II SA/Rz 738/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 16 lutego 2007 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania w operacie ewidencji gruntów zmian granic i powierzchni działki -skargę oddala- IISA/Rz 738/06 U z a s a d n i e n i e Starosta [...] decyzją [...] z dnia [...] listopada 2004 roku, po ponownym rozpatrzeniu wniosku H. G., odmówił dokonania zmian w ewidencji gruntów, polegających na zmianie granic i powierzchni działki nr 358 położonej R. Podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 20 ust.1 i 3 ustawy z 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne / tj. Dz. U. Nr 100 z 2000 r. poz.1086 ze zm ., oraz § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego Budownictwa z 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38 poz. 454 /. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 13 listopada 2003 roku H. G. domagała się sprostowania w ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących granic i powierzchni działki nr 358 położonej w miejscowości P. Podała, że właścicielką działki była jej bezpotomnie zmarła siostra- M. Z., której ustawowymi spadkobierczyniami są siostry zmarłej – H. G. i J. Z. Organ wskazał, że wniosek H. G. zmierza do sprostowania w ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących granic, a tym samym – powierzchni działki 358 w P. Na rozprawie administracyjnej w dniu 23 września 2004 roku ustalono, że wnioskodawczyni użytkuje również działkę 362 stanowiącą własność S. B., którą to okoliczność potwierdził właściciel działki nr 363/1, A. K. Ustalono, że działka nr 358 powstała z pgr 132/2 i wpisana jest do Kw [...] na rzecz M. Z. Działka 362 która powstała z pgr 132/5 , na podstawie aktu własności ziemi [...] stała się własnością M. S., a następnie aktem notarialnym w 1994 roku nabyła ją z całością gospodarstwa S. B., co zostało uwidocznione w Kw [...]. S. B. zeznała, że jest świadoma faktu, że jej działka 362 została zaużytkowana przez właścicieli sąsiednich działek / działki 358, 363/1 i 363/2 /, niemniej skłonna jest ponieść część kosztów i dokonać ustalenia granic w postępowaniu rozgraniczeniowym. W związku z tym, że w trakcie rozprawy na działce 358 stwierdzono rozbieżność pomiędzy zapisami w rejestrze gruntów a stanem użytkowania w terenie , zaproponowano wnioskodawczyni ustalenie granic i pomiar na koszt państwa, pod warunkiem, że nie istnieje spór graniczny , a ewidencja zawiera błąd . H. G. nie przystała na propozycję, bowiem jej zdaniem ,działka nie wymaga ponownego pomiaru, a sprawa dotyczy położenia na mapie działki 362, a nie spornej granicy. W tej sytuacji organ odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów stwierdzając, że wnioskodawczyni domaga się ustalenia granic i dokonania zmian w ewidencji gruntów według stanu użytkowania , bez pomiaru i bez uwzględniania stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych , czyli zmiany właściciela działki nr 362. Odwołanie od decyzji Starosty [...] wniosła H. G. wnosząc o uchylenie decyzji z powodu błędów w niej zawartych oraz z powodu braku wiarygodnych podstaw do odmowy dokonania zmian w ewidencji gruntów. Błędy polegają na tym ,że działka nr 358 położona jest w P., nie w R., jak stwierdzono w decyzji. Nadto – po zmarłej M. Z. przeprowadzone zostało postępowanie spadkowe, co powinno być odnotowane w ewidencji gruntów. Odwołująca zarzuciła, że decyzja jest dla niej krzywdząca i wniosła o podjęcie działań w celu wyjaśnienia sprawy i ustalenia powierzchni działki nr 358. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] stycznia 2005 [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2004 roku. Jako podstawę prawną decyzji wskazał przepis art.138 § 1 pkt.1 k.p.a. oraz art. 20 ust.1 i 2 i 7b ust.2, pkt.2 ustawy z 17 maja 1989 – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100,poz. 1086 ze zm . ) oraz przepisy § 44 pkt.2, § 45ust.1 i § 46 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ). Organ stwierdził, że zarzut skarżącej o braku "odnotowania" w ewidencji gruntów i budynków postępowania spadkowego po zmarłej M. Z. jest chybiony, bowiem osoby zainteresowane obowiązane są informować o takich faktach Starostę. Natomiast oczywista omyłka dotycząca określenia obrębu położenia działki 358 sprostowana została postanowieniem Starosty z dnia [...] listopada 2004 roku [...]. Organ przytoczył treść przepisu art. 20 pkt 2 i 22 pkt. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne ,zgodnie z którymi w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się m.in. właścicieli nieruchomości. Są oni zobowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Dlatego, po przeprowadzeniu postępowania spadkowego po M. Z., osoby zainteresowane winny powiadomić Starostę o nabyciu spadku. Natomiast oczywista omyłka dotycząca określenia obrębu położenia działki 358 została sprostowana postanowieniem Starosty z dnia [...] listopada 2004 roku [...]. Dokonując ustaleń dotyczących stanu prawnego i faktycznego działek 358 i 362 ,organ doszedł do wniosku, że przedmiotem sprawy jest zasięg prawa własności na gruncie. H. G. domaga się wykazania jej działki w ewidencji gruntów zgodnie ze stanem faktycznego użytkowania na gruncie , który nie odnosi się do stanu pranego tej nieruchomości. Podane w sprawie informacje zainteresowanych osób co do przebiegu na gruncie granic działek nr 358 i 362 wskazują na istnienie sporu granicznego o zasięg prawa własności. W postępowaniu dotyczącym prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie mogą być rozstrzygane żadne kwestie związane z ustalaniem tytułów własności, zaś organy administracji nie są uprawnione do ustalania , kto jest właścicielem nieruchomości i w jakim zakresie. Sprawa ustalenia przebiegu granic prawnych działki 358 może być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Z tych względów organ odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji. Skargę na decyzję [...]WINGiK nr [...] wniosły H. G. , przez pełnomocnika K. K., oraz J. Z. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciły, że ich intencją było przywrócenie w ewidencji gruntów stanu sprzed 1990 roku, który ich zdaniem nie odpowiada stanowi prawnemu i faktycznemu działki nr 358. Natomiast działka nr 362 przypuszczalnie położona jest w innym miejscu, niż wskazuje na to mapa. Zarzuciły też brak wnikliwego zbadania sprawy oraz naruszenie przepisu art. 75 k.p.a. przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego działki z udziałem wszystkich stron postępowania, oraz pominięcie dowodu w postaci oświadczeń złożonych przez świadków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z przepisem art. 7d ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100 poz.1086 z 1989 roku ze zm) zwanej dalej ustawą, starostowie prowadzą powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny , w tym ewidencję gruntów (...) którym jest, zgodnie z art. 2 pkt.2 tej ustawy, jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami , budynkami i lokalami. Prowadzenie ewidencji gruntów, a także jej aktualizacja , należy do zadań starosty, co wynika z § 44 pkt.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38. 454 z 2001 roku). Zgodnie z tym przepisem ,do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności , tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dokumentami, na podstawie których dokonuje się aktualizacji ewidencji gruntów są m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, przesyłane przez właściwe organy i sądy, o czym stanowi § 46 ust,2 pkt.1 rozporządzenia. Aktualizacja następuje, zgodnie z § 45 ust.1 poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Ewidencja odzwierciedla więc stan aktualny m.in. co do właścicieli nieruchomości , wynikający z dokumentów dostępnych organowi, w tym decyzji administracyjnych. Stan aktualny organ ustala z urzędu , na podstawie dokumentów wymienionych w § 46 ust.2 pkt.1 przesyłanych przez właściwe organy, sądy kancelarie notarialne na zasadach i w trybie określonych w art. 23 ustawy lub na wniosek zainteresowanych. Jeżeli aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub dodatkowych dowodów, to wówczas, zgodnie z § 47 ust.3 rozporządzenia organ przeprowadza postępowanie administracyjne lub stosuje tryb ustalony przepisem art. 22 ust.3 ustawy, zgodnie z którym, na żądanie starosty, osoby zainteresowane wprowadzeniem zmian obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne . Utrzymanie operatu ewidencji w stanie aktualności polega na uwidocznieniu w niej właściciela nieruchomości, którego to wpisu dokonuje się na podstawie istniejącego w dacie wpisu dokumentu, o którym mowa w przytoczonym, wyżej § 46 ust.2 pkt 1 rozporządzenia. Podstawą kolejnej zmiany w ewidencji może być tylko następny dokument wymieniony w tym przepisie. Sąd podziela pogląd organów orzekających w sprawie, że organ administracji publicznej , w postępowaniu w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków, rejestruje stan prawny nieruchomości wynikający z urzędowych dokumentów i nie jest uprawniony do ustalania zasięgu własności nieruchomości. Skarżące kwestionują wykazane w operacie ewidencji gruntów granice i powierzchnię działki nr 358 i domagają się wykazania tej działki w ewidencji zgodnie ze stanem faktycznego użytkowania na gruncie. Pełnomocnik skarżącej H. G. podtrzymując to stanowisko, imieniem swojej mocodawczymi, potwierdziła przed sądem, że istota sprawy sprowadza się do tego, aby działka nr 358 sięgała do miedzy , a działka 362 była za miedzą, za uskokiem. W ocenie Sądu żądanie skarżących nie mogło być zrealizowane przed organem ewidencyjnym , bowiem sprowadza się do rozstrzygnięcia przez ten organ sporu o własność ,co nie należy do jego kompetencji. Istnieje bowiem spór co do przebiegu granicy pomiędzy działką 358 i 362. Takie spory rozstrzygane są w postępowaniu prowadzonym przez sądy powszechne. W badanej sprawie nie może więc mieć zastosowania instytucja aktualizacji ewidencji określona przepisem § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazując na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skargę oddalił, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.