II SA/Rz 743/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-07-08

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy z uwagi na niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej wieloosobowej rodziny. Wysokość dochodów oraz brak oszczędności i wartościowych przedmiotów potwierdziły zasadność zwolnienia.
Stan faktyczny
E. K. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczącą zmian użytków i klas na działkach oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i pięciorgiem dzieci, utrzymując się z niskich dochodów z pracy męża i gospodarstwa rolnego. Nie posiada oszczędności ani wartościowych ruchomości.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej E. K. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg E. K. i G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmian dotychczasowych użytków i klas na działkach - postanawia - przyznać skarżącej E. K. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik E. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie zmian dotychczasowych użytków i klas na działkach zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy – PPF podtrzymała to żądanie. Wynika z niego, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i piątką dzieci (5, 10, 12, 14 i 16 lat). Rodzina mieszka w domu o powierzchni 80 m.kw. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez męża wnioskodawczyni w wysokości 1186 zł oraz jej pracy w gospodarstwie rolnym o powierzchni 3 ha (zysk w kwocie 520 zł miesięcznie). Dochód ten przeznaczany jest w całości na podatki i opłaty za gaz, prąd, wodę, telefon, środki higieny osobistej i odzież. Z wniosku strony wynika nadto, że nie posiada ona żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji, jak też wartościowych ruchomości, jak np. samochodu. Rozpoznając wniosek strony zważono, co następuje: E. K. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, o czym przesądza treść art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.". Przesłanka jego przyznania w tych właśnie granicach określona została w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jako niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle jednoznacznego brzmienia tego ostatniego przepisu, jak też wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez strony postępowania jego kosztów (art. 199 P.p.s.a.), wykazanie, że wnioskodawca znajduje się w tego rodzaju sytuacji należy właśnie do niego. To zatem od przedstawionych przez stronę danych zależy rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonego przez nią żądania. E. K. podaną przez siebie we wniosku sytuacją udowodniła, że nie jest w stanie ponieść jakiejkolwiek kwoty tytułem kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Rodzina wnioskodawczyni liczy bowiem siedem osób, zaś pozostający do jej dyspozycji dochód jest niewielki (1706 zł) i na pewno z trudem wystarcza na zaspokojenie podstawowych choćby potrzeb tj. tych związanych z mieszkaniem czy wyżywieniem. Jeśli chodzi o żywność, to rodzina skarżącej może z pewnością zminimalizować związane z tym wydatki z uwagi na fakt prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego. Należy jednak mieć na uwadze, że wszystkie dzieci strony są w "wieku szkolnym", co musi pociągać za sobą określone wydatki związane z ich edukacją. Mając zatem na uwadze niski dochód skarżącej i jej męża na utrzymanie ich wieloosobowej rodziny odstąpiono od wzywania jej do sprecyzowania rodzaju i wysokości ponoszonych co miesiąc wydatków. Uznano bowiem, że z przedmiotowej kwoty skarżąca nie może wygospodarować środków, które potrzebne są do sfinansowania kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Nie obyłoby się to bowiem bez uszczerbku dla tzw. koniecznego utrzymania rodziny w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z wniosku wynika natomiast, że strona nie posiada żadnych oszczędności czy możliwych do zbycia wartościowych przedmiotów. Instytucja prawa pomocy służy wsparciu osób, które własnym staraniem nie są w stanie ponieść kosztów dostępu do sądu. Uznając, że E. K. należy do takiej grupy uwzględniono jej żądanie i zwolniono od kosztów sądowych. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło