II SA/Rz 745/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanawia - ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. W toku postępowania w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Starosty [...] (dotyczącej umieszczenia w domu pomocy społecznej), wyżej wymieniony wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. Wskazał, że prowadził jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu należącym do jego ojca. Obecnie przebywa w Domu Pomocy Społecznej [...]. Jedyne źródło dochodu stanowi renta socjalna w wysokości 698,17 zł, z czego 70 % pobierane jest przez wskazany ośrodek. Wnioskodawca podał także, iż jest współwłaścicielem (wraz z bratem) nieruchomości rolnej. Posiada również oszczędności pieniężne w kwocie < 1300 zł. W oparciu o powyższe, postanowieniem z dnia 16 października 2013 r., referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił ustanowienia dla wnioskodawcy profesjonalnego pełnomocnika. W ustawowym terminie M. D. złożył sprzeciw od tego rozstrzygnięcia. Oprócz kwestii dotyczących meritum przedmiotowej sprawy wyżej wymieniony podniósł, że nieruchomość rolna, której jest współwłaścicielem nie przynosi mu żadnego dochodu, natomiast po potrąceniu przez ośrodek, w którym obecnie przebywa opłaty za ten pobyt, zostaje mu do dyspozycji jedynie kwota poniżej 200 zł miesięcznie. Zwrócił także uwagę, że będąc umieszczonym w domu pomocy społecznej nie ma faktycznej możliwości ustanowienia pełnomocnika "z wyboru". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec złożenia przez skarżącego sprzeciwu - w przewidzianym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a." siedmiodniowym terminie - postanowienie, przeciwko któremu został on złożony traci moc. Sprawa będąca jego przedmiotem podlega zaś rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznanie wniosku M. D. ograniczać będzie się do tej jego części, która dotyczy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Spowodowane to jest brzmieniem art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Niewątpliwie sprawa zainicjowana skargą wyżej wymienionego mieści się zakresie przedmiotowym powołanego przepisu. Skutkuje to tym, że skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W odniesieniu natomiast do żądania ustanowienia radcy prawnego lub adwokata należy podnieść, że zasługuje ono na uwzględnienie. P.p.s.a. wskazuje w art. 246 § 1 pkt 2, że warunkiem powyższego jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Składający wniosek winien więc w sposób pełny przedstawić wszelkie okoliczności odnoszące się do jego aktualnej sytuacji rodzinnej i materialno-bytowej, które w jego ocenie, przemawiają za uwzględnieniem złożonego żądania. Należy bowiem mieć na uwadze, że zasadą obowiązującą na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów postępowania przez jego strony (art. 199 P.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy stanowi zaś wyjątek od powyższego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że M. D. spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie, w jakim się o nie ubiega. Do przyjęcia powyższego stanowiska skłania fakt uzyskiwania przez wnioskodawcę bardzo niskiego dochodu, wynoszącego miesięcznie ok. 698 zł, z czego 70 % pobiera dom pomocy społecznej, w którym wyżej wymieniony przebywa. Pozostała zaś do dyspozycji wnioskodawcy kwota – jak wskazano w sprzeciwie ok. 120 – 140 zł jest - w ocenie Sądu - niewystarczająca do sfinansowania kosztu wynagrodzenia radcy prawnego czy adwokata. Nadto, jak wynika ze sprzeciwu, skarżący jest wprawdzie współwłaścicielem nieruchomości rolnej, jednak nie przynosi mu ona jakiegokolwiek dochodu. Należy mieć także na uwadze, że M. D. jest osobą przewlekle chorą, z czym związane są określone wydatki na leczenie. Z tego względu uznano, że zgromadzone przez wyżej wymienionego środki w kwocie ok. 1300 zł nie mogą zostać przeznaczone na sfinansowanie udziału w niniejszym postępowaniu za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na fakt, że jedynym kryterium, w oparciu o które rozstrzyga się w przedmiocie prawa pomocy jest kryterium ekonomiczne, uwzględniono żądanie M. D. i ustanowiono dla niego radcę prawnego, o czym orzeczono na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a.