II SA/Rz 746/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [....] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości odnośnie zmiany stosunków wodnych na gruncie I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza S.M. z dnia [....]r. Nr [....]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B.K. kwotę 40 zł /słownie: czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 746/05 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [....]r. nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 65 § 1 k.p.a. po rozpoznaniu zażalenia B. i J.K. -utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta S.M. z dnia [....]r. o przekazaniu Wójtowi Gminy I. całości akt sprawy dotyczących uregulowania stosunków wodnoprawnych na działce nr 7300. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia [....] nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło na zasadzie art. 24 § 1 pkt 1 w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. wyznaczyć Wójta Gminy I. do załatwienia sprawy B. i W.K. o uregulowanie stosunków wodnoprawnych na działce nr 7300 (droga) położonej w miejscowości Z. gmina S.M. Postanowienie to zostało wydane w wyniku wniosku Burmistrza Miasta i Gminy S.M. z dnia [....]r. o wyłączenie go od załatwienia sprawy i wyznaczenia innego organu. Wobec powyższego Burmistrz Miasta i Gminy S.M. postanowieniem z dnia [....]r. [....] przekazał akta sprawy Wójtowi Gminy I. do rozpatrzenia. Na postanowienie to zażalenie wnieśli b.K. i J.K. wskazując, że przedmiotem ich sprawy jest nie tylko uregulowanie stosunków wodnych na działce nr 7300 ale również zafałszowanie granicy między tą drogą a ich działką na ich niekorzyść. Wskazali, że UMiG w S. był wykonawcą zmiany tej drogi, granicy, wodnicy i niekorzystnego ukształtowania terenu i dlatego też uważają, że właśnie ten organ jest właściwy do załatwienia sprawy zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w R. z dnia [....]r. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i jest zgodne z art. 65 § 1 k.p.a., a podstawą do wyłączenia Burmistrza Miasta i Gminy S.M. była okoliczność, że droga nr 7300 znajduje się we władaniu Urzędu Miasta i Gminy S.M. Tym samym należało przyjąć, że gmina S.M.posiada status strony przedmiotowego postępowania. Wskazano, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest badanie swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej z urzędu. Na postanowienie to skargę złożyła B.K. wskazując, że to Urząd Miasta i Gminy w S.M. był wykonawcą przebudowy przedmiotowej drogi, jak też zafałszowania granicy pomiędzy działką nr 7300 a jej działką oraz zniszczenia wodnicy. Wobec tego UMiG w S. jest odpowiedzialny za wyrządzenie straty przez spływającą wodę z działki nr 7300, za które przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a którego to odszkodowania nie może uzyskać pomimo wniosków w tej sprawie. Skarżąca wskazała, że jest lekceważone postanowienie Sądu Powiatowego z dnia [....]r. przez UMiG w S.M., jak również SKO, ponieważ nie dokonano oględzin szkód na jej działce od 1998r. W konkluzji wniosła o wyznaczenie Burmistrza Miasta i Gminy S.M. do załatwienia sprawy, to znaczy przywrócenia drogi nr 7300 do stanu sprzed 1998r., wykonania wodnicy zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego z dnia [...]r., odnowienia sfałszowanej granicy pomiędzy jej działką a drogą nr 7300, a także wypłacenie odszkodowania za lata od 1998r. do dnia zakończenia sprawy za poniesione straty w uprawach oraz dewastację działki w wysokości 1000 za każdy rok. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270, ze zm. - zwaną dalej - P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stan faktyczny jest następujący: wnioskiem z dnia[...]. Burmistrz Miasta i Gminy S.M. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy z wniosku B.K. i J.K. o uregulowanie stosunków wodnych, ponieważ wody opadowe spływające z działki nr 7300 (droga) będącej we władaniu Urzędu Miasta i Gminy S.M. zalewają działkę nr 882 stanowiącą własność wnioskodawców. Okoliczność ta skutkuje stwierdzeniem, że w przypadku zasadności żądania wnioskodawców, Gmina musiałaby odtworzyć wodnicę, co wiązałoby się z wydatkami obciążającymi budżet gminy. Wobec tego Gmina S.M. posiada status strony w tym postępowaniu. Po rozpatrzeniu tego wniosku SKO postanowieniem z dnia [....]r. wyznaczyło do załatwienia sprawy z wniosku B.K. i J.K. - Wójta Gminy I. W takim stanie sprawy Burmistrz S.M., postanowieniem z dnia [...]r., działając na podstawie art. 65 § 1 i 123 Kpa, przekazał Wójtowi Gminy I. akta sprawy z wniosku B.K. i W.K. o uregulowania stosunków wodnoprawnych. Postanowienie to zostało zaskarżone do SKO, które utrzymało je w mocy. Stosownie do przepisu art. 19 Kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania ż urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z kolei art. 65 § 1 Kpa stanowi: "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego". Wskazane unormowania nakładają na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie m.in. formułowania żądań i kierowania ich do właściwych organów. Wydanie bowiem decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest podstawą do stwierdzenia jej nieważności. Jeśli chodzi o regulację zawartą w art.65 § 1 Kpa, to przepis ten dotyczy sytuacji, gdy organ do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy do rozpoznania sprawy. Natomiast Burmistrz Miasta i Gminy S.M. jest organem właściwym do rozpoznania sprawy z wniosku B. i J.K., jednakże na mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...]., został wyłączony od rozpoznania tej sprawy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 65 § 1 Kpa, a więc brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w tym przepisie i wydawania postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości innemu organowi. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia, gdy uchybienie prawu miało charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Zgodnie z art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio między innymi przepis art. 156 Kpa. Ponieważ w niniejszej sprawie organy rażąco naruszyły art.65 § 1 Kpa, dlatego zaskarżone i poprzedzające je postanowienie podlegają stwierdzeniu nieważności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 2 Kpa orzekł jak w sentencji. Ponadto na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. Końcowo należy zaznaczyć, iż Burmistrz Miasta i Gminy S.M. winien zgodnie z postanowieniem SKO z dnia[...]., przekazać całość przedmiotowych akt Wójtowi Gminy I. bez wydawania jakiegokolwiek postanowienia.