II SA/Rz 743/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-09-11
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która posiada dom i nieruchomość rolną oraz otrzymuje świadczenie emerytalne, wykazała niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawczyni dysponuje dochodem miesięcznym pozwalającym na pokrycie wpisu sądowego, a część jej wydatków (np. opłata za telefon, remont mieszkania) budzi wątpliwości co do ich konieczności, a inne (opał, lekarstwa, podatki) nie zostały udokumentowane. Ponadto, wnioskodawczyni nie wyjaśniła kwestii dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej.Stan faktyczny
G. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wcześniej referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw. Skarżąca podała, że posiada dom i nieruchomość rolną, a jej miesięczny dochód wynosi 2 244,78 zł emerytury. Wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na swoje wydatki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy G. M. w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Rz 743/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 11 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany dotychczasowych użytków i klas na działkach - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, G. M. wniosła o zwolnienie jej z kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw.
Z informacji uzyskanych od G. M. wynika, że posiada dom o powierzchni 100 m2, w którym zamieszkuje oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,58 ha. Źródłem comiesięcznego dochodu skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 2 244,78 zł. Na comiesięczne wydatki składają się następujące kwoty: 350 zł (rachunki za gaz, energię elektryczną, kanalizację i wodę), 100 zł (rachunek za opał), 120 zł (rachunek za telefon), 60 zł (środki higieny osobistej, 750 zł (wyżywienie), 64 zł (podatki i opłaty, 100 zł (odzież), 250 zł (lekarstwa i leczenie), 400 zł (remont mieszkania), 50 zł (opłaty sądowe).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "Ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skarżąca ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 245 § 3 Ppsa. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest ona zobligowana do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę.
Po przeanalizowaniu wniosku skarżącej Sąd doszedł do przekonania, że nie wykazała ona niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Na początku wskazać należy, jakie koszty i w jakiej wysokości skarżąca jest zobowiązana uiścić w postępowaniu zainicjowanym wniesioną skargą. W myśl obowiązujących przepisów, wpis stały w sprawie skargi na decyzję wydaną w przedmiocie zmiany dotychczasowych użytków i klas na działkach, wynosi 200 zł. Pozostałe koszta mogą, lecz nie muszą pojawić się na dalszym etapie postępowania (100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz 100 zł tytułem ewentualnej opłaty od skargi kasacyjnej).
Skarżąca dysponując dochodem miesięcznym w wysokości 2 244 zł z całą pewnością jest w stanie uiścić wpis w wysokości 200 zł. Część wydatków wykazanych przez skarżącą trudno bowiem uznać za takie, których nieponiesienie spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu. Takim wydatkiem jest miesięczna opłata z telefon w wysokości 120 zł, czyli w kwocie znacznie przewyższającej minimalną opłatę abonamentową dostępną na rynku, jak również kwota 400 zł na "remont mieszkania". Wątpliwości Sądu budzą również niczym nie udokumentowane wydatki poczynione przez skarżącą na "opał" oraz kwota 50 zł przeznaczona na "opłaty sądowe".
Nie bez znaczenia jest fakt, że zarówno powyższe wydatki, jak i podane przez skarżąca kwoty 250 zł tytułem "lekarstw i leczenia" oraz 64 zł ponoszone z tytułu "podatków i opłat" nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Tym samym nie sposób uznać, że skarżąca w sposób nie budzący wątpliwości udokumentowała swoją trudną sytuacje materialno – bytową. Wątpliwości Sądu budzi również niedopełnienie obowiązku nadesłania dokumentów, o które wezwano ją w dniu 8 sierpnia 2014 r. W wezwaniu (pkt 1) zobowiązano G. M. do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, zaś skarżąca nadesłała taki wyciąg za okres od 1 marca 2014 r. do 20 maja 2014 r. W powyższym wezwaniu zobowiązano skarżącą do podania informacji o dochodach osiąganych z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej (pkt 4). Pismem z dnia 1 września 2014 r. G. M. podała, że pkt 4 wezwana jej "nie dotyczy". Tym samym w dalszym ciągu nie jest wiadome, czy nieruchomość ta jest użytkowana czy tez nie, a jeżeli tak, to na czyj użytek i czy skarżąca osiąga z niej jakieś dochody. Na marginesie należy zauważyć, że nawet w przypadku gdy skarżąca nie uprawia nieruchomości w celach rolniczych, nie przesądza to samo w sobie o nieosiąganiu dochodów z tytułu prawa jej własności. Nieruchomość taką można bowiem chociażby wydzierżawić, co generuje określone dochody. Brak wyjaśnień w powyższym zakresie stanowi kolejną uzasadnioną wątpliwość co do rzeczywistych zdolności finansowych skarżącej.
W ocenie Sądu zebrany w toku postępowania materiał nie pozwalał na stwierdzenie, że skarżąca wykazała niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło