II SA/Rz 742/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-01-31

Skład orzekający: Robert Sawuła, Ryszard Bryk, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy mostku, nie rozstrzygając kwestii przymiotu strony E. K.?
Ratio decidendi
Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie rozważył należycie kwestii przymiotu strony E. K., mimo że dowody geodezyjne jednoznacznie wskazywały, iż jego nieruchomość nie jest bezpośrednio zajęta przez samowolnie rozbudowany mostek. Ponadto, uzasadnienie decyzji było wewnętrznie sprzeczne, gdyż organ stwierdził, że zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego, a jednocześnie uchylił decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co sugeruje brak wystarczającego postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej rozbudowy mostku na potoku w miejscowości B. Postępowanie zostało zainicjowane zawiadomieniem E. K., właściciela sąsiedniej działki. Po szeregu decyzji i odwołań, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że rozbudowa z 1997 r. nie może być rozbiórką bez naruszenia legalnie istniejącej konstrukcji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, kwestionując umorzenie i wskazując na konieczność zastosowania przepisów o samowoli budowlanej. Skarżący E. i F. S. zarzucili organowi odwoławczemu, że rozpoznał odwołanie E. K., który nie posiadał przymiotu strony, a także krytykowali wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E. i F. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbudowy mostku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. i F. S. solidarnie kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi E. S. i F. S. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...].07.2007r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego samowolnej rozbudowy obiektu budowlanego. W sprawie tej wydano szereg rozstrzygnięć, które doprowadziły z kolei do wydania decyzji objętej skargą. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane zawiadomieniem E. K., właściciela działki o nr ewid. 44 w B., skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w J., a odnoszącym się do samowolnej realizacji przez F. S. w 1997r. mostu w tej miejscowości na potoku bez nazwy. PINB w J. przeprowadził rozprawę z udziałem szeregu osób. W zawiadomieniu informującym o wszczęciu postępowania z 23.05.2003r. PINB w J. określił, iż prowadzi postępowanie w tej sprawie na żądanie E. K. (k.21 akt administracyjnych, tom I). Postanowieniem z 9.06.2003r. nakazano E. i F. S., A. U., M.S., J. K., E. S., E. U., traktując ich jako inwestorów przeprowadzonego remontu mostku opracowanie ekspertyzy stanu technicznego tego obiektu oraz jego przedłożenie do 30.09.2003r.. W dn.27.04.2004r. F. S. przedstawił żądaną ekspertyzę. Decyzją z [...].06.2004r. Nr [...] PINB w J. nakazał E. i F. S., A. U., M. S., J. K., E. S., E. . zwanych dalej inwestorami, wykonanie obustronnych barier drewnianych, ustawienie przed wjazdem na mostek znaku drogowego ograniczającego tonaż pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5 tony oraz umocnienia skarpy potoku pod mostem wzdłuż podpór narzutem kamiennym lub płytami typu "J.". Od powyższej decyzji odwołał się E. K. W wyniku tego odwołania PWINB decyzją z [...].08.2004r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji, a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zasadniczym motywem wydania takiej decyzji było zakwestionowanie poglądu PINB w J. w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż doszło wyłącznie do remontu mostka, a nie do jego rozbudowy. Na powyższą decyzję wnieśli skargę E. i F. S., a skargę tę odrzucił Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie postanowieniem z 22.03.2005r. II SA/Rz 801/04 z powodu braku uiszczenia w terminie wpisu sądowego (k.10 akt administracyjnych, tom III). Prowadząc ponownie postępowanie PINB w J. postanowieniem z [...].08.2004r. wstrzymał robot budowlane związane z budową mostku przez potok bez nazwy w B. Postanowieniem tym, następnie sprostowanym, nakazano jednocześnie inwestorom przedstawienia w terminie do 31.05.2005r. zaświadczenia od Wójta Gminy K., iż budowa mostku jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami oraz oświadczeniem o posiadaniu prawa do dysponowania terenem na cele budowlane. W treści uzasadnienia tego postanowienia wskazano, iż przeprowadzone roboty wyczerpały znamiona art.48 prawa budowlanego, a ponadto zapowiedziano ustalenie opłaty legalizacyjnej, po spełnieniu nałożonych wymogów. PINB decyzją z [...].09.2005r. Nr [...], sprostowaną postanowieniem z 21.09.2005r., nakazał inwestorom dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego mostku o wymiarach 6,9 m na 3,1 m usytuowanego na potoku bez nazwy w Bieździedzy. Od powyższej decyzji odwołał się F. S., wywodzący iż mostek który ma ulec rozbiórce umożliwia wyłączną komunikację dla właścicieli działek położonych za nim, samej zaś decyzji zarzucił przedwczesność. Dodatkowo wskazał, iż toczy się postępowanie przed sądem powszechnym o ustanowienie służebności przejazdu, a na czas tego postępowania ustanowiono tymczasowo prawo do wykonywania przejazdu szlakiem drożnym, który przebiega m.in. przez mostek na potoku. Co się tyczy zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, to organowi I instancji winno być wiadomym z urzędu, iż plan taki utracił ważność. Odwołujący się wskazał ponadto, iż dysponuje opracowaniem projektowym spełniającym wymagania prawa budowlanego. Rozpoznając to odwołanie PWINB uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz postanowienie z [...].08.2004r.. Organ odwoławczy wywodził, iż PINB w J. dopuścić się miał w sposób rażący naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym nie przeprowadzając dostatecznego postępowania wyjaśniającego odnośnie w jakim czasie i jaki zakres robót przy rozbudowie mostku wykonano. Zakwestionowano użycie przez organ I instancji instytucji sprostowania, w wyniku którego zweryfikowano numery działek ewidencyjnych zajętych pod most, nadto przyjmując iż doszło w sprawie do rozbudowy mostu nieprawidłowym było nakazanie jego rozbiórki w całości. PINB w J. ponownie prowadząc postępowanie przeprowadził rozprawę na gruncie, obecne w trakcie rozprawy osoby miały oświadczyć, że do 1975r. istniała na potoku kładka drewniana, która została zniszczona przez wody powodziowe. Do 1988r. istniała odbudowana kładka drewniana o szerokości 1m, która wówczas zamieniono na konstrukcję betonową. W 1997r. kładkę poszerzono z obu stron do stanu istniejącego, wykonując także betonowe naczółki. Roboty w 1997r. wykonano bez pozwolenia. PINB w J. postanowieniem z 8.05.2005r. nakazał inwestorom wykonanie i przedłożenie geodezyjnego operatu pomiarowego przedmiotowego mostka. Z opracowania geodezyjnego sporządzonego przez inż S. D. wykonanego na użytek Sądu Rejonowego w J. wynika, iż mostek nie zajmuje działki nr 44, stanowiącej własność E. K. Decyzją z [...].04.2007r. Nr [...] PINB w J. umorzył postępowanie w sprawie wykonanej w 1997r. rozbudowy mostku na potoku bez nazwy w B. W podstawie prawnej powołano się na dyspozycję art.105 § 1 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.). Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie i przywołując treść przepisów prawa budowlanego obowiązującego w dacie podejmowania różnych robót w odniesieniu do przedmiotowego mostku organ wywodził, iż wykonane prace przy odbudowie w 1975r. oraz przy przebudowie mostku w 1988r. były legalne, albowiem z uwagi na ich zakres nie było koniecznym posiadania pozwolenia na budowę. Rozbudowa w 1997r. została dokonana z naruszeniem prawa, albowiem inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę. PINB w J. uwypuklił, iż nie jest możliwa rozbiórka części mostku wykonanej sprzecznie z prawem bez narażania konstrukcji istniejącej legalnie od 1988r.. To, wedle przekonania organu I instancji prowadzić musi do umorzenia postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w terminie E. K. zarzucający błędne przyjęcie przez organ I instancji niejako tożsamości w istnieniu mostku na potoku z faktu istnienia uprzednio w tym miejscu drewnianej kładki o szerokości 1m. Zarzucił, iż drewniany mostek do czasu jego zniszczenia miał szerokość ok.2 – 2,20 m. W jego ocenie posadowienie przyczółków mostku jest wadliwe, nadto cały mostek to w istocie trzy odrębne kładki, w tym stanie istnieje możliwość rozebrania skrajnych elementów i pozostawienie kładki środkowej. O tym, iż są to odrębne części świadczyć ma użycie innych prętów stalowych dla związania poszczególnych części. Odwołujący się wywodzi, iż postawienie znaku ograniczającego tonaż pojazdów, które przejeżdżać mogłyby przez mostek nie zapobiegnie skutecznie ewentualnemu wjazdowi pojazdów o większym tonażu. Użycie do budowy mostka słupów energetycznych było działaniem niefachowym, materiał taki nie jest predestynowany, aby używać go do celów konstrukcyjnych mostu na potoku. Rozpoznając powyższe odwołanie, opisaną na wstępie decyzją WINB uchylił decyzję organu I instancji w całości, a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W podstawie prawnej decyzji powołano art.138 § 2 k.p.a.. Uzasadniając wydaną decyzję stwierdzono, iż zebrano materiał dowodowy pozwalający na dokonanie ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, jednak nie dawać miał on organowi podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Organ odwoławczy przywołał ustalenia organu I instancji odnośnie dat i sposobu wykonywania prac przy mostku na potoku bez nazwy w B.. Wykonanie rozbudowy w 1997r. nastąpiło bez stosownego pozwolenia na budowę, a to w konsekwencji nakazuje zastosować w sprawie regulacje art.48-49 prawa budowlanego. Według WINB umorzenie w tej sytuacji postępowania było nietrafne, nadto nie można zgodzić się z poglądem I instancji, iż rozbiórka części obiektu nie jest możliwa. W sprawie niewątpliwie ustalono, jakie części mostka były dobudowane, wyjaśnienia natomiast ma wymagać kwestia samych naczółków, bowiem oświadczenia i wyjaśnienia w tym zakresie mają być lakoniczne. Te ustalenia doprowadziły organ do wydania decyzji kasacyjnej połączonej ze zwrotem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do WSA w Rzeszowie E. S. i F. S., nie precyzując kierunku jej weryfikacji. Skarżący negują stanowisko organu odwoławczego jakoby możliwa być miała rozbiórka części dobudowanych mostka. Zasadniczą kwestią podniesioną w skardze jest status E. K., który potraktowany został jako strona postępowania, według skarżących jest to nietrafne zachowanie organu, albowiem odwołującemu się w sprawie nie przysługiwać ma przymiot strony. E. K. nie ma mieć potrzeby w korzystaniu z mostka, właściciel gruntu, na którym mostek jest zlokalizowany, tj. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych nie zgłasza pretensji wobec istnienia mostka. Zdaniem skarżących organ odwoławczy winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania E. K., skoro pochodziło ono od osoby nieuprawnionej, zatem decyzja organu I instancji winna się uprawomocnić. Dodatkowo podniesiono, iż w miejscu tym od wielu lat istniał mostek, z którego korzystają właściciele działek położonych za potokiem, jego rozebranie odbyłoby się ze szkodą dla miejscowej społeczności. Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do głównego zarzutu wyjaśniono, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek E. K., uczestniczył on w nim na prawach strony, gdyż przedmiotowy mostek przylega do działki nr 44, będącej jego własnością. Dodatkowo wskazano, że do tej pory skarżący nie kwestionowali statusu E. K. jako strony postępowania, nadto wskazano na kasacyjny charakter decyzji, przypominając motyw braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie naczółków mostu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu wszystkich zarzutów i wywodów, jakie w niej zostały zawarte. Zasadniczym argumentem, jakim posługują się skarżący jest wywodzenie, iż zaskarżona decyzja zapadła w następstwie rozpoznania odwołania E. K., któremu E. S. i F. S. odmawiają przymiotu strony. WINB odpowiadając na skargę eksponuje, iż działka nr 44, której właścicielem jest E. K. przylega do działki, na której zlokalizowano most na potoku w B., nadto w dotychczasowym postępowaniu nie kwestionowano statusu odwołującego się, który ponadto zawiadomił organu nadzoru budowlanego o samowolnej rozbudowie mostku i to na jego wniosek wszczęto postępowanie. Zdaniem Sądu kwestia przyznania E. K. przymiotu strony ma istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, w której problem ten nie został zauważony i należycie uzasadniony. Z tej przyczyny decyzja WINB musi zostać uznana za przedwczesną, a organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa). Zgodnie z art.127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym definiuje art.28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W judykaturze ukształtował się pogląd, wedle którego wniesienie odwołania przez podmiot nie będący stroną, w sytuacji gdy organ odwoławczy stwierdzi brak interesu prawnego tego podmiotu, prowadzić powinno do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 5.07.1999r. OPS 16/98, ONSA 4/1999, poz.119). Pojęcia "interes prawny" nie zdefiniowano w samym k.p.a., oznacza on przyznane danemu podmiotowi przez przepisy prawa przedmiotowego uprawnienie lub obowiązek, podlegające ochronie w trybie postępowania administracyjnego. Dany podmiot będzie zatem stroną postępowania, o ile rozstrzygnięcie wydane w tej sprawie dotyczy bezpośrednio sfery prawnej tego podmiotu. Przy uwzględnieniu tych aspektów pojęcia strony postępowania administracyjnego przywoływana dodatkowo przez organ odwoławczy argumentacja, iż postępowanie toczyło się na wniosek E. K., a ponadto w toku sprawy skarżący uprzednio nie kwestionowali przysługujących mu uprawnień jako strony, nie ma znaczenia prawnego. Trzeba także wytknąć WINB, że od podmiotu będącego stroną należy odróżnić podmiot na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, podmiotami tym generalnie mogą być: organizacja społeczna w cudzej sprawie (za wyjątkiem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę), prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Podmiotem "na prawach strony" nie może zatem być osoba fizyczna. Status uczestnika postępowania sądowego – E, K, wymaga także uwzględnienia specyfiki postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja a więc ustawy z 7.07.1994r. – prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz.1118 ze zm., zwana dalej Upb). Na mocy ustawy z dn.28.03.2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz.718) w prawie budowlanym wprowadzono legalną definicję strony postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę. Z mocy art.28 ust.2 Upb w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę stronami są inwestor, właściciele, wieczyści użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Upb nie określa natomiast, kto jest stroną w przypadku toczącego się postępowania prowadzonego wobec obiektu, który został samowolnie, tj. bez stosownego pozwolenia, rozbudowany. Zdaniem Sądu prowadzenie postępowania w trybie art.48 i nast Upb normujących tzw. rozbiórkę samowoli budowlanej, nakazuje sięgnięcie do odpowiedniego zastosowania art.28 ust.2 Upb w aspekcie ustalenia katalogu stron tego postępowania. Innymi słowy stronami postępowania wobec ujawnionej samowoli budowlanej mogą być inwestorzy oraz te podmioty, które dysponują wskazanym w art.28 ust.2 Upb tytułem prawnym do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu definiuje ustawodawca w art.3 pkt 20 Upb, jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzający związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Sąd zdaje sobie sprawę, że nowelizacja Upb z 2003r. weszła wżycie w dn.11.07.2003r., a więc już po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy mostku na potoku w miejscowości B, (pierwsze zawiadomienie E, K, wpłynęło do PINB w J, w dn.18.11.2002r.). Przepisy intertemporalne tej noweli nakazywały stosować do spraw wszczętych, a nie zakończonych przepisy Upb w dotychczasowym brzmieniu. Niemniej jednak zabieg ustawodawcy ograniczającego katalog stron postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę sygnalizuje, iż problem ustalenia przymiotu strony na tle sprawy dotyczącej samowoli budowlanej musi być przez organy rozważany z należytą starannością, a dokonana kwalifikacja musi opierać się konkretnych przesłankach. Organ odwoławczy kwestii statusu odwołującego się – E, K, nie czynił przedmiotem głębszej analizy, natomiast w odpowiedzi na skargę eksponował, iż do działki o nr ewid. 44, stanowiącej własność odwołującego się "przylega przedmiotowy mostek". W aktach administracyjnych organu I instancji (tom II, k.12 + załączniki) zalega szkic sporządzony przez uprawnionego geodetę mgr inż. S, D, oraz pismo tegoż geodety z 25.11.2005r. skierowane do Sądu Rejonowego w J,, z których wynika jednoznacznie, że betonowy mostek posadowiony między działką nr 44 a działką nr 51/2 nie zajmuje działki nr 44, a posadowiony jest na działce nr 84 i częściowo na dz. nr 51/2. Tych dowodów organ odwoławczy nie ocenił w aspekcie przymiotu strony u odwołującego się. Sąd podkreśla, że samo przyleganie nieruchomości względem siebie, a więc sąsiadowanie z nieruchomością, na której dopuszczono się samowoli budowlanej, nie uprawnia automatycznie do uzyskania przez właściciela (wieczystego użytkownika, zarządcy) statusu strony w postępowaniu o likwidację, względnie legalizację tej samowoli. Nie można także przesądzać, iż nawet właściciel nieruchomości bezpośrednio nie sąsiadującej z nieruchomością, na której dopuszczono się samowoli budowlanej nie nabędzie przymiotu strony, o ile znajdzie się w obszarze oddziaływania obiektu. Fakt, że postępowanie w sprawie wszczęto na skutek zawiadomienia E, K, nie może prowadzić do wniosku, że samą tą czynnością uczestnik uzyskał prawo strony. Podobnie wykluczyć należy a priori nabycie tego statusu z samego faktu "przylegania" działki nr 44 do działki nr 84, na której zlokalizowany jest obiekt, będący przedmiotem uwagi organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy winien ustalić, czy istnienie samowolnie rozbudowanego mostka powoduje, że nieruchomość E, K, znajduje się w obszarze oddziaływania tego obiektu i czy ta samowola wpływa bezpośrednio na prawa lub obowiązki uczestnika. W literaturze prawniczej zwraca się uwagę, że o statusie strony w takim przypadku decydować winny ustalenia, prowadzące do konstatacji, iż obiekt budowlany wywiera bezpośredni, negatywny wpływ na nieruchomość, co nie jest równoznaczne z "uciążliwościami" natury faktycznej związanymi z funkcjonowaniem obiektu (por. M.Laskowska: Interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej w sprawie legalizacji obiektu budowlanego: Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa 2007 Nr 3, s.41.). Pogląd ten podziela Sąd w niniejszej sprawie. Oznacza to w praktyce, że WINB winien w pierwszej kolejności rozważyć kwestię uprawnień procesowych Ed. K. do wniesienia odwołania. Kwestii tej Sąd nie przesądza, podnosząc jednak iż bez poprawnej i pogłębionej analizy w tym zakresie badanie legalności zaskarżonej decyzji w dalszej części byłoby przedwczesne. Niezależnie od powyższych konkluzji zwrócić trzeba jednak uwagę na to, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zdaje się być wewnętrznie sprzecznie. Otóż organ odwoławczy wyraźnie na s.1 decyzji wywodzi, iż organ I instancji "zgromadził materiał dowodowy pozwalający na dokonanie ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy". Zawierając takie stwierdzenie zarazem wydano decyzję opartą na art.138 § 2 k.p.a.. Wyłączną przesłanką do wydania takiego typu decyzji jest ustalenie organu odwoławczego, iż w sprawie nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w ogóle, bądź wymaga ono uzupełnienia w znacznej części. Uzasadnienie zatem decyzji organu odwoławczego jest wewnętrznie sprzeczne, skoro najpierw stwierdzono iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez PINB w J. daje podstawę do zrekonstruowania stanu faktycznego na użytek rozstrzygnięcia sprawy, by w końcu stwierdzić, iż należy postępowanie to uzupełnić w aspekcie "naczółków" mostu, gdyż oświadczenia i zeznania świadków w tym zakresie są "lakoniczne i różne". Organ odwoławczy nie zamieścił w swej decyzji przekonywującej oceny, iż zeznania i wyjaśnienia mają mieć taki walor, jak lakoniczność, nie wskazano jakie okoliczności winny być ustalone, albo wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art.138 § 2 zd. 2 k.p.a.). Sprawia to, że wydanie decyzji kasacyjnej połączonej ze zwrotem sprawy do ponownego rozpatrzenia, będącej przecież wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, rozumianej jako prawa strony do drugiej instancji, rozpatrującej sprawę co do zasady pod względem merytorycznym, Sąd ocenia jako swoisty "unik" organu odwoławczego od rozpatrzenia sprawy in merito. Wrażenie to potęguje wywód organu odwoławczego, który kategorycznie stwierdza, iż w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy art.48-49 Upb, nie godząc się na umorzenie postępowania. Dodać należy, iż postępowanie w tej sprawie organy nadzoru budowlanego prowadzą od 2002r., wydawanie w sprawie trzeciej z kolei decyzji w trybie art.138 § 2 k.p.a. sprawia wrażenie przewlekłości. Te przyczyny legły u podstaw oceny, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa, o jakim mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, co w konsekwencji nakazuje ją uchylić. O ochronie tymczasowej na czas uprawomocnienia się wyroku wyrzeczono na podstawie art.152 Ppsa. Koszty postępowania zasądzono na podstawie art.200 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło