II SA/Rz 748/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-08-04
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Uzasadniono to niskimi dochodami skarżącego pochodzącymi z gospodarstwa rolnego, które kształtują się poniżej niezbędnego minimum socjalnego, brakiem wartościowych składników majątkowych oraz brakiem perspektyw poprawy jego sytuacji finansowej. Na tej podstawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, że jego miesięczny dochód nie przekracza 200 zł, czerpie go z gospodarstwa rolnego, jest osobą samotną i nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego ani wynajęcie pełnomocnika. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym, skarżący wyjaśnił, że nie posiada środków transportu, nie pobiera dopłat do rolnictwa, a te które pobrał musi zwrócić. Dołączył rachunki za energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
II SA/Rz 748/17
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący R.S. (dalej skarżący) w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego, jego miesięczny dochód nie przekracza 200 zł, co nie pozwala na godne utrzymanie. Dochody czerpie z gospodarstwa, innych źródeł dochodów nie posiada. Skarżący wskazał, że jest osobą samotną.
Jako majątek zadeklarował jedynie dom mieszkalny, drewniany o pow. 67m² oraz gospodarstwo, nie precyzując wielkości tego gospodarstwa ani nie charakteryzując jego wyposażenia w urządzenia i maszyny oraz posiadany inwentarz.
Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwości płatnicze, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.–Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący wyjaśnił, że ostatecznie powierzchnia gospodarstwa nie została ustalona, dopłat do rolnictwa nie pobiera, a te które pobrał musi zwrócić, pomocy materialnej od innych osób i instytucji nie otrzymuje, nie posiada żadnych środków transportu. Skarżący dodał, że jego sytuacja materialna jest dramatyczna, nie pozwala mu na dokonanie opłat sądowych oraz wynajęcie radcy prawnego, dlatego zwrócił się do Sądu o pomoc. Do wyjaśnień skarżący załączył kserokopie rachunków za energię elektryczną (płatność w maju 2017 r. 71,07 zł, płatność w czerwcu 2017 r. 47,47 zł, płatność w sierpniu 2017 r. 41,76 zł) i usługi telekomunikacyjne – 32,15 zł.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzą w zakres prawa pomocy, uregulowanego w P.p.s.a. Prawo pomocy może być udzielone stronie na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów postępowania, a zasadność takiego wniosku rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Chcąc ubiegać się o pomoc w toku prowadzenia swojej sprawy przed sądem administracyjnym w całkowitym zakresie, czyli jak w niniejszej sprawie, strona musi wykazać, że nie posiada praktycznie żadnych środków na obronę swoich interesów przed sądem.
W oparciu o dane zawarte we wniosku i na podstawie akt sprawy, uznać należało, że istnieje podstawa do przyznania skarżącemu prawa pomocy w pełnym zakresie. Potrzeby socjalne skarżącego są zaspokajane w podstawowym, w zasadzie minimalnym tylko zakresie. Dochody skarżącego pochodzące z gospodarstwa rolnego, przy założeniu pozyskiwania z gospodarstwa pożytków zaspokajających w naturze większość potrzeb żywieniowych, kształtują się zdecydowanie poniżej niezbędnego minimum socjalnego, umożliwiając bardzo skromną egzystencję, wręcz na granicy sygnalizowanego przez wnioskodawcę ubóstwa. Tym samym nie jest możliwe poczynienie przez niego jakichkolwiek oszczędności i wygospodarowanie środków z przeznaczeniem na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Sytuacja ta skłania do uznania zasadności wniosku w całości, tym bardziej, że niezależnie od bardzo niskich dochodów, skarżący nie posiada też praktycznie żadnych wartościowych składników majątkowych ani oszczędności, przy pomocy których mógłby pokryć wymagane koszty sądowe. Nic nie świadczy także o tym, że w najbliższym czasie jego możliwości płatnicze mogą ulec poprawie w stopniu, który uzasadniałby np. przyznanie mu częściowego zwolnienia od tych kosztów.
Zatem okoliczności sprawy uznano jako kwalifikujące skarżącego jako osobę, której w takiej sytuacji przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło