II SA/Rz 749/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie budowy budynku gospodarczo – inwentarskiego z wiatą - p o s t a n a w i a - zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, K. K. wskazała na brak możliwości jego opłacenia. W załączonym urzędowym formularzu PPF, mającym zastosowanie do osób fizycznych wnioskujących o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako zakres dochodzonego prawa pomocy wskazała zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na poniesione "duże straty i koszty" związane z toczącym się postępowaniem (koszty przejazdów, opłat listowych). Jako źródło dochodów wskazała pobieraną przez siebie kwartalnie rentę (miesięcznie 150 zł) oraz emeryturę pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym konkubenta w wysokości 736 zł, zaś jako posiadany majątek dom o pow. 90 m² z gospodarstwem rolnym o pow. 8,41 ha oraz stanowiącą odrębną własność konkubenta nieruchomość rolną o pow. 2,83 ha. Ich wiek i stan zdrowia nie pozwala na właściwe prowadzenie gospodarstwa, przez co nie przynosi ono w ogóle dochodów. Często brakuje im środków na zakup lekarstw, korzystają ze wsparcia rodziny i pomocy społecznej. W złożonym w wyniku wezwania dodatkowym oświadczeniu K. K. wskazała, że nie stać ich na posiadanie własnego samochodu. Posiadane środki finansowe oprócz lekarstw przeznaczają na opłaty (m.in. za energię elektryczną) oraz zakup podstawowych artykułów żywnościowych (chleb, cukier). Z gospodarstwa, nawet uwzględniając dopłaty do produkcji rolnej, z trudem pozyskują środki na wyżywienie w pozostałym zakresie. Dysponują ciągnikiem rolniczym z 1980 r., jednak jego zły stan techniczny i brak finansowych możliwości przeprowadzenia remontu wymusza odpłatne korzystanie z usług innych osób. Nie posiadają żadnych oszczędności. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie wnioskodawcy będącego osobą fizyczną uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Jak wynika z powyższego, jedynym kryterium decydującym o przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy jest sytuacja materialno – finansowa osoby wnioskującej oraz osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Mając na uwadze opisane okoliczności należy uznać, że przesłanka ta została względem skarżącej spełniona. Jej aktualne warunki życiowe należy ocenić jako znacząco odbiegające od przeciętnych standardów życiowych, a uzyskiwane przez nią i konkubenta dochody – zarówno te pochodzące ze świadczeń emerytalno – rentowych, jak i z gospodarstwa rolnego – jako nieadekwatne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i jednoczesnego opłacenia związanych ze sprawą kosztów sądowych. Świadczą o tym sygnalizowane trudności z zakupem żywności, wszystkich zalecanych lekarstw oraz regulowaniem opłat za tzw. media, co wymusza doraźne korzystanie ze wsparcia innych członków rodziny i pomocy społecznej. Oceny tej nie zmienia fakt posiadania stosunkowo znacznego obszarowo gospodarstwa rolnego, którego właściwe prowadzenie i wykorzystanie potencjału produkcyjnego ograniczone jest wiekiem oraz stanem zdrowia skarżącej i konkubenta. Mimo że wnioskodawczyni nie ustosunkowała się do części wezwania dot. kwotowego wykazania średnich miesięcznych wydatków przeznaczanych na zakup żywności, lekarstw i innych istotnych potrzeb, w tym na utrzymanie domu i prowadzenie gospodarstwa rolnego, nie oznaczyła rodzaju wsparcia otrzymywanego od rodziny i ze środków pomocy społecznej, a także nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, z całokształtu udzielonych przez nią informacji niezbicie wynika, że nie jest w stanie w krótkim okresie czasu wygospodarować środków na opłacenie chociażby warunkującego merytoryczne rozpoznanie skargi wpisu, który wyczerpuje ponad połowę miesięcznych dochodów jej i konkubenta. Ubocznie należy zwrócić jednak uwagę skarżącej, iż o ile opisana sytuacja, mimo braku udzielenia wyczerpujących informacji określonych w wezwaniu, pozwoliła na zwolnienie jej od kosztów sądowych, w żaden sposób nie przesądza o ewentualnym pozytywnym rozpoznaniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata, radcy prawnego), jeżeli taki zostałby przez nią złożony w przyszłości. Uznając w przedstawionej sytuacji wniosek K. K. za uzasadniony, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3, art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.