II SA/Rz 741/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi F. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania F. F. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2006r. znak: [...], zobowiązującą do uiszczenia opłaty za wykonane czynności związane ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, polegające na dokonaniu uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację zamierzenia inwestycyjnego pn. "Okręgowa stacja kontroli pojazdów i obsługi samochodów w S.". W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.- zwana dalej w skrócie k.p.a.) art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 20, poz. 193). W odwołaniu skarżący zarzucił, że nie zlecał, ani nie prosił o wydanie uzgodnień środowiskowych i dlatego nie możne być obciążony opłatami. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bez wskazania tychże przepisów oraz brak merytorycznej podstawy i wniósł o uchylenie decyzji organy pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy stwierdził, że nie znajduje podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, bowiem czynności polegające na uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mieszczą się w zakresie działania inspekcji sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (nadzór nad jednostką podejmującą dopiero pewną działalność) – zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W przypadku uzgadniania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia o dokonanie, których występują organy samorządowe po otrzymaniu wniosku od inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, koszty za czynności związane z takim uzgodnieniem ponosi inwestor zobowiązany do przestrzegania wymagań sanitarnohigienicznych. W skardze do Sądu skarżący F. F. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu dodatkowo wskazał na rażące naruszenie art. 10 ust. 61, art. 80, art. 28 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a., lub innych przepisach. Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Przedmiotem kontroli jest decyzja, mocą której nałożona na F. F. opłatę za wykonanie czynności związanych ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego polegającego na wydaniu postanowienia o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie okręgowej stacji kontroli pojazdów i obsługi samochodów na istniejącej stacji paliw w S. Z akt administracyjnych sprawy, a w szczególności wniosku z 21 lutego 2006r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, że inwestorem wymienionego zamierzenia inwestycyjnego jest F. F. Podstawą prawną nałożenia na skarżącego obowiązku ponoszenia opłaty stanowi art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. - zwana dalej w skrócie uPIS). Stosownie do art. 36 ust. 1 uPIS za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania z zastrzeżeniem ust. 2 opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W art. 3 uPIS określono zakres tzw. zapobiegawczego nadzoru sanitarnego poprzez przykładową egzemplifikację przedmiotu tej kontroli, która dotyczy między innymi uzgadniania dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych (art. 3 pkt 2 lit a uPIS). Prowadzenie postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych mieści się w zakresie przedmiotowym zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, pomimo, że decyzja ta expresis verbis nie została wymieniona w cytowanym przepisie, ale jak zaznaczono wcześniej zakres ten ustawodawca określił w sposób otwarty, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności" (patrz wyrok WSA w Warszawie z 12.10.2005r. sygn. akt IV SA/Wa 823/05 Komputerowy System informacji Prawnej LEX nr 191279). W świetle przytoczonych przepisów za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skarżącego, co do obowiązku ponoszenia opłat za uzgodnienie decyzji w sprawie uwarunkowań środowiskowych przez inwestora. Sąd przychylił się do decyzyjnego orzekania w przedmiocie ustalenia opłaty oraz argumentów pełnomocnika organu zaprezentowanych na rozprawie. W realiach niniejszej sprawy na tle ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy w ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył art.7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Dodać należy, że postępowanie odwoławcze nie jest kontrolą wydania zaskarżonej odwołaniem decyzji, ale prowadzi się je od początku w całokształcie sprawy z uwzględnieniem zarzutów zawartych w odwołaniu i ich ocenie, która winna zostać przedstawiona w uzasadnieniu decyzji. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W części faktycznej powinien być opis sposobu obliczenia kwoty opłaty zaś w części prawnej przepisy w oparciu, o które dokonano jej obliczeń. Z zawartego w decyzji organu pierwszej instancji wynika, że opłata została wymierzona za 4 godziny pracy. W aktach sprawy znajduje się natomiast formularz do konsultacji z nadzorem bieżącym kontroli wymagań higienicznych i zdrowotnych w uzgadnianej dokumentacji projektowej (karta akt admin. I inst. nr 8), w której znajduje się zapis, że czas przeprowadzania konsultacji trwał nie dłużej niż 2 dni, a rzeczywisty czas trwania czynności konsultacyjnych 2 godz. Czas pracy będący jednym z elementów składowych wymierzenia opłaty nie został szczegółowo wyjaśniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kwestia sporną, która wybiła się na pierwszy plan była zasadność wymierzenia opłaty w kontekście zleconych, czy też nie czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, natomiast organy odwoławczy pominął kontrolą wymiar i uzasadnienie wysokości opłaty oraz składników wpływających na jej wysokość W art. 36 ust. 4 uPIS zawarto delegację dla właściwego ministra do spraw zdrowia do określenia w drodze rozporządzenia sposobu ustalania wysokości opłat za badanie laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w ust. 1-3a z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. W wykonaniu tej delegacji Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 20, poz. 193 – zwane dalej rozporządzeniem). Zarówno w art. 36 uPIS jak i wydanym rozporządzeniu nie została zawarta subdelegacja do określenia w drodze zarządzenia opłat za czynności kontrolne wykonywane przez pracowników powiatowej stacji sanitarno epidemiologicznej. Stąd też w uzasadnieniu decyzji wymierzającej opłaty za czynności nadzoru winno znaleźć się szczegółowa kalkulacja kosztów według zasad wynikających z powołanego rozporządzenia. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Skarżący prawidłowo pouczony o treści art. 210 p.p.s.a. nie zgłosił wniosku w formie pisemnej o zwrot kosztów, był nieobecny na rozprawie i dlatego roszczenie to wygasło z chwilą zamknięcia rozprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ drugiej instancji wyjaśni i ustali jednoznacznie ilości godzin stanowiących podstawę wyliczenia opłaty, a wyliczenie opłaty winno być przeprowadzone indywidualnie dla tej sprawy w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia i znaleźć się w uzasadnieniu decyzji po myśli art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem decyzji organ na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. winien wezwać stronę w wyznaczony do tego terminie do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.