II SA/Rz 74/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. E. Z. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. od zaskarżonej przez siebie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...], w terminie do jego opłacenia zwróciła się o "rozłożenie na raty lub całkowite umorzenie kosztów wpisu sądowego". W uzasadnieniu podała, że jest osobą bezrobotną, wychowującą samotnie dwójkę dzieci i kwota 500 zł. stanowi dla niej bardzo duże obciążenie finansowe. W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu , że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją I-instancyjną. Wg zawartego we wniosku oświadczenia pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 20-letnim synem i 11-letnią córką, utrzymując się z pobieranych na nie alimentów w łącznej wysokości 500 zł. Nie wykazała przy tym posiadania żadnych składników majątkowych. Rozpoznając złożony wniosek uznano go za uzasadniony i mający oparcie w sytuacji materialno – bytowej skarżącej. Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powyższym przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od oceny możliwości finansowych osoby wnioskującej, opartej w głównej mierze na dochodach i wydatkach na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych jej i osób wspólnie gospodarujących (jeżeli takie są). E. Z. jest osobą bezrobotną, utrzymującą się wraz z dziećmi z alimentów będących ich jedynym źródłem dochodu. Mając na uwadze ich wysokość, możliwość wywiązania się przez nią chociażby w części z obowiązku poniesienia związanych ze swoim udziałem w sprawie kosztów sądowych należy uznać za obiektywnie niemożliwą. W sytuacji, gdy sama wysokość wpisu wyczerpuje całość stosunkowo niskich jak na potrzeby 3 osób miesięcznych dochodów, za niemożliwe należy też uznać poczynienie z nich jakichkolwiek oszczędności. W równej mierze dotyczy to również wygospodarowania środków na pokrycie pozostałych kosztów sądowych, mogących wystąpić w sprawie po stronie skarżącej w przyszłości. Wskazują na to zasady doświadczenia życiowego, mimo braku określenia przez wnioskodawczynię wydatków przeznaczanych chociażby na zakup żywności, opłaty itp. Jak wynika ze złożonego oświadczenia, E. Z. nie dysponuje także żadnymi składnikami majątkowymi, których spieniężenie lub uzyskiwany z nich dochód pozwoliłby jej na opłacenie w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Przedstawione przez skarżącą okoliczności dotyczące jej sytuacji materialno – bytowej są zbieżne z informacjami udzielonymi przez nią uprzednio dla potrzeb rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi o sygn. akt II SA/Rz 1113/06. Jedyna różnica w stosunku do obecnego wniosku, wynikająca zapewne z przeoczenia wnioskodawczyni, dotyczy wykazania poprzednio domu o pow. 68 m². Porównanie jej obecnego adresu zamieszkania z wcześniejszym wskazuje jednak, że nie uległ on zmianie, co przekonuje o dalszym posiadaniu tej nieruchomości. Ponieważ prawo własności domu w praktyce bezpośrednio nie rzutuje na możliwości płatnicze, za zbędne uznano wyjaśnianie tej okoliczności poprzez wzywanie wnioskodawczyni do złożenia dodatkowego oświadczenia. Powyższe potwierdza więc zasadność złożonego wniosku i przyznanie skarżącej zwolnienia od całości związanych ze sprawą kosztów sądowych; odmienne uznanie pozbawiałoby ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.