II SA/Rz 743/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-07-14
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym, otrzymującej niską rentę jako jedyne źródło utrzymania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo posiadania majątku w postaci domu i nieruchomości rolnej?Ratio decidendi
Osobie niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym, której jedynym źródłem utrzymania jest niska renta, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli posiada majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej, jeśli wykaże, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i jest adresowane do osób ubogich.Stan faktyczny
P. M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Do skargi dołączył wniosek o zwolnienie od wpisu, a następnie rozszerzył żądanie o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, umiarkowany stopień niepełnosprawności, niską rentę jako jedyne źródło utrzymania oraz posiadanie domu i nieruchomości rolnej. Skarżący podał również swoje stałe zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego - postanawia - przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
P. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W skardze składający ją zawarł wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi.
Następnie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) skarżący rozszerzył swoje żądanie wskazując, że ubiega się o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Otrzymuje rentę w wysokości 821,36 zł, która stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Majątek strony to dom o pow. 160 m.kw. oraz nieruchomość rolna o pow. 2,61 ha stanowiąca ugór. Wnioskodawca podał jako swoje stałe zobowiązania podatek gruntowy, opłatę za prąd i gaz oraz koszty leczenia.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych mieści się w częściowym prawie pomocy, o którym mowa w art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. pomoc taka przyznawana jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy rozstrzyganiu wniosku o prawo pomocy należy pamiętać, że zasadniczo to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia związanych z nim kosztów, co wynika z brzmienia art. 199 P.p.s.a. Prawo pomocy stanowi więc wyjątek od powyższej reguły i jako taki adresowany jest do osób ubogich, którym brak stosownych środków zamknąłby możliwość dochodzenia praw na drodze sądowej.
Analizując wniosek skarżącego w kontekście powyższego uznano, że zasadnym jest zwolnienie P. M. od kosztów sądowych. Wymieniony to bowiem osoba samodzielnie prowadząca gospodarstwo domowe. Jak twierdzi w skardze, jego stan zdrowia uległ ostatnio pogorszeniu, co uniemożliwia mu podjęcie pracy celem poprawy sytuacji finansowej. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym ze wskazaniem do pracy w warunkach chronionych, dostosowanych do rodzaju schorzenia. Jedyne źródło utrzymania strony to niska renta wynosząca 821,36 zł, z której pokrywane są bieżące wydatki, w tym koszty leczenia. Pokrycie więc przez wymienionego kosztów sądowych w sprawie niewątpliwie wiązałoby się z powstaniem uszczerbku w tzw. koniecznym utrzymaniu. Mimo bowiem, że wysokość tych kosztów nie jest duża (obecnie jest to kwota 200 zł tytułem wpisu od skargi), to również dochody strony nie są wysokie (wynoszą 821,36 zł).
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło