II SA/Rz 746/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-06-17
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w poprzednim postępowaniu, może domagać się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w kolejnym wniosku, jeśli okoliczności sprawy nie uległy zmianie?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał zmiany okoliczności uzasadniającej przyznanie całkowitego zwolnienia. Wnioskodawca nie spełnił przesłanki do przyznania zwolnienia w pełnym zakresie, ponieważ jego sytuacja majątkowa i dochody nie uległy znaczącej zmianie, a ponoszone wydatki nie zawsze służyły zaspokojeniu koniecznych potrzeb życiowych. Jednocześnie, z uwagi na brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zastępcy prawnego, sąd uwzględnił wniosek w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wcześniej, postanowieniem z dnia 27 października 2010 r., WSA w Rzeszowie zwolnił go od kosztów sądowych w ½ części. Skarżący utrzymuje się z emerytury żony, posiada mieszkanie i altanę, a jego wydatki obejmują koszty utrzymania mieszkania, opiekę nad synem w DPS oraz inne zobowiązania. Sąd rozpoznał wniosek, analizując, czy nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2010 r. o zwolnieniu od kosztów sądowych w ½ części; ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia I. Odmówić zmiany postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 746/10 zwalniającego K. B. od kosztów sądowych w 1/2 części, II. Ustanowić dla skarżącego adwokata.
Wyrokiem z dnia 6 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie oddalił skargę K. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...].
Wnioskując o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF zwrócił się jednocześnie
o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata) – gdy osoba wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej określanej jako P.p.s.a,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny (obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.
Obecny wniosek K. B. dotyczy przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika to już jednak z sentencji postanowienia, WSA w Rzeszowie w wyniku rozpoznania jego wcześniejszego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. orzekł o przyznaniu mu zwolnienia od tych kosztów w ½ części uznając, że nie spełnił on przesłanki do przyznania mu zwolnienia od nich w pełnym zakresie.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż obecny wniosek w części dotyczącej kosztów sądowych stanowi w istocie żądanie zmiany postanowienia z dnia 27 października 2010 r., gdyż zgodnie z treścią art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania
w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką zmiany bądź uchylenia zapadłego wcześniej orzeczenia jest zaistnienie zmian w okolicznościach sprawy mających związek z przedmiotem wniosku, które uzasadniają modyfikację dotychczasowego rozstrzygnięcia danej kwestii.
Jak wynika z treści zawartego we wniosku oświadczenia, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, utrzymując się z pobieranej przez nią emerytury w wysokości 2033 zł. miesięcznie (kwota netto). Posiada mieszkanie
o powierzchni 49 m², a także związaną z przedmiotem skargi altanę na terenie ogródków działkowych. Jako ponoszone wydatki wskazał koszty utrzymania mieszkania (czynsz, gaz, prąd, abonament rtv, telewizja kablowa, telefony, łącze internetowe, opłata za pobyt syna w Domu Pomocy Społecznej) w wysokości
ok. 850 zł., koszty odwiedzin syna – ok. 100 zł., koszty utrzymania mieszkania po zmarłym ojcu – 300 zł. Za ten lokal zalega z czynszem za 5 miesięcy na kwotę
100 zł., w związku ze sporem prowadzonym o to mieszkanie z Gminą Miasto [...] ma także do spłacenia kwotę 1600 zł. tytułem zasądzonych przez sąd powszechny zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Ponieważ powyższe okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej, dochodów oraz wydatków skarżącego nie uległy praktycznie żadnej zmianie, wobec czego należy stwierdzić, że skarżący nie spełnił warunku niezbędnego do dokonania w zakresie kosztów sądowych modyfikacji wcześniejszego postanowienia.
Zobowiązanie do spłaty kwoty 1600 zł. jako wykazane we wcześniejszym wniosku, zostało już wzięte pod uwagę przy jego rozpatrywaniu i nie stanowi obecnie żadnej nowej okoliczności. Skarżący co prawda wykazywał uprzednio dodatkowe dochody uzyskiwane przez siebie z umowy zlecenia w kwocie 250 zł. miesięcznie, jednak
w ocenie Sądu nie jest to kwota na tyle znacząca, aby w rozpatrywanym przypadku zadecydowała o zwiększeniu zakresu przyznanego mu zwolnienia od kosztów sądowych lub przyznaniu mu zwolnienia od nich w całości. Nierozłącznie wiąże się to bowiem z rodzajem ponoszonych przez niego wydatków, z których tylko te służące zaspokajaniu koniecznych potrzeb życiowych uzasadniają przyznanie osobie wnioskującej prawa pomocy. Z wymienionych we wniosku za takie z pewnością nie mogą być uznane te, które dotyczą opłat za telewizję kablową czy internet oraz przynajmniej częściowo za usługi telefoniczne, zwłaszcza że jak wynika z treści wniosku, skarżący ponosi koszty utrzymania więcej niż jednego telefonu. Co do zasady za takie nie mogą być też uznane koszty utrzymania mieszkania po zmarłym ojcu (tym bardziej zaległości w opłatach za nie), zwłaszcza że nie służy ono bezpośrednio zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jego i żony. Ponadto, jeżeli wnioskodawcy przysługuje prawo do tego lokalu, ma on możliwość poprzez jego udostępnienie osobom trzecim w drodze wynajmu zmniejszyć swoje obciążenia finansowe, a być może nawet doprowadzić do poprawy sytuacji finansowej.
Stwierdzając brak podstaw do zmiany w stosunku do K. B. postanowienia zwalniającego go od kosztów sądowych w ½ części, za zasadny uznano jego wniosek w pozostałym zakresie, w jakim odnosi się on do ustanowienia radcy prawnego lub adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wymienione przez skarżącego koszty koniecznego utrzymania zajmowanego mieszkania, odwiedzin przebywającego w DPS syna oraz wydatki związane z wyżywieniem 2 osób nie pozwolą mu bez zagrożenia dla ich pokrycia na ustanowienie zastępcy prawnego
z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku.
W świetle powyższego, jedynym zatem kosztem który skarżący będzie zobowiązany ponieść, będzie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 125 zł.
(z uwzględnieniem przyznanego już zwolnienia).
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 165 w/z z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło