II SA/Rz 751/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości -skargę oddala- Decyzją z dnia [..] czerwca 2011 r., nr [...]/10, [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PWINB w [..]"), po rozpatrzeniu odwołania P.G.M. Sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "PGM w [...]"), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB w [..]") z dnia [..] marca 2011 r., nr [...]/10, i nakazał PGM w [..] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. W. [x], zlokalizowanym na działce nr [..] obr. [..] w [..]. Organ nakazał wykonanie robót wskazanych w projekcie architektoniczno - budowlanym przebudowy kominów i remontu dachu stanowiącego załącznik do decyzji. Polecił zamurować istniejącą wentylację grawitacyjną oznaczoną nr 2 i 3 na "I" piętrze materiałem ceramicznym od strony mieszkania; odłączyć od przewodu kominowego oznaczonego nr 4 trzon kuchenny na parterze oraz podłączyć na I piętrze do kanału dymowego oznaczonego nr 6, 8,11,12,13,14,15,16,17 na całej jego wysokości wkład z blachy żaroodpornej gr. 1 mm średnicy 130 mm z wyczystką w poziomie piwnic i drzwiczkami rewizyjnymi na strychu Nakazał z kanału dymowego oznaczonego nr 8 odłączyć jedno podłączenie pieca kaflowego z mieszkania nr 8 ("I" piętro) lub z mieszkania nr 4 (parter). Z kanału dymowego oznaczonego nr 14 odłączyć jedno podłączenie pieca kaflowego z mieszkania nr 2 (parter) lub z mieszkania nr 6 (piętro). Uszkodzone korony kominowe nakazał przemurować uzupełniając brakujące cegły ceramiczne wymienić uszkodzone pokrywy kominowe. W mieszkaniach z szczelną stolarką okienną i drzwiową nakazał zamontować w oknach nawiewniki oraz odizolować drewniane elementy konstrukcji dachowej od przewodów kominowych przez obłożenie elementów drewnianych wełną mineralną lub obłożenie kominów na strychu płytą gipsowo kartonową gr. 2,5cm. Termin wykonania robót wyznaczył na dzień 30 grudnia 2011 r. i zobowiązał Spółkę do powiadomienia PINB w [..] o wykonaniu powyższych obowiązków. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia PWINB w [..] powołał przepisy art. 138 §1 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071), art. 66 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. nr 243 z 2010 r., poz. 1623 z późn.zm.; dalej: "p.b."). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że PINB w [..] podczas kontroli budynku stwierdził w przewodach kominowych oraz włączeniach do tych przewodów nieprawidłowości. Przedłożony przez PGM w [..] protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych w zakresie ich sprawności technicznej łącznie z urządzeniami mającymi bezpośredni związek z kominami tego budynku z dnia [..] stycznia 2010 r., nr [..]/2010 nie zawierał istotnych, wymaganych przepisami ustaleń oraz sprawdzeń w zakresie szczelności przewodów kominowych, prawidłowości podłączeń oraz nie pokazywał usytuowania graficznego kominów ze wskazaniem włączeń poszczególnych urządzeń i sprawdzenia wentylacji grawitacyjnej. Z tego powodu organ polecił PGM w [..] wykonanie ekspertyzy urządzeń grzewczo - kominowych budynku. W opinii z dnia [..] czerwca 2010 r. stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym koron kominowych, rozszczelnienie przegród przewodów kominowych, brak prawidłowej wentylacji grawitacyjnej, nieprawidłowe podłączenia palenisk do przewodów kominowych i wskazano na potrzebę ich usunięcia. Na tej podstawie PINB w [..] polecił PGM w [..] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości opisanych w sentencji decyzji z dnia [..] sierpnia 2010 r., nr [..]/10. Po rozpatrzeniu odwołania PWINB w [..] decyzją z dnia [..] lipca 2010 r., nr [..]/10 uchylił decyzję PINB w [..] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji wezwał PGM w [..] do uzupełnienia opinii z dnia [..] czerwca 2010 r. przez wskazanie sposobu usunięcia stwierdzonych w przewodach kominowych nieprawidłowości. W odpowiedzi PGM w [..] przedłożyło projekt architektoniczno - budowlany przebudowy kominów i remontu dachu przedmiotowego budynku. Na tej podstawie PINB w [..] decyzją z dnia [..] marca 2011 r., nr [...]/10 działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1) p.b. nakazał PGM w [..] usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku przez wykonanie robót budowlanych wyszczególnionych w sentencji zaskarżonej decyzji w punktach od 1 do 9 równocześnie określając termin ich wykonania. PWINB w [...] wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 pkt 1) p.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku. W ocenie organu z art. 61 p.b. wynika, że obowiązek utrzymania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, spoczywa na właścicielu oraz zarządcy obiektu budowlanego, którzy odpowiadają za jego stan techniczny. W oparciu o wypis z ewidencji gruntów ustalono, że przedmiotowy budynek stanowi własność N.T. Dokument ten nie zawiera jednak informacji dotyczących użytkowania lub zarządu nieruchomością. W związku z tym PINB w [..] wezwał PGM w [..] do wykazania aktualnego stanu prawnego budynku i umowy o powierzenie zarządu budynku. Spółka żądanych dokumentów nie przedłożyła informując, że według jej wiedzy i posiadanych dokumentów N. z K. T. jest nieznana z miejsca zamieszkania. Spółka administruje zasobem mieszkaniowym na podstawie umowy z dnia 1 stycznia 1998 r., jednak nie posiada umowy zlecającej administrowanie konkretnie budynkiem przy ul. W. [x]. W ocenie PWINB w [..] materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że PGM w [.] pełni obowiązki zarządcy. Spółka w dniu [..] maja 1986 r. założyła dla przedmiotowego budynku książkę obiektu budowlanego i dokonywała przeglądu stanu technicznego budynku. Przepis art. 64 p.b. obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu. Ponadto Spółka nie kwestionowała obowiązku przedłożenia ekspertyzy urządzeń grzewczo – kominowych. Wobec tego jest ona odpowiedzialna za stan sprawności technicznej obiektu, a PINB w [..] prawidłowo nałożył na PGM w [..] obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wykazanych w opinii z dnia [..] czerwca 2010 r. Decyzja PINB w [..] wykraczała jednak poza dyspozycję art. 66 p.b., a ponadto niemożliwe było jej wyegzekwowanie. Przepis art. 66 ust. 1 p.b. zezwala wyłącznie na doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu, a nie obejmuje nakazu wykonywania prac wymagających uzyskania pozwolenia. Z tego względu orzeczono o uchyleniu decyzji PINB w [..] i rozstrzygnięto sprawę merytorycznie zgodnie z dyspozycją art. 66 p.b. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziło się PGM w [..] kierując skargę przeciwko całości decyzji PWINB w [..]. Skarżąca nie określiła kierunku kontroli sądowoadministracyjnej. Zarzuciła błędną wykładnię przepisu art. 70 p.b. Jej zdaniem przedmiotowy budynek został posadowiony na nieruchomości stanowiącej własność N.T., a pozostaje w zarządzie Gminy Miejskiej [..], która wykonuje uprawnienia właścicielskie wynikające z przepisów art. 23 ust. 1 w zw. z art. 25 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Gmina zawiera umowy najmu, ustala wysokość stawki czynszowej, podejmuje sprawy eksmisji, itp. Natomiast skarżąca Spółka pełni jedynie rolę administratora wykonującego polecenia właściwego zarządcy czyli Gminy Miejskiej [..]. W odpowiedzi na skargę PWINB w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego przez zastosowanie środków określonych w 145-149 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Skarga PGM w [..] nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji przyjmuje, że stan faktyczny sprawy ustalony został zgodnie z przepisami prawa i może stanowić podstawę faktyczną orzekania. Poza sporem pozostają ustalenia dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. W. [..] zlokalizowanego w [..] oraz zakresu robót, które w budynku tym należy wykonać. Sporną pozostaje kwestia, czy PGM jest zarządcą budynku i czy może być adresatem nakazu. Według organów nadzoru budowlanego, adresatem nakazu wykonania w decyzji określonych robót jest zarządca nieruchomości. Natomiast zdaniem skarżącego, nakaz nie powinien być kierowany do PGM, gdyż Przedsiębiorstwo nie jest zarządcą, a niezależnie od tego, nakaz winien być skierowany do właściciela przedmiotowego budynku, po uprzednim ustaleniu jego aktualnego adresu, w ostateczności do Gminy Miejskiej [..]. Przepisy dotyczące utrzymania obiektów budowlanych zamieszone są w rozdziale 6 ustawy p.b. Stosownie do art. 61 tej ustawy, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Przepis ten stwierdza, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych ani sprawności technicznej. Należy zapewnić, dochowując należytej staranności, warunki bezpiecznego użytkowania w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Na podstawie art. 66 p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany; 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Dopełnieniem tych regulacji jest art. 70 stanowiący, że właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 usuwać stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełniać braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem. Taka treść przepisów nie daje podstaw do przyjęcia innego wniosku, że adresatem nakazów przewidzianych w art. 66 p.b., może być tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, przy czym kolejność wskazana w tym przepisie nie jest przypadkowa. W pierwszej kolejności adresatem winien być właściciel, a dopiero w sytuacji, gdy nałożenie nakazu na właściciela z jakichś przyczyn nie jest możliwe, nakaz winien zostać nałożony na zarządcę obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie właściciel budynku uwidoczniony w ewidencji gruntów jest nieznany. W rozpoznawanej sprawie PGM założyło książkę obiektu budowlanego oraz dokonuje przeglądów stanu technicznego budynku. Prowadzone są też przez PGM wymagane przepisami p.b. kontrole okresowe. Stwierdzić więc należy, że strona skarżąca wykonuje obowiązki wynikające z art. 61 – 65 p.b. Czynności te, wykonywane przez PGM od wielu lat, w powiązaniu z realizacją obowiązku przedłożenia ekspertyzy przedmiotowego budynku, w sposób nie budzący wątpliwości świadczą o tym, że to właśnie Przedsiębiorstwo jest zarządcą, w rozumieniu przepisów Rozdziału 6 p.b., objętego skargą zlokalizowanego przy ul. W. [x] w P. Na marginesie wypada też dodać, że PGM pobiera czynsz za wynajem lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku /co wynika z umowy dołączonej do akt sądowych. To również potwierdza sprawowanie przez skarżącego zarządu. Reasumując stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że PGM jest zarządcą budynku mieszkalnego objętego zaskarżoną. W sytuacji więc, gdy właściciel nie interesuje się budynkiem a nadto nie jest znany, trafnie organy zarządcą uczyniły adresata nakazu. Takie działanie oparcie w art. 66 p.b. Z tych względów, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a to oznacza, że skarga podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.