.a. przysługuje zażalenie. W sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione przed wejściem do obrotu prawnego postanowienia, organ II instancji winien w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. stwierdzić jego niedopuszczalność. Zażalenie bowiem może być wniesione w terminie 7 dni, który rozpoczyna bieg od daty doręczenia postanowienia (art. 110 w zw. z art. 144 k.p.a.). SKO w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdziło fakt braku doręczenia decyzji stronom postępowania, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy tylko w odniesieniu do W. K. Nie zmienia to faktu, że organ II instancji rozpoznał zażalenie, które zostało przedwcześnie złożone, co stanowi rażące naruszenie prawa przewidziane art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 06.02.2008 r. sygn. II SA/Wa 1839/07 – Lex nr 501025). W ocenie Sądu bezzasadny był zarzut dotyczący wydania przez organ I instancji postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż o właściwości organów w przypadku, o którym mowa w art. 75 ust. 4 u.i.ś., zgodnie z jego brzmieniem nie decyduje powierzchnia działek, na których ma być zlokalizowane przedsięwzięcie, lecz powierzchnia terenu, na którym ma być ono realizowane. W niniejszej sprawie teren przedsięwzięcia nie pokrywa się z powierzchnią działek, na których ma być realizowane – jest bowiem mniejszy, a większa jego część ma być zlokalizowana na działce 1722/2 położonej w Gminie I. (0,15ha przy 0,145ha zlokalizowanym na terenach działek 614/2 i 615/1 – Gmina S. - chociaż ogólna powierzchnia tych działek wynosi 0,1228 i 0,1759ha, zaś działki 1722/2 – 0,16ha). Wbrew zarzutowi uczestników zaskarżone postanowienie należy do postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. co uzasadnił Sąd wcześniej. Bez znaczenia pozostawała okoliczność, że Burmistrz S. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. uzgodnił projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Rozpoznanie skargi nie było bezprzedmiotowe, gdyż w obiegu prawnym pozostawało zaskarżone postanowienie SKO wydane z rażącym naruszeniem prawa. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia, wbrew twierdzeniom inwestorów nie wynika jednoznacznie aby oddziaływanie inwestycji pod każdym względem zamykało się w granicach działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Z uwagi na możliwość emisji hałasu przez samochody chłodnicze i pojazdy, do których przeznaczone są naczepy, choćby nie przekraczał on określonego poziomu, to jednak sam fakt możliwości takiej immisji uzasadnia udział w tym postępowaniu właścicieli sąsiednich nieruchomości. Interes prawny nie musi być zdaniem Sądu oparty jedynie na przepisach prawa administracyjnego, ale także może się wywodzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa cywilnego – choćby art. 140 k.c. w zw. z art. 144 k.c. Z akt sprawy zaś wynika, iż stwierdzenie, że emisja hałasu do środowiska nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na granicy działki inwestora odnosi się tylko do hali warsztatowej. Nie może mieć decydującego znaczenia także bliskie sąsiedztwo drogi krajowej, skoro w określonych sytuacjach źródło hałasu (np. samochody ciężarowe) będzie bliżej sąsiadujących działek. W tej sytuacji rozpoznanie merytorycznych zarzutów skargi byłoby przedwczesne. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego stosowne do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 z późn. zm.). Nie uwzględniono w tej kwocie opłaty skarbowej wobec nie przedłożenia dowodu jej uiszczenia.