II SA/Rz 735/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-09-02
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba osiągająca wysokie dochody netto miesięcznie, posiadająca znaczący majątek (nieruchomość, mieszkanie, akcje, samochód) i spłacająca pożyczkę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo ponoszenia wysokich kosztów związanych z dojazdami do pracy?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wysokie dochody, posiadany majątek (nieruchomość, mieszkanie, akcje, samochód) oraz zdolność kredytowa świadczą o dobrej sytuacji materialnej strony, która jest w stanie pokryć koszty sądowe bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo, solidarna odpowiedzialność z innymi współskarżącymi pozwala na rozłożenie ciężaru kosztów.Stan faktyczny
Skarżący (A. M.) wraz z rodzicami wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych. Wszyscy skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi. A. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podając wysokie dochody netto (5000 zł miesięcznie), ale także znaczne koszty dojazdów do pracy z uwagi na odległość miejsca zamieszkania od miejsca pracy. Wskazał również posiadany majątek (udział w nieruchomości, mieszkanie, akcje, samochód) oraz spłacaną pożyczkę i planowane wydatki remontowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia A. M. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M., B. M. oraz A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na balkonach - postanawia - odmówić zwolnienia A. M. od kosztów sądowych. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik
J. M., B. M. oraz A. M. wnieśli do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] - nakazującą im rozbiórkę samowolnie wybudowanych ścianek osłonowych na istniejących balkonach na ścianie południowej budynku nr [...] położonego przy ul. I. w J.
Wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 500 zł, wszyscy skarżący złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioski: J. M. i B. M. zostały rozpoznane odrębnymi postanowieniami z dnia 22 sierpnia 2013 r., natomiast obecnie przedmiot rozpoznania stanowi wniosek A. M.
Domagając się zwolnienia od kosztów sądowych A. M. podał, że osiąga wprawdzie "stosunkowo duże przychody" (wynagrodzenie za pracę w wysokości 5 000 zł netto miesięcznie), jednakże sporą ich część pochłaniają koszty ich uzyskania związane z dojazdami do pracy. Podniósł, że mieszka w L., natomiast pracuje w O. (oddalonym o ok. 400 km). Wnioskodawca nie wskazał żadnych osób, które pozostawałyby z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W rubryce urzędowego formularza PPF dotyczącej posiadanego majątku wymienił udział wielkości 2/40 części w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni mieszkalnej 110 m. kw., mieszkanie o powierzchni 60 m. kw., akcję o wartości nominalnej 15 000 zł oraz samochód "Oktavia". Nadmienił, ze spłaca pożyczkę mieszkaniową oraz, że wobec zalania jego mieszkania (dziurawy dach) będą go czekać znaczne wydatki remontowe.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
Żądanie A. M. dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych mieści się w zakresie prawa pomocy w częściowym zakresie, co wynika z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". By wniosek w tym właśnie zakresie został uwzględniony, składający go musi – zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
To zatem na wnioskującym o pomoc ze strony Państwa spoczywa ciężar udowodnienia, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do zastosowania wobec niego wyjątkowej instytucji, jaką jest prawo pomocy. Rozstrzygnięcie zaś w tej kwestii uzależnione jest wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W sytuacji braku wykazania zaistnienia przesłanek z powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. strona musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami.
Przechodząc do analizy okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę należy wskazać, iż w żaden sposób nie przemawiają one za uwzględnieniem złożonego przez niego wniosku. Przeciwnie, świadczą o jego dobrej sytuacji materialnej. Jak bowiem wynika ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, uzyskuje on wysoki dochód w miesięcznej wysokości 5 000 zł netto. Wprawdzie - jak podał skarżący - ponosi on znaczne wydatki na dojazdy z miejsca zamieszkania do miejsca pracy odległego o ok. 400 km, jednak należy wskazać, iż z pewnością nie są to dojazdy codzienne, co byłoby fizycznie niemożliwe. Sytuacja mieszkaniowa skarżącego jest stabilna; posiada on udział w zabudowanej nieruchomości (wynoszący 2/40) oraz mieszkanie o powierzchni 60 m. kw. Poza tym, na majątek wyżej wymienionego składają się także: samochód osobowy Skoda Oktavia oraz akcja o wartości nominalnej 15 000 zł. Skarżący nie wskazał, by jakiekolwiek osoby pozostawały z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a zatem wszelkie środki finansowe, którymi dysponuje może on przeznaczać wyłącznie za własne potrzeby.
Odnosząc się do kwestii spłacania pożyczki mieszkaniowej wskazać należy, że jej zaciągnięcie świadczy z pewnością o płynności finansowej strony, która by pożyczkę taką otrzymać musiała posiadać odpowiednią zdolność kredytową.
W odniesieniu natomiast do posiadania przez skarżącego papierów wartościowych trzeba zauważyć, że rozpoznający wniosek nie ma możliwości ustalania wartości rynkowej akcji danego podmiotu gospodarczego, bowiem mogłoby się to wiązać z zarzutem dowolności w tym zakresie.
Zestawiając zatem wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu (5 000 zł miesięcznie) z wysokością kosztów sądowych w niniejszej sprawie [na obecnym etapie – 500 zł tytułem wpisu od skargi, na dalszych zaś etapach ewentualnie 350 zł, w tym 100 zł – opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem (tylko w razie oddalenia skargi) oraz 250 zł – wpis od skargi kasacyjnej], stwierdzić należy, iż skarżący jest w stanie opłacić swój udział w niniejszym postępowaniu bez jakiegokolwiek uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Należy bowiem zaznaczyć, iż uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. musiałby dotyczyć jedynie najbardziej podstawowych potrzeb (żywienia, leczenia, mieszkania). Z wniosku nie wynika zaś, by nie były one zaspokajane, jak też, by mogło do tego dojść w związku z pokryciem kosztów sądowych w sprawie.
Należy mieć także na uwadze, że zarówno do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie, jak też do ponoszenia innych opłat na dalszym etapie postępowania zobowiązani są solidarnie wnioskodawca oraz współskarżący tj. jego rodzice: J. M. oraz B. M. Strony mogą zatem ustalić pomiędzy sobą w jakim zakresie każda z nich poniesie powyższe koszty. Tym samym ciężar ten może zostać odpowiednio rozłożony.
Zaznaczenia wymaga także, iż odstąpiono od wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku w zakresie np. wskazania średniej wysokości miesięcznych wydatków, uznając, że wysoka kwota pozostających do jego dyspozycji miesięcznych dochodów pozwala na sfinansowanie jego udziału w niniejszym postępowaniu.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło