II SA/Rz 736/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-06-24

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest osobą w podeszłym wieku, samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe i utrzymującą się z niskiej emerytury, powinna zostać przyznana pomoc prawna w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wpis od skargi stanowi znaczną część jej dochodu, a pozostałe środki są przeznaczane na podstawowe potrzeby życiowe. Jednakże, odmówiono ustanowienia adwokata, gdyż prawo pomocy w tym zakresie jest instytucją wyjątkową, przeznaczoną dla osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, a wnioskodawczyni, mimo niskich dochodów, jest w stanie zapewnić sobie utrzymanie i posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej.
Stan faktyczny
Skarżąca, 72-letnia emerytka, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazała, że jej emerytura wynosi 1085,69 zł, a koszty postępowania to 500 zł wpisu. Przedstawiła swoje miesięczne wydatki i wskazała na zawiłość sprawy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia - I. przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. B. W. wezwana została do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W związku z powyższym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że ma 72 lata i nie stać jej na uiszczenie powyższej opłaty. Mieszka bowiem sama i utrzymuje się jedynie z emerytury w kwocie 1085,69 zł. Jest współwłaścicielką w większości zalesionej nieruchomości rolnej o pow. 11 arów (udział 1/2). Jako swoje stałe wydatki skarżąca wskazała: 211 zł – czynsz, 110 zł – woda, 50 zł – energia elektryczna, 25 zł – telefon, 45 zł – gaz, 300 zł – wyżywienie, 300 zł – lekarstwa. Wnioskodawczyni zwróciła uwagę, że sprawa jest zawiła i nie jest w stanie samodzielnie bronić swoich praw. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie strony podlega uwzględnieniu, ale tylko w części. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się skarżąca jest bowiem zarezerwowane dla osób ubogich, które z trudem zaspokajają swoje podstawowe potrzeby życiowe. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., taki wymiar wsparcia uzyskuje osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei częściowy zakres prawa pomocy skierowany jest do osoby, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zasadniczo jednak to strony postępowania mają obowiązek ponoszenia kosztów postępowania, na co wskazuje art. 199 P.p.s.a. Analiza przedstawionych przez wnioskodawczynię danych doprowadziła do konkluzji o częściowej zasadności jej wniosku. Wymieniona prowadzi bowiem samodzielne gospodarstwo domowe. Wymaga leczenia, na co wydatkuje dużą kwotę tj. 300 zł w relacji do uzyskiwanego przez nią dochodu tzn. 1085,69 zł. Reszta wskazanego dochodu przeznaczana jest w istocie na potrzeby związane z egzystencją. Należy zaś w tym miejscu zwrócić uwagę na to, że wpis w niniejszej sprawie jest stosunkowo wysoki, jako że wynosi 500 zł, co stanowi połowę świadczenia emerytalnego strony. Z drugiej jednak strony należy mieć także na względzie, że skarżąca z pobieranego dochodu jest w stanie zapewnić sobie utrzymanie. Ponadto, jest ona współwłaścicielką nieruchomości rolnej, która nawet jeśli nie jest użytkowana w sposób przynoszący dochód, to składa się na majątek strony. Prawo pomocy to zaś, jak to już wyżej zaznaczono, instytucja wyjątkowa i zwłaszcza w całkowitym zakresie przeznaczona dla osób charakteryzujących się bardzo trudną sytuacją materialną. Należy jeszcze dodać, że podniesiona przez skarżącą kwestia zawiłości sprawy nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznania jej wniosku, bowiem w świetle powołanych wyżej przepisów nie stanowi ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że zakres przyznanego stronie prawa pomocy jest adekwatny do przedstawionej przez nią jej sytuacji rodzinnej i materialnej. Zwolniono więc B. W. od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia na jej rzecz adwokata. Orzeczono o tym na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło